I-Anthropology Yezemidlalo Namasiko Okuncintisana
Ezemidlalo nokuncintisana kube yingxenye ebalulekile yokuphila komuntu kusukela ezikhathini zasendulo kuze kube sesikhathini sanamuhla. Kungakhathaliseki ukuthi umsebenzi ongokomzimba, uhlobo lokuzijabulisa, noma ukubonakaliswa kwamasiko kanye nobunikazi bezenhlalo, ezemidlalo zidlala indima ebalulekile ekutadisheni i-anthropology kanye ne-sociology. Kulesi sihloko, sizohlola ukuthi i-anthropology yezemidlalo kanye namasiko okuncintisana kuhlobene kanjani, nokuthi ukuqonda kokubili kunganikeza ukuqonda okujulile mayelana nokuguquguquka kwezenhlalo, kwezomnotho, kanye namasiko emiphakathini.
Ukuqonda I-Anthropology Yezemidlalo
I-anthropology yezemidlalo iyisigaba esincane se-anthropology esigxile emikhubeni, izincazelo, kanye nethonya lezemidlalo emphakathini. Izazi ze-anthropology yezemidlalo zifunda ukuthi imisebenzi yezemidlalo ibonisa futhi ibumba kanjani izindinganiso, izindinganiso, ubuwena, kanye nezakhiwo zomphakathi . Ziphinde zihlole ukuthi ezemidlalo zixhumana kanjani nezindaba ezifana nobulili, uhlanga, isigaba sezenhlalo, ezombusazwe, kanye nokuhlanganiswa komhlaba wonke.
Empeleni, i-anthropology yezemidlalo ayigcini nje ekuhlaziyweni kwezemidlalo yobungcweti noma imincintiswano emikhulu; ihlanganisa nemisebenzi yezemidlalo eyenziwa emazingeni omphakathi, ezemfundo, noma ezokuzilibazisa. Ngakho-ke, i-anthropology yezemidlalo isisiza ukuqