Ngā whakaata kōpiko – ngā raruraru me ngā otinga

1. Ka whakatakotoria tētahi mea ki te 10 cm mai i tētahi whakaata kōpiko . Ko te roa arotahi he 5 cm. Whakatauhia (a) Te tawhiti o te ahua (b) te whakanui o te ahua

Mōhiotia:

Ko te roa o te arotahi (f) = 5 cm

Ko te tawhiti o te mea ( d o ) = 10 cm

Otinga :

Te hanganga o te ahua mā te whakaata kōpiko:

Whakaata kōpiko – ngā raruraru me ngā otinga 1

Te tawhiti o te ahua:

1/ d i = 1/ f – 1/ d o = 1/5 – 1/10 = 2/10 – 1/10 = 1/10

d i = 10/1 = 10 cm

Ko te tawhiti o te ahua he 10 henemita.

Te whakanui:

m = – d i / d o = -10/10 = -1

Ko te tikanga o te 1 he rite tonu te ahua ki te mea.

Ko te tohu tango e tohu ana kua hurihia te ahua. Ki te mea he pai te tohu, he poutū te ahua.

[irp]

2. Ka whakatakotoria tētahi mea 5-cm te teitei ki mua i tētahi whakaata kōpiko, ā, ko te radius o te piko he 20 cm. Tātaihia te teitei o te ahua mēnā ko te tawhiti o te mea he 5 cm, 15 cm, 20 cm, 30 cm.

Mōhiotia:

Ko te pūtoro o te piko ( r ) = 20 cm

Te roa arotahi (f) = R/2 = 20/2 = 10 cm

Ko te teitei o te mea (h o ) = 5 cm

Rongoā:

a) ko te roa arotahi (f) = 10 cm me te tawhiti o te mea ( d o ) = 5 cm

Te hanganga o te ahua mā te whakaata kōpiko:

Whakaata kōpiko – ngā raruraru me ngā otinga 2

Te tawhiti o te ahua ( d i ):

1/ d i = 1/ f – 1/ d o = 1/10 – 1/5 = 1/10 – 2/10 = -1/10

d i = -10/1 = -10 cm

Ko te tohu tango e tohu ana he mariko te ahua , kei muri rānei i te whakaata te ahua.

Te whakanui i te ahua ( m ):

m = – d i / d o = -(-10)/5 = 10/5 = 2

Ko te tohu tāpiri e tohu ana kei te poutū te ahua.

Te teitei o te ahua ( h i ):

m = h i / h o

teitei = teitei = (5 henimita)(2) = 10 henimita

Tekau henemita te teitei o te ahua.

b) Ko te roa arotahi (f) = 10 cm me te tawhiti o te mea ( d o ) = 15 cm

Te hanganga o te ahua mā te whakaata kōpiko:

Whakaata kōpiko – ngā raruraru me ngā otinga 3

Te tawhiti o te ahua ( d i ):

1/ d i = 1/ f – 1/ d o = 1/10 – 1/15 = 3/30 – 2/30 = 1/30

d i = 30/1 = 30 cm

Ko te tohu tāpiri e tohu ana he tūturu te ahua, kei te 30 henemita rānei te ahua i mua i te whakaata, i te taha kotahi me te mea.

Te whakanui i te ahua ( m ):

m = – d i / d o = -30/15 = -2

Ko te tohu tango e tohu ana kua hurihia te ahua.

E rua ngā wā e nui ake ai te ahua i te mea.

Te teitei o te ahua (h i ):

m = h i / h o

h i = h o m = (5 cm)(2) = 10 cm

Tekau henemita te teitei o te ahua.

c) Ko te roa arotahi (f) = 10 cm me te tawhiti o te mea ( d o ) = 20 cm

Te hanganga o te ahua mā te whakaata kōpiko:

Whakaata kōpiko – ngā raruraru me ngā otinga 4

Te tawhiti o te ahua (d i ):

1/ d i = 1/ f – 1/ d o = 1/10 – 1/20 = 2/20 – 1/20 = 1/20

d i = 20/1 = 20 cm

Ko te tohu pai e tohu ana he tūturu te ahua, kei te 20 henemita rānei te ahua i mua i te whakaata, i te taha kotahi me te mea.

Te whakanui i te ahua ( m ):

m = – d i / d o = -20/20 = -1

Ko te tohu kino e tohu ana kua hurihia te ahua.

Te teitei o te ahua ( hi ):

m = h i / h o

h i = h m = (5 cm)(1) = 5 cm

d) Ko te roa arotahi (f) = 10 cm me te tawhiti o te mea ( d o ) = 30 cm

Whakaata kōpiko – ngā raruraru me ngā otinga 5

Te tawhiti o te ahua ( d i ):

1/ d i = 1/ f – 1/ d o = 1/10 – 1/30 = 3/30 – 1/30 = 2/30

d i = 30/2 = 15 cm

Ko te tohu tāpiri e tohu ana he tūturu te ahua, kei te 15 henemita rānei te ahua i mua i te whakaata, i te taha kotahi me te mea.

Te whakanui i te ahua ( m) :

m = – d i / d o = -15/30 = -0.5

Ko te tohu tango e tohu ana kua hurihia te ahua.

He 0.5 te iti iho o te ahua i te mea.

Te teitei o te ahua (h i ):

m = h i / h o

teitei = teitei = (5 henimita)(0.5) = 2.5 henimita

[irp]

3. E whā ngā wā te rahi ake o te ahua i hangaia e te whakaata piko i te mea. Mena he 20 cm te pūtoro o te piko, tātaihia te tawhiti o te mea i mua i te whakaata!

Mōhiotia:

Te whakanui i te ahua ( m ) = 4

Ko te pūtoro o te piko ( r ) = 20 cm

Te roa arotahi (f) = r /2 = 20/2 = 10 cm

E hiahiatia ana : Te tawhiti o te mea ( d o )

Rongoā:

m = – d i / d o

4 = – d i / d o

– d i = 4 d o

d i = – 4 d o

1/f = 1/ d o + 1/ d i

1/10 = 1/ d o + 1/4 d o

4/40 = 4/4 d o + 1/4 d o

4/40 = 5/4 d o

(4)(4s) = (5)(40)

16 d o = 200

d o = 12.5 cm

Ko te tawhiti o te mea = 12.5 cm.

[irp]

4. Kei te 10 cm te tawhiti o tētahi mea, 1 cm te teitei, mai i tētahi whakaata kōpiko, ā, ko te roa arotahi, f = 15 cm. Whakatauhia:

A. Te tawhiti o te ahua?

B. Te teitei o te ahua?

C. Ngā āhuatanga o te ahua i hangaia e te whakaata kōpiko?

Mōhiotia:

Te teitei o te mea (h) = 1 cm

Ko te tawhiti o te mea (d o ) = 10 cm

Ko te roa arotahi o te whakaata kōpiko (f) = 15 cm

Rongoā:

A. Te tawhiti o te ahua (d i )

1/f = 1/d o + 1/d i

1/d i = 1/f – 1/d o = 1/15 – 1/10 = 2/30 – 3/30 = -1/30

d i = -30/1 = -30 cm

Ko te tohu kino e tohu ana he mariko te ahua, kei muri rānei i te whakaata te ahua.

B. Te teitei o te ahua (h i )

Te whakanui o te ahua (M):

M = -d i /d o = h i /h o

M = -(-30)/10 = 30/10 = 3 ngā wā

Te teitei o te ahua (h i ):

M = h i / h o

3 = teitei / 1 henimita

h i = 3 (1 henimita)

h i = 3 cm

E 3 henemita te teitei o te ahua. Ko te tohu tāpiri e tohu ana kei runga te ahua.

