Te mahi irahiko – ngā raruraru me ngā otinga

Te mahi irahiko – ngā raruraru me ngā otinga

1. E ai ki te pikitia i raro nei, ko te ngohe irahiko i muri i te pirau mō ngā haora 13.86 ko …

Mōhiotia:Te irahiko – ngā raruraru me ngā otinga 1

Te haurua-ora (T 1/2 ) = 6.93 hāora

Te wā-whakawhiti (t) = 13.86 hāora

E hiahiatia ana: te mahi irahiko

Rongoā:

Te irahiko – ngā raruraru me ngā otinga 2

A = te ngohe irahiko , λ = te pūmau pirau, N t = Te maha o ngā ngota irahiko i muri i te pirau i roto i tētahi wā kua whakaritea , T 1/2 = te haurua-ora

Te pūmau pirau:

Te irahiko – ngā raruraru me ngā otinga 3

Te maha o ngā ngota irahiko i muri i te pirau i roto i tētahi wā kua whakaritea:

Te irahiko – ngā raruraru me ngā otinga 4

Te ngohe irahiko:

Te irahiko – ngā raruraru me ngā otinga 5

2. E ai ki te pikitia i raro nei, i muri i te pirau o te matū irahiko mō te 15 meneti, ko te matū irahiko e toe ana ko …

Rongoā:Te irahiko – ngā raruraru me ngā otinga 6

Te irahiko – ngā raruraru me ngā otinga 7

N o = Te rahinga tīmatanga o ngā ngota irahiko

N t = Te rahinga whakamutunga o ngā ngota irahiko i muri i te pirau i roto i tētahi wā motuhake (t)

t = te wā-whakamuri

T 1/2 = haurua-ora

Tātaihia te haurua-ora:

Mōhiotia:

N o = 8 karamu

N t = 2 karamu

t = 6 meneti

E hiahiatia ana: te haurua-ora (T 1/2)

Rongoā:

Te irahiko – ngā raruraru me ngā otinga 8

Tātaihia te toenga o te rauemi irahiko:

Mōhiotia:

Ko te rahinga tīmatanga o ngā ngota irahiko ( Kāore ) = 8 karamu

Te wā-whakawhiti (t) = 15 meneti

Te haurua-ora (T 1/2) = 3 meneti

E hiahiatia ana: te toenga o te rauemi irahiko (N t )

Rongoā:

Te irahiko – ngā raruraru me ngā otinga 9

1. Pātai: He aha te irahiko?

Whakautu: Ko te irahiko te tukunga ohorere o ngā matūriki, te pūngao rānei mai i te karihi o tētahi ngota kore pumau.

2. Pātai: Whakahuatia kia toru ngā momo pirau irirangi e kitea whānuitia ana.

Whakautu: Ko nga momo momo e toru ko te pirau alpha (α), te pirau beta (β), me te rauropi gamma (γ).

3. Pātai: He aha te mea ka tukuna i te wā o te pirau ārepa?

Whakautu: I te wā o te pirau ārepa, ka tukuna he matūriki ārepa, e 2 ngā porotona me 2 ngā iutūniora (he karihi hēriuma-4 te nuinga).

4. Pātai: Me pēhea te huri o te tau ngota o tētahi huānga i te wā e pirau ana te beta-minus (β⁻)?

Whakautu: I te wā o te pirau beta-minus, ka huri te niutorone hei pūrotene, ka tukuna he irahiko i roto i te tukanga. Ka piki ake te tau ngota mā te kotahi.

5. Pātai: He aha te irahiko gamma?

Whakautu: Ko te hihi gamma he photon pūngao nui e tukuna ana e te ngota irahiko. He hihi hikohiko, he rite ki ngā hihi-X engari he kaha ake.

6. Pātai: He aha i tukuna pinepine ai te irahiko gamma i muri i ētahi atu momo pirau?

Whakautu: He maha ngā wā ka tukuna te irahiko gamma i muri i ētahi atu momo pirau hei tuku i te kaha nui mai i te karihi whakahihiri, kia whakahokia ai ki tōna āhua kaha iti iho.

7. Pātai: He aha te rerekētanga i waenga i te haurua-ora me te pūmau pirau?

Whakautu: Ko te haurua-ora te wā e pirau ai te haurua o ngā ngota irahiko i roto i tētahi tauira, ko te pūmau pirau ia e tohu ana i te tūponotanga mō ia wā ka pirau tētahi ngota kotahi.

8. Pātai: Me pēhea te whakamahi i ngā isotope irirangi i roto i te rongoā?

Whakautu: Ka taea te whakamahi i ngā isotope irahiko i roto i te rongoā mō ngā take tātaritanga me te rongoā. Hei tauira, ka whakamahia te technetium-99m i roto i te whakaahua, ko te iodine-131 ia ka whakamahia hei rongoā i ngā mate tairoi.

