Mataupu Tau le Soifua Manuia o Tamaiti i se Fa'atulagaga Fa'aletagata
O le soifua manuia o tamaiti o se mataupu faigata e le mafai ona vavaeeseina mai le tulaga faaleaganuu, tamaoaiga, agafesootai, ma faaupufai o le sosaiete o loo soifua ai le tamaititi. I suʻesuʻega tau tagata, e masani ona vaʻaia le soifua manuia o tamaiti i se vaaiga ese nai lo isi saienisi lautele e pei o le sosaiete poʻo le mafaufau. O le a maua ai e le suʻesuʻega tau tagata se lautele lautele mo le malamalama i le soifua manuia o tamaiti mai se vaaiga atoatoa ma faatusatusa. I totonu o lenei tusiga, o le a matou suʻesuʻeina le mataupu o le soifua manuia o tamaiti i totonu o se tulaga tau tagata, suʻesuʻeina mea eseese e aʻafia ai, ma suʻesuʻeina pe faʻapefea ona mafai e lenei malamalamaga ona maua ai ni malamalamaaga mo ni faiga faʻavae ma ni faʻalavelave e sili atu ona aoga.
Manuia o Tamaiti: Faʻamatalaga ma Faʻailoga
I se tulaga lautele, e mafai ona faauigaina le soifua manuia o tamaiti o se tulaga e mafai ai e tamaiti ona ola saogalemu ma soifua maloloina, ma maua ai avanoa paleni e atiina ae ai faaletino, faalelagona, faaleagafesootai, ma le mafaufau. Peitai, e mafai ona matua eseese lenei faauigaga e faalagolago i le tulaga faaleaganuu. I nisi aganuu, o le soifua manuia o tamaiti atonu e sili atu ona fesootai vavalalata ma le vavalalata faaleaiga po o le i ai o tuaa, ae i isi atonu e sili atu ona taulai atu i le ausia o le tagata lava ia ma aoaoga aloaia.
Ua leva ona iloa e le au suʻesuʻe i tagata soifua e faapea, o faailoga o le soifua manuia o tamaiti, e pei o le soifua maloloina, aʻoaʻoga, puipuiga mai sauaga, ma le auai i le va fealoai, e le mafai ona vaai i ai o ni mea e tumau pe lautele. O nei faailoga taitasi e mafai ona i ai ni uiga eseese i tulaga faaleaganuu eseese. Mo se faataitaiga, o le manatu o le "aʻoaʻoga" i se sosaiete tau alamanuia ua alualu i luma atonu e matua ese lava mai le manatu o le "aʻoaʻoga" i se sosaiete moni e sili atu ona mamao ese.
O le Aafiaga o Aganuu i le Soifua Manuia o Tamaiti
O le aganuʻu o se mea taua tele i le fuafuaina o le auala e malamalama ai ma tausia ai le soifua manuia o tamaiti. O le tele o aganuʻu e iai a latou faiga ma tulaga faatauaina patino latou te talitonu o le auala sili lea e tausia ai a latou fanau. O nei faiga e aofia ai auala masani o le tausiga o fanau, o tū ma aga e taua mo le atinaʻeina o agafesootai ma lagona, ma fausaga faaleaiga e lagolagoina ai le tuputupu aʻe ma le atinaeina o tamaiti.
Mo se faʻataʻitaʻiga, i nisi o nuʻu moni, o le soifua manuia o tamaiti e masani ona fesoʻotaʻi ma le auai vavalalata o le nuʻu ma se sootaga malosi i le natura ma le siosiomaga o loʻo siomia ai. E aʻoaʻoina tamaiti mai le laʻitiiti e malamalama ma talisapaia lo latou siosiomaga, lea e le gata ina fesoasoani i lo latou soifua manuia faaletino ae faʻapea foʻi i lo latou soifua manuia faalemafaufau ma faaleagaga. I le isi itu, o nuʻu i totonu o taulaga e ono faʻamamafa tele i aʻoaʻoga aloaia o le auala autu lea i le soifua manuia ma le fegalegaleaʻi faʻaagafesootai.
O se tasi o faʻataʻitaʻiga manaia o le manatu o Aferika i Saute o le "ubuntu," o lona uiga "O aʻu o le tagata o aʻu auā o aʻu o aʻu." I lenei tulaga, o le soifua manuia o se tamaititi e fesoʻotaʻi vavalalata ma le soifua manuia o le nuʻu atoa. O le aʻoaʻoga, mo se faʻataʻitaʻiga, e le gata o le tiutetauave o mātua ae faʻapea foʻi ma le nuʻu atoa.
E mafai fo'i ona va'aia lenei faatosinaga fa'aleaganuu i faiga fa'amatua. I le tele o sosaiete Asia, e fefa'alagolagoa'i le tausiga o fanau, lea e fa'amoemoeina ai fanau e faaaloalo ma fa'alogo i o latou matua po'o tagata matutua o le aiga. E feteenai lenei mea ma nisi o sosaiete i Sisifo, lea e fa'amamafa ai le tuto'atasi o fanau i le amataga.
