O le Matafaioi a Leukocyte i le Puipuiga o le Tino
E taua tele le matafaioi a leukocyte, po'o sela toto pa'epa'e, i le tausia o le soifua maloloina ma le puipuia o le tino mai fa'ama'i eseese. A aunoa ma se faiga lelei o leukocyte, o le a faigofie ona a'afia o tatou tino i fa'ama'i pipisi, e pei o siama, siama, fungi, ma parasite. E galulue leukocyte o se faiga puipuia autu, e iloa ai ma tau ma fa'ama'i i se auala faigata ma felagolagoma'i. I totonu o lenei tusiga, o le a tatou talanoaina ai le matafaioi a leukocyte i le faiga puipuia o le tino, e aofia ai ituaiga eseese o leukocyte ma a latou faiga e fa'atino ai.
Ituaiga o Leukocyte
E mafai ona vaevaeina leukocyte i ni vaega se tele e faʻatatau i a latou galuega ma uiga faʻaletino:
1. Neutrophils: O le ituaiga leukocyte e sili ona tele i le toto ma e fai ma puipuiga muamua e faasaga i siama ma siama fungal. E mafai e Neutrophils ona vave gaoioi i le nofoaga o le siama ma faia le phagocytosis, o le faagasologa lea o le foloina ma le faatamaia o siama.
2. Lymphocytes: Ua vaevaeina i ni vaega autū se lua: sela T ma sela B. E iai le sao o sela T i le tali atu o le puipuiga o le sela e ala i le fasiotia o sela ua a'afia pe fesoasoani e fa'atonutonu le tali atu o le puipuiga. Ae o sela B, i le isi itu, e nafa ma le gaosia o antibodies i le tali atu o le puipuiga o le tino.
3. Monocytes: A maeʻa ona feoaʻi i le toto, e mafai e monocytes ona feoaʻi atu i aano ma faʻavasegaina i macrophages poʻo sela dendritic. E tofu i laʻua ma le sao i le phagocytosis ma le tuʻuina atu o antigen i sela T, o le ki lea i le amataina o le tali atu o le puipuiga o le tino.
4. Eosinophils: E a'afia i le tali atu o le puipuiga o le tino i fa'ama'i pipisi ma e iai fo'i sona sao i tali atu i allergies. E iai le gafatia o Eosinophils e fa'aumatia ai siama fa'ama'i e ala i le fa'asa'olotoina o enzymes e fa'aleagaina ai le membrane o le microorganism.
5. Basophils: E ui o le numera itiiti lea, ae o basophils e iai sona sao i le faʻaalia o le allergy ma le mumū. Latou te faʻasaʻolotoina le histamine ma isi vailaʻau e faʻatino ai tali mumū.
Faiga o Galuega a le Leukocyte
E galulue leukocyte i ni auala eseese e puipuia ai le tino mai faʻamaʻi pipisi ma faʻamaʻi. O nisi nei o auala autū latou te faʻaaogaina:
Fagositosi
O le phagocytosis o le faagasologa lea e foloina ma faʻaumatia ai e leukocytes e pei o neutrophils ma macrophages siama. O lenei faagasologa e aofia ai ni laasaga se tele, e aofia ai le chemotaxis (gaioiga agai i le nofoaga o le faʻamaʻi e taʻitaʻia e faʻailoilo vailaʻau), fusifusia i le siama e ala i ni receptors faapitoa, ma le faʻaofiina o le siama i totonu o le phagosome. I totonu o le phagosome, ona osofaʻia lea ma faʻaumatia le siama e enzymes lysosomal.
Gaosiga o Antibody
O lymphocytes B e nafa ma le gaosia o antibodies e iloa ma faʻateʻaina ai siama. E amata lenei faiga pe a fetaiaʻi sela B ma se antigen faapitoa. Ona faʻagaoioia lea o sela B ma faʻavasega i sela plasma, lea e gaosia ai le tele o antibodies. O nei antibodies e galulue e fusifusia i antigens i luga o siama, ma faʻailogaina mo le faʻaumatia e isi auala e pei o le complement poʻo phagocytes.
Fa'agaoioiga o le T Lymphocyte
E tele ituaiga o lymphocytes T ma galuega eseese. E fa'asa'oloto e sela Fesoasoani T (CD4+) ni cytokines e fa'agaoioia ai isi sela puipuia ma fa'aleleia atili ai le tali atu o le puipuiga. E iloa ma fasiotia e sela Cytotoxic T (CD8+) sela ua a'afia i siama po'o sela kanesa. E amata le fa'agaoioiga o sela T i le iloa o le major histocompatibility complex (MHC) i luga o sela o lo'o tu'uina atu antigen (APC), e pei o macrophages po'o sela dendritic.
Fa'asa'olotoina o le Cytokine
O cytokines o ni molela'au fa'ailoilo e fa'asa'olotoina e leukocytes e feso'ota'i ma fa'atonutonu ai tali puipuia. E mafai ona latou tosina mai sela puipuia i le nofoaga o lo'o a'afia ai le fa'ama'i (chemotaxis), fa'aleleia atili ai le gaioiga o le phagocytic, ma fa'atonutonu ai le gaosiga o antibody. O fa'ata'ita'iga o cytokines e aofia ai interleukins (ILs), interferons (IFNs), ma le tumor necrosis factor (TNF).
Tali Puipuiga Faanatura vs. Tali Puipuiga Fetuuna'i
E taua tele le sao o leukocytes i ituaiga uma e lua o tali puipuia: tali masani ma tali fetuutuunai. O le tali puipuia masani o le laina muamua lea o le puipuiga ma e tupu vave lava pe a uma ona faʻamaʻi. E aofia ai pa puipui faaletino (paʻu ma mucosa), sela phagocytic (neutrophils, macrophages), sela natural killer (NK), ma porotini serum e pei o le complement.
I se faatusatusaga, o le tali atu o le puipuiga o le tino e sili atu ona patino ma e umi se taimi e atiina ae ai. E aofia ai le iloaina o antigen faapitoa e ala i lymphocytes B ma le T, le fausiaina o le manatua o le puipuiga o le tino, ma le gaosiga o antibodies. O le tali atu o le puipuiga e iloga i lona tulaga ese ma le mafai ona "manatua" siama na muamua fetaiai, ma maua ai le puipuiga sili atu ona lelei mai faʻamaʻi pipisi mulimuli ane.
Fa'atonutonuina o le Homeostasis
E ese mai i le tau faasaga i faʻamaʻi pipisi, e galulue foʻi leukocyte i le tausia o le homeostasis ma le toe faaleleia o aano. O macrophages, mo se faʻataʻitaʻiga, e iai le latou matafaioi i le faʻamamāina o sela ua mate ma isi otaota mai aano ma lagolagoina le faiga o le toe faaleleia e ala i le faʻasaʻolotoina o mea e tuputupu aʻe ai. E iai le matafaioi a Eosinophils ma basophils i le faʻatautaia o le tali atu o le mumū e manaʻomia e faʻaitiitia ai manuʻa poʻo osofaʻiga a siama.
Fa'aletonu o le Galuega a le Leukocyte
O fa'alavelave i le galuega a leukocyte e mafai ona mafua ai fa'ama'i eseese. Mo se fa'ata'ita'iga, o le neutropenia o se tulaga fa'aklinikal lea e fa'aitiitia ai le aofa'i o neutrophils, ma mafua ai ona faigofie ona a'afia se tagata i fa'ama'i pipisi o siama ma fungal. O fa'ama'i autoimmune, e pei o le systemic lupus erythematosus, e tutupu pe a osofa'ia e leukocyte aano o le tino ona o le le mafai ona iloa le tagata lava ia mai le tagata e le o ia lava. O le tele o kanesa o le toto, e pei o le leukemia, e a'afia ai fo'i le tele o le gaosiga po'o le le lelei o le leukocyte.
I se isi itu, o nisi siama fa'ama'i e iai a latou auala e 'alo 'ese ai pe taofia ai le tali atu o le puipuiga o leukocyte. O le siama HIV, mo se fa'ata'ita'iga, e taula'i i sela fesoasoani T ma fa'aleagaina le puipuiga o le tino, ma o'o atu ai i le AIDS.
I'uga
O leukocyte o vaega taua ia o le puipuiga o le tino, e nafa ma le iloa, osofaʻia, ma le faʻaumatia o siama. Latou te galulue i le tele o auala faigata ma felagolagomaʻi, e aofia ai le phagocytosis, gaosiga o antibody, faʻagaoioia o sela T, ma le faʻasaʻolotoina o cytokine. E le gata i lea, e iai le sao o leukocyte i le tausia o le homeostasis ma le toe faʻaleleia o aano. O faʻalavelave i le galuega a leukocyte e mafai ona oʻo atu ai i faʻamaʻi eseese, ma faʻamamafaina ai le taua o nei sela i le tausia o le soifua maloloina ma le tau ma faʻamaʻi. I le malamalama atili i le matafaioi ma auala o leukocyte, e mafai ona tatou atiaʻe ni togafitiga faʻafomaʻi sili atu ona lelei e faʻamalosia ai le tali atu o le tino i le puipuiga o le tino.