9. Pātai: He aha te mātāpono kei muri i te whakatau i te wā waro-14?

Whakautu: Ko te whakatau tau waro-14 e ahu mai ana i te ine i te ōwehenga o te waro-14 (he isotope irahiko) ki te waro-12 i roto i ngā rauemi rauropi. Nā te mea ka pirau te waro-14 i roto i te wā, ka taea e te ōwehenga te tohu i te pakeke o te tauira.

10. Pātai: He aha te rerekētanga i waenga i te wehenga me te hanumitanga e pā ana ki ngā tauhohenga karihi?

Whakautu: Ko te wehenga o tētahi karihi taumaha kia rua, kia maha atu rānei ngā karihi iti ake, ka tukuna te pūngao. Ko te whakakotahitanga, i tētahi atu ringa, ko te whakakotahi i ngā karihi māmā e rua hei hanga i tētahi karihi taumaha ake, me te tuku anō hoki i te pūngao.

11. Pātai: Me pēhea te mahi a te kaute Geiger?

Whakautu: Ka kitea e te kaute Geiger te irahiko mā te ine i te irahiko i hangaia i roto i te ngongo Geiger-Müller. Ina haere te irahiko mā roto i te ngongo, ka irahiko te hau i roto, ka puta he rerenga hiko e taea te ine.

12. Pātai: He aha te mahi a ngā tokotoko whakahaere i roto i ngā tauhohenga karihi?

Whakautu: Ka mimitihia e ngā rākau whakahaere ngā neutron, ka whakahaere i te tere o te tauhohenga wehenga karihi i roto i te tauhohenga. Mā te whakarerekē i te tūranga o ēnei rākau, ka taea te tere ake te tauhohenga, te whakaroa, te whakamutu katoa rānei.

13. Pātai: He aha i whakamahia ai te mata hei rauemi ārai i te irahiko?

Whakautu: He matotoru te mata, ā, ka taea e ia te mimiti me te aukati i ngā momo tukunga irahiko rerekē, inā koa ngā hihi gamma, hei tiaki i ngā tāngata me ngā taputapu mai i te pānga o te irahiko.

14. Pātai: He aha te hononga o te ariā o te pūngao here ki te irahiko?

Whakautu: Ko te pūngao here ko te pūngao e hiahiatia ana hei wetewete i te karihi ki roto i ōna porotona me ōna niutoroneta. I ētahi wā, ki te whakaitihia te pūngao here katoa e te whakarite anō, te tuku rānei i ngā matūriki, ka pērā te karihi, ka arahi ki te pirau irahiko.

15. Pātai: He aha te waeine noa hei ine i te irahiko?

Whakautu: He waeine noa te Becquerel (Bq), e tohu ana i te kotahi takahanga pirau ia hekona.

16. Pātai: He aha te hononga o te radon ki te radioactivity?

Whakautu: He hau irahiko tūturu te Radon, i hangaia hei hua pirau o te uranium. Ka taea te kohikohi i roto i ngā whare, ā, ka tū hei mōrearea hauora nā tōna irahiko.

17. Pātai: He aha te hiranga o te plutonium-239 i roto i te mana karihi?

Whakautu: Ka taea e te plutonium-239 te pakaru, ā, ka whakamahia hei wahie i roto i ētahi momo tauhohenga karihi me te hanga patu karihi.

18. Pātai: He aha te whakahohenga niutron?

Whakautu: Ko te whakahohenga irahiko te tukanga e huri ai ngā isotope pumau hei irahiko i muri i te hopu i ngā irahiko. He maha ngā wā ka pirau te isotope hou mā te tuku i te irahiko beta, gamma rānei.

19. Pātai: Me pēhea te mahi a ngā tohu ira i roto i te ako i ngā tukanga koiora?

Whakautu: Ko ngā tohu irahiko he isotope e tuku ana i te irahiko, ā, ka taea te whai i a rātou e neke ana i roto i ngā pūnaha koiora. Mā te aroturuki i tā rātou nekehanga, ka taea e ngā kairangahau te ako i ngā tukanga pēnei i ngā ara pākia, i te rere toto rānei.

20. Pātai: He aha i nui ake ai te irahiko o ētahi huānga i ētahi atu?

Whakautu: Ko te pumau o te karihi ngota e whakawhirinaki ana ki te taurite o ngā porotona me ngā iutūniora. Ko ngā huānga he karihi kei tawhiti atu i te taurite pumau o ēnei matūriki ka nui ake te irahiko, i a rātou e pirau ana kia eke ki tētahi āhua pumau ake.