Te Anthropology Pāpāho me tōna Pānga ki te Hapori
Pendahuluan
Ko te mātauranga tangata pāpāho he peka o te mātauranga tangata e piki haere ana te hiranga i tēnei ao matihiko. I a tātou e noho nei i tētahi hapori e hono tonu ana, kāore e taea te whakaiti i te tūranga o te pāpāho. Ehara i te mea he huarahi whakawhitiwhiti kōrero noa iho te pāpāho , engari he whakaata anō hoki o te ahurea, e whakaata ana, e hanga ana hoki i ngā uara me ngā tikanga pāpori. Ka whakamāramahia e tēnei tuhinga ngā ariā taketake o te mātauranga tangata pāpāho, ngā tikanga rangahau e whakamahia ana, me te matapaki i tōna pānga ki te hapori hou.
Ngā Ariā Taketake o te Anthropology Pāpāho
Ko te kaupapa o te rangahau mātauranga pāpāho he arotahi ki te whanaungatanga i waenga i te pāpāho me te hapori, inā koa te mahi a te pāpāho i roto i ngā horopaki pāpori me te ahurea. Kāore te pāpāho i konei e herea noa ki te pouaka whakaata, te reo irirangi, ngā nūpepa rānei, engari kei roto hoki ngā pāpāho matihiko pēnei i te ipurangi me ngā pāpāho pāpori.
He huarahi whānui tā ngā kairangahau o tēnei mara ki te mārama ki te āhua o te whakaputa, te tohatoha, me te whakamahinga o ngā pāpāho e ngā rōpū rerekē o te hapori. Ka tirotirohia e rātou ngā momo pāpāho hei tautuhi i tō rātou awe ki te tuakiri, te mana, me ngā whanaungatanga pāpori. Kei roto i tēnei ko te ako i ngā momo tuhinga pāpāho, tae atu ki te whakamahinga me te whakaputa pāpāho a ngā tāngata takitahi me ngā rōpū.
Ngā Tikanga Rangahau i roto i te Anthropology Pāpāho
1. Te Whakamārama Iwi Pāpāho
Ko te tātaritanga iwi pāpāho tētahi o ngā tikanga matua i roto i te mātauranga tangata pāpāho. I roto i tēnei tikanga, ka noho ngā kairangahau ki roto i ngā taiao motuhake e tirotiro ana, e whai wāhi ana hoki ki ngā mahi pāpāho o ia rā. Hei tauira, ka noho pea tētahi tohunga mātauranga tangata ki tētahi hapori motuhake hei tirotiro i te whakamahinga a ngā waea atamai me ngā pāpāho pāpori i roto i ō rātou oranga o ia rā.
2. Tātari Kuputuhi
Ko te tātari tuhinga he ako hōhonu i ngā ihirangi pāpāho pēnei i ngā tuhinga, ngā pou pāpāho pāpori, ngā kiriata, ngā pānuitanga rānei. Ko te whāinga o tēnei tātari he mārama ki te āhua o te hanga me te awe o ngā horopaki pāpori me ngā horopaki ahurea ki ngā karere pāpāho.
3. Uiuitanga
He taputapu nui anō hoki ngā uiuinga i roto i te rangahau mātauranga tangata pāpāho. Mā roto i ngā uiuinga, ka taea e ngā kairangahau te whiwhi māramatanga hōhonu ki ngā tirohanga me ngā wheako o te tangata takitahi ki ngā pāpāho. Ka āwhina tēnei ki te mārama ki te awe o ngā pāpāho ki ō rātou tuakiri me ngā tirohanga ao.
4. Tirotiro Whai Wāhi
I roto i te Tirotiro Whai Wāhi, ehara i te mea he kaimātakitaki noho noa iho ngā kairangahau engari he whai wāhi tika hoki ki ngā mahi pāpāho me ā rātou kaupapa rangahau. Mā tēnei ka pai ake te māramatanga ki te horopaki e whakamahia ana ngā pāpāho me ngā āhuatanga pāpori e whai wāhi ana.
Te Pānga o te Pāpāho ki te Hapori
1. Te Hanganga o te Tuakiri me te Ahurea
Ngā whakaari pāpāho he tūranga nui i roto i te hanganga tuakiri ngā tāngata takitahi me ngā rōpū. Mā te pāpāho, ka whiwhi ngā tāngata takitahi i ngā tohutoro hei hanga i tō rātou tuakiri ake. Hei tauira, ka taea e te whakaaturanga ira tangata i roto i ngā pānuitanga, i ngā whakaari hopi rānei te awe i te tirohanga a te tangata ki a rātou anō. te mārama ki ngā tūranga ira tangata i roto i te haporiKa noho hoki ngā pāpāho hei wāhi e taea ai te hanga, te pupuri, te whakarerekē rānei i ngā tuakiri ahurea.
2. Te Mana me te Tōrangapū
He mana nui tō te hunga pāpāho ki te awe i ngā whakaaro o te marea me ngā mahi tōrangapū. Ka taea e ngā mana whakahaere te whakamahi i te hunga pāpāho hei whakahaere i te kōrero me te hanga i ngā tirohanga a te marea mō ētahi take. Hei tauira, i roto i ngā pōtitanga, he mahi nui tā te hunga pāpāho ki te hanga i ngā āhua o ngā kaitono me te awe i ngā kōwhiringa a te hunga pōti. Hei tāpiri, he taputapu te hunga pāpāho mā ngā rōpū e noho tahaetia ana ki te whakarite i ngā kaupapa pāpori me te whakapuaki i ō rātou wawata.
