TE WHAKAAROHANGA

Te Ariā o te Ao Tūturu i roto i te Rapunga Whakaaro o te Rawhiti Kupu Whakataki Kua noho te ao tūturu hei kaupapa tautohetohe me te uiuinga i roto i te rapunga whakaaro mai i ngā wā onamata. Ina kōrero tātou mō te ao tūturu, he maha ngā wā ka kōrero tātou mō te āhua taketake o ngā mea katoa e ora ana. Nā ngā rerekētanga ahurea me ngā tikanga rapunga whakaaro puta noa i te ao kua hua ake he māramatanga rerekē mō te ariā o te ao tūturu. Ka tirohia e tēnei tuhinga… Pānuihia atu

Te Ariā Whakaae mō te Pono: Te Kimi i te Tikanga i roto i te Whakaaetanga Ngātahi Kupu Whakataki I roto i tētahi ao kī tonu i ngā tirohanga me ngā ariā maha, he kaupapa uaua, he kaupapa horopaki hoki te ariā o te pono. Ko tētahi huarahi rongonui i roto i te rapunga whakaaro ko te ariā whakaae mō te pono. E kī ana tēnei ariā ka kitea te pono mā te whakaaetanga ngātahi i roto i tētahi hapori, i tētahi rōpū pāpori rānei. … Pānuihia atu

Ko Karl Jaspers me te Rapunga Whakaaro Ora Ko Karl Theodor Jaspers (1883–1969), he tohunga whakaaro Tiamana, he tohunga hinengaro hoki, he tangata matua i roto i te rapunga whakaaro ora. Ahakoa i tīmata mai i te huarahi hauora ki te hinengaro, i muri mai ka tahuri a Jaspers ki te rapunga whakaaro, ā, ka whakawhanakehia ngā whakaaro nui mō te ora. Ko tana rapunga whakaaro e aro nui ana ki te herekoretanga takitahi, te kawenga, me te rapu i te tikanga me te pono o te ao… Pānuihia atu

Te Awe o René Descartes ki te Rapunga Whakaaro Hou Ko René Descartes (1596–1650) tētahi o ngā tino tangata whai mana i roto i te hītori o te rapunga whakaaro. E mōhiotia ana ko ia te Matua o te Rapunga Whakaaro Hou, i tīmata a Descartes i tētahi hurihanga i roto i te whakaaro i tino whakarerekē i te ahunga o te rapunga whakaaro o te Hauāuru. Nā roto i āna mahi, i awe a Descartes ehara i te mea ko te rapunga whakaaro anake engari ko te pūtaiao me te pāngarau hoki. Kua … Pānuihia atu

Te Arotakenga a te Mākisimi i te Pūtea Matua Ko te Mākisimi, tētahi o ngā kura whakaaro tino whai mana i roto i te hītori hinengaro, e tuku ana i tētahi arotakenga koi me te hohonu o te pūtea matua. I whakawhanakehia e Karl Marx rāua ko Friedrich Engels i te rautau 19, e tuku ana te Mākisimi i tētahi tirohanga tino arohaehae mō te whakahaere o te pūtea matua hei pūnaha ōhanga me te pāpori, me ōna pānga whānui ki te hapori. Ko te hītori o … Pānuihia atu

Ngā Matatika me te Ariā o ngā Uara Matatika Ko ngā matatika he peka o te rapunga whakaaro e aro ana ki te ako i te āhua, te mana, me te pūtake o ngā kupu me ngā kōrero matatika. Kāore i rite ki ngā matatika paerewa, e whai ana ki te whakatau i tā tātou e tika ana kia mahia, ki ngā matatika tono rānei, e whakamahi ana i ngā mātāpono matatika ki ngā āhuatanga tūturu, ka aro nui ake ngā matatika ki te tātari ariā taketake. I roto i … Pānuihia atu

Sigmund Freud me te Tātari Hinengaro Kupu Whakataki Ko Sigmund Freud tētahi o ngā tino tangata nui i roto i te hītori o te hinengaro me te tātari hinengaro. I whānau mai i te 6 o Mei, 1856, i Freiberg, Moravia (ināianei ko Příbor, Czech Republic), he tohunga roro a Freud, ā, ko ia te kaiwhakaū o te tātari hinengaro, he huarahi hurihuri ki te mārama ki te hinengaro me te whanonga o te tangata. Ka matapakihia e tēnei tuhinga te oranga o Freud, te whanaketanga o ana ariā, me te awe… Pānuihia atu

Ko Pythagoras me te Rapunga Whakaaro o te Tau Ko Pythagoras tētahi tohunga whakaaro me te tohunga pāngarau rongonui o Kariki onamata, e kiia ana ko ia te matua o te rapunga whakaaro o te tau. I whānau ia i te tau 570 BC i te moutere o Samos i Ionia, i Kariki, ā, i mate i te tau 495 BC. E mōhiotia ana a Pythagoras mō ngā āhuatanga maha o ana whakaaro me ana mahi, engari ko tētahi o ngā mea tino rongonui ko tana takoha… Pānuihia atu

Te Mārama ki te Taketake i roto i te Rapunga Whakaaro Ko te taketake, te whanaungatanga take-me-pānga i mua i te whānautanga, tētahi o ngā ariā tino taketake o te rapunga whakaaro me te pūtaiao. Ko te taketake e pā ana ki te whanaungatanga i waenga i ngā huihuinga e rua, ko tētahi huihuinga (te take) ka puta tika mai he huringa, he putanga rānei i tētahi atu huihuinga (te pānga). I ngā kupu māmā ake, ko te taketake ko te māramatanga ka puta he huihuinga hei hua o… Pānuihia atu

Ko Zeno o Elea me ngā Paradoxes o te Nekehanga: He Kupu Whakataki Matatau Ko Zeno o Elea tētahi tohunga whakaaro rongonui o Kariki i noho i te rautau 5 BC. E mōhiotia whānuitia ana ia hei ākonga a Parmenides, he tohunga whakaaro o mua i te wā o Socratic nāna i whakauru te ariā o te ontology, te ako rānei i te oranga. He mahi nui tā Zeno i roto i te whakatairanga i ngā whakaakoranga a Parmenides mā te waihanga i ētahi paradox… Pānuihia atu