Mea Tau Tamaoaiga ma Agafesootai
I le faaopoopo atu i le aganuu, o mea tau tamaoaiga ma agafesootai e iai foi se sao taua i le fuafuaina o le soifua manuia o se tamaititi. O tamaiti e ola aʻe i tulaga leaga tau tamaoaiga e masani ona feagai ma luitau eseese e mafai ona aafia ai lo latou soifua manuia lautele. O le fiaaai, le leai o se avanoa i aoaoga lelei, ma le faatapulaaina o le avanoa i auaunaga tau soifua maloloina faavae o nisi ia o faafitauli e masani ona feagai.
Ua faʻaalia e tagata suʻesuʻe i tagata soifua e masani ona faʻateteleina nei faʻafitauli ona o fausaga faʻaagafesootai e le tutusa ma faʻailoga tagata. O tamaiti mai ituaiga faʻa-aganuʻu laiti, vaega faʻatauvaʻa, ma tagata malaga mai e masani ona oʻo i ai faiga faʻailoga tagata e faʻalavelaveina ai lo latou mauaina o punaoa ma avanoa. O nei aafiaga e atagia mai ai le mea moni e faʻalagolago le soifua manuia o tamaiti e le gata i tulaga tau tamaoaiga o latou aiga ae faʻapea foʻi i le malosi o le pule ma fegalegaleaiga faʻaagafesootai i totonu o latou nuʻu.
O le auala e feutagaʻi ai se sosaiete ma teineiti e atagia mai ai foʻi mea tau le va fealoaʻi. I le tele o atunuu, e leai ni avanoa tutusa mo teineiti i aʻoaʻoga poʻo le tausiga o le soifua maloloina, lea e matuā aʻafia ai lo latou soifua manuia i se taimi umi.
Fa'alavelave ma Faiga Fa'avae: Le Taua o se Faiga Fa'a-Anthropological
O le malamalamaga fa'aletagata i le soifua manuia o tamaiti e fa'amamafaina ai le taua o le fa'atulagaina o tulaga ma le lagona fa'aleaganuu i le mamanuina o fesoasoani ma faiga fa'avae. O se auala e tasi e fetaui mo tagata uma e le gata ina le ausia ai ana sini ae mafai fo'i ona i ai ni a'afiaga leaga e le'i mafaufauina. Mo se fa'ata'ita'iga, o polokalame fesoasoani taumafa ua mamanuina e aunoa ma le mafaufauina o aganu'u fa'alotoifale ma mea'ai e fiafia i ai e mafai ona le aoga pe fa'aesea ai nu'u e mauaina fesoasoani.
E masani ona faʻaaogaina e tagata suʻesuʻe i anthropology se auala e auai ai tagata o le nuʻu i laʻasaga taʻitasi o polokalame fesoasoani, mai le fuafuaina seʻia oʻo i le faʻatinoina. O lenei auala e faʻamautinoa ai o polokalame o loʻo faʻatinoina e faʻafetaui moni lava manaʻoga ma aoga mo tamaiti i le nuʻu. E faʻalauiloa ai foʻi le faʻaauauina o polokalame fesoasoani aua e lagona e le nuʻu le puleaina ma le tiutetauave mo lo latou manuia.
O se tasi o faʻataʻitaʻiga o lenei auala o polokalame faʻaleaʻoaʻoga faʻasamasamanoa i le tele o nuʻu moni i Amerika Latina. O nei polokalame ua mamanuina e faʻaaloalo ma faʻaofi ai elemene faʻaleaganuu i le lotoifale e pei o gagana moni, tala faʻasolopito, ma faiga faʻaleagaga. O se taunuuga, e le gata ina maua e tamaiti se aʻoaʻoga aloaia ae faʻaauau pea ona fesootaʻi ma lo latou tofi faʻaleaganuu.
I'uga
O le soifua manuia o tamaiti o se mataupu e tele ona itu e manaʻomia ai se auala e aofia ai vaega eseese. Mai se vaaiga faʻaletagata, e taua le malamalama e le mafai ona vavaeʻeseina le soifua manuia o tamaiti mai le aganuʻu, fausaga faʻaagafesootai , ma le tamaoaiga o latou sosaiete. O le iloaina o le eseesega i le auala e malamalama ai ma fuaina ai e sosaiete le soifua manuia o tamaiti e fesoasoani i tagata suʻesuʻe ma tagata faia tulafono e mamanuina ni faʻalavelave e sili atu ona aoga ma gafataulimaina.
Faatasi ai ma le taula’i atu i le fa’atulagaina o tulaga ma le lagona fa’aleaganuu, o se auala fa’ale-tagata e maua ai se fa’avae taua mo le su’esu’eina o mataupu faigata e a’afia ai le soifua manuia o tamaiti i le lalolagi atoa. O lenei auala e taua tele e le gata mo le atina’eina o faiga fa’avae e sili atu ona aofia ai tagata uma ae fa’apea foi mo le fausiaina o se lalolagi e sili atu ona tonu ma tutusa mo tamaiti uma.