3. Ōhanga me te Whakamahinga
He wāhi anō tā te pāpāho ki te hanga i ngā whanonga a te kaihoko. Ka taea e ngā pānuitanga me ngā kaupapa pāpāho te awe i ngā manakohanga me ngā momo noho a te kaihoko. Ko ngā hua ahurea pēnei i te puoro, ngā kiriata, me ngā kēmu e whakatairangahia ana mā roto i ngā pāpāho, ehara i te mea ka waihanga noa i tētahi mākete ao engari ka whakakotahi hoki i ngā ahurea puta noa i te ao. Nā tēnei kua ara ake ngā tautohetohe mō te mana ahurea o te ao whānui, me te tiaki i te taonga tuku iho. ahurea ā-rohe.
4. Huringa Hapori
Nā te pāpāho matihiko me te ipurangi i tere ake ai te huringa pāpori i roto i ngā āhuatanga maha o te ao. Hei tauira, nā te whakamahinga o te pāpāho pāpori i whakarerekē te huarahi e kōrero ai tātou, e taunekeneke ai, e uru atu ai ki ngā mōhiohio. Ka taea e ngā ihirangi viral te huri tere i ngā whakaaro o te marea me te tīmata i ngā au o te pāpori. I tētahi atu taha, ka whakatuwherahia hoki e te pāpāho matihiko ngā whai wāhitanga hou mō te whakaurunga pāpori me te ōhanga mā te whakarato i tētahi tūāpapa mō ngā tāngata takitahi ki te mahi me te whakahaere pakihi puta noa i te ao.
5. Ngā Take Matatika me ngā Take Ture
Ahakoa tōna mana nui me tōna awe, he wero matatika anō hoki kei te pāpāho. Ko ngā take pēnei i ngā purongo rūpahu, te tūmataitinga, te mana pupuri, me te aukati i ngā pāpāho kua noho hei kaupapa nui i tēnei ao matihiko. Kei te anga atu ngā kāwanatanga me ngā whakahaere ture ki te waihanga kaupapa here e whakataurite ana i te herekoretanga o te whakapuaki whakaaro me te tiakitanga mai i te tukino a ngā pāpāho.
Akoranga Take: Te Awe o te Pāpāho Hapori
Hei mārama ake i te awe o te pāpāho ki te hapori, ka taea e tātou te titiro ki ngā tauira ako mō te awe o te pāpāho pāpori. Kua hurihia e te pāpāho pāpori te ao whakawhitiwhiti kōrero i ngā huarahi kāore i whakaarohia e tātou. Kua noho hei wāhanga nui o te oranga o ia rā o te tini miriona tāngata o te ao ngā papaaho pēnei i a Pukamata, Twitter, Instagram, me TikTok.
Ko tētahi āhuatanga whakamere ko te awe o te pāpāho pāpori ki tā tātou tirohanga ki a tātou anō me ētahi atu. Mā te "pai," ngā kōrero, me ngā tiritiri, ka whakamanahia e te pāpāho pāpori tō tātou noho i roto i te horopaki pāpori matihiko. Heoi anō, ka hangaia hoki e tēnei he pēhanga pāpori ki te whakaatu i te putanga "pai" o tātou anō, he mea kāore i te tūturu, he mea hanga noa iho. Ko te pānga kino ko te pikinga ake o ngā take o te pouri, te manukanuka, me te tūponotanga o te mate pukupuku tinana nā te whakataurite pāpori tonu.
Hei tāpiri atu ki tēnā, he mea nui te pāpāho pāpori ki te horapa tere o ngā kōrero (ngā kōrero teka rānei). Ka horapa whānuitia ngā kōrero teka, ngā kōrero tinihanga rānei i mua i te wā e manatokohia ai. Nā tēnei kua ara ake te wehewehenga pāpori me te tōrangapū i roto i ngā whenua maha.
Heoi anō, he nui ngā pānga pai o te pāpāho pāpori. Kua tino kaha ake te rongonui o ngā kaupapa pāpori pēnei i a MeToo me Black Lives Matter mā roto i te pāpāho pāpori. Mā ēnei tūāpapa ka taea e te tangata te whakapuaki i ō rātou whakaaro me ō rātou wheako, te kohi tautoko, me te whai mana ki te huringa kaupapa here.
Te Katinga
He tirohanga nui tā te mātauranga tangata pāpāho ki te āhua o te hanga me te awe o ngā horopaki pāpori me ngā horopaki ahurea ki ngā pāpāho. He whānui, he hohonu hoki te pānga o ngā pāpāho, mai i te hanganga o te tuakiri me te ahurea, ki te awe tōrangapū, tae noa ki ngā huringa pāpori. I tēnei ao e hono haere ana, he mea nui ake te mārama ki te tūranga o ngā pāpāho mō ngā mātauranga, ngā kaihanga kaupapa here, me te marea whānui.
I te whanaketanga tonu o te hangarau me te pāpāho, ka puta tonu mai ngā wero me ngā whai wāhitanga hou. Nō reira, me haere tonu te whanaketanga o ngā rangahau i roto i te mātauranga tangata pāpāho, me te urutau ki te tūhura i ngā āhuatanga uaua i waenga i te pāpāho me te hapori.