C. Ngā āhuatanga o te ahua:

Mariko, whakarunga, nui atu i te mea

[irp]

5. Te whakanui i te ahua, e ai ki te ahua i raro nei.

Mōhiotia:Ngā raruraru whakaata kōpiko me ngā otinga 1

Ko te tawhiti o te mea (d o ) = 60 cm

Ko te roa o te arotahi (f) = 20 cm

E hiahiatia ana: Te whakanui i te ahua (M)

Rongoā:

Te tawhiti o te ahua:

1/f = 1/d o + 1/d i

1/d i = 1/f – 1/d o = 1/20 cm – 1/60 cm = 3/60 cm – 1/60 cm = 2/60 cm

d i = 60/2 henimita = 30 henimita

Te whakanui o te ahua (M):

M = d i / d o = 30 cm / 60 cm = 1/2 wā

6. Mena ka whakatakotoria te mea ki te 6 cm mai i te whakaata kōpiko, ko te tawhiti o te ahua he 12 cm e whakaaturia ana i te pikitia i raro nei. He aha te tawhiti o te ahua mena ka nekehia te mea mai i te tūranga taketake ki te 1 cm te tawhiti atu i te whakaata?

Mōhiotia:

Ko te tawhiti o te mea (d o ) = 6 cm

Ko te tawhiti o te ahua (d i ) = 12 cm

E hiahiatia ana: mēnā ko te tawhiti o te mea (d o ) = 7 cm, ko te tawhiti o te ahua ko …

Rongoā:

1/f = 1/do + 1/di = 1/6 + 1/12 = 2/12 + 1/12 = 3/12

f = 12/3 = 4 henemita

He pai te roa o te arotahi, arā, he tūturu te pūwāhi arotahi, he tika rānei ngā hihi e haere ana mā roto i te pūwāhi.

Te tawhiti o te ahua:

1/d i = 1/f – 1/d o = 1/4 – 1/7 = 7/28 – 4/28 = 3/28

d i = 28/3 = 9.3 cm

7. Ka tirotirohia, ka tirohia hoki e te tākuta niho ngā niho o te tūroro mā te whakamahi i tētahi whakaata he 8 henemita te whānui. Kia mārama ai te kite a te tākuta i te kōhao, he aha te tawhiti i waenganui i ngā niho o te tūroro me te whakaata?

A. iti iho i te 4 cm i mua i te whakaata kōpiko

B. iti iho i te 4 cm i mua i te whakaata pūkohu

C. neke atu i te 4 cm i mua i te whakaata kōpiko

D. neke atu i te 4 cm i mua i te whakaata pūkohu

Mōhiotia:

Te whānui o te whakaata (r) = 8 cm

Ko te roa o te arotahi o te whakaata (f) = r / 2 = 8 / 2 = 4 cm

E hiahiatia ana: Te tawhiti i waenganui i ngā niho o te tūroro me te whakaata

Rongoā:

He whakaata piko, he whakaata pūkohu rānei te whakaata e whakamahia ana? Kia mārama ai te kitea o te kōhao niho e te tākuta, me kaha te whakaata e whakamahia ana ki te whakanui i te ahua o te niho, ā, me poutū te ahua. Ka puta tonu i ngā whakaata pūkohu ngā ahua hurihuri, ā, he iti ake te rahi o te ahua i te rahi o te mea. I tua atu, ka taea e te whakaata piko te whakaputa i tētahi ahua poutū mēnā he iti ake te tawhiti o te mea (d) i te roa arotahi (f). Mēnā he nui ake te tawhiti o te mea i te roa arotahi (f), ka puta he ahua hurihuri i te whakaata piko.

Ko te roa arotahi (f) o te whakaata kōpiko he 4 cm, nō reira me iti iho i te 4 cm te tawhiti o ngā niho o te tūroro ki mua i te whakaata kōpiko.

Ko te whakautu tika ko A.

8. Ko te radius piko o te whakaata kōpiko he 24 cm. Mena ka whakatakotoria te mea ki mua i te whakaata he 20 cm te tawhiti, whakatauhia ngā āhuatanga o te ahua.

A. Tūturu, poutū, me te whakanui

B. Tūturu, hurihia, me te whakanuia

C. Mariko, poutū, me te whakanui

D. Mariko, hurihia, me te iti ake

Mōhiotia:

Te whānui o te piko (r) = 24 cm

Roanga arotahi (f) = R/2 = 24/2 = +12 cm

He pai, he tūturu rānei te roa arotahi o te whakaata kōpiko nā te mea ka haere te mārama mā te pūwāhi arotahi o te whakaata.

Te tawhiti o te mea (d) = 20 cm

E hiahiatia ana: Ngā āhuatanga o te ahua

Rongoā:

He mariko, he tūturu rānei te ahua? Tātaihia te tawhiti (s') o te ahua:

1/rā + 1/rā' = 1/wWhakaata kōpiko – ngā raruraru me ngā otinga 1

1/rā' = 1/whā – 1/rā

1/rā' = 1/12 – 1/20

1/rā' = 5/60 – 3/60

1/rā' = 2/60

d' = 60/2

d' = 30 henemita

Ko te tawhiti o te ahua kua tohua he pai te tikanga he tūturu te ahua nā te mea ka whiti te mārama i a ia.

Whakaahua kua whakanuia? Tū tika, huripokitia rānei? Tātaihia te whakanui o te whakaahua (M):

M = -d' / d = -30/20 = -1.5

M > 1 te tikanga kua whakanuia te ahua, ko te tohu kino o M te tikanga he ahua huripokitia. Nō reira, ko ngā āhuatanga o te ahua he tūturu, he huripokitia, he whakanuia.

Ko te whakautu tika ko B.

9. Ka whakaputahia e te whakaata porowhita he ahua e 5 ngā wā te rahi atu i te mea kei runga i te mata, e 5 mita te tawhiti atu i te mea. Ko te whakaata he…..

A. piko me te roa arotahi o te 25/24 m

B. pūkohu me te roa arotahi o te 25/24 m

C. piko me te roa arotahi o te 24/25 m

D. pūkohu me te roa arotahi o te 24/25 m

Mōhiotia:

Te whakanui i te ahua (M) = 5 ngā wā

Ko te tawhiti i waenganui i te mea me te ahua = 5 mita

Rongoā:

He iti iho te rahi o te ahua i hangaia e te whakaata pūkohu i te rahi o te mea, nō reira, he whakaata pūkohu te whakaata.


Te tawhiti o te mea (d) = x

Te tawhiti o te ahua (d') = x + 5

Whakanuia o te ahua (M) = 5 ngā wā

Ko te tātai mō te whakanui i te ahua:

Whakaata kōpiko – ngā raruraru me ngā otinga 2

Ko te tātai o te roa arotahi (f):

Whakaata kōpiko – ngā raruraru me ngā otinga 3

Ko te whakautu tika ko A.

[wpdm_package id='858′]

  1. Ngā raruraru me ngā otinga o te whakaata kōpiko
  2. Ngā raruraru me ngā otinga o te whakaata pūkohu
  3. Ngā raruraru me ngā otinga o te arotahi wehewehe
  4. Ngā raruraru me ngā otinga o ngā karāhe arotahi
  5. Ngā taputapu whatu Ngā raruraru kanohi tangata me ngā otinga
  6. Ngā raruraru me ngā otinga mō ngā karaihe whakapā o ngā taputapu whatu
  7. Ngā mōhiti taputapu whatu
  8. Ngā raruraru me ngā otinga mō ngā taputapu whatu mō te karāhe whakanui
  9. Te karu hikohiko taputapu whatu – ngā raruraru me ngā otinga
  10. Ngā raruraru me ngā otinga o ngā karu tirohanga whatu

Waiho i te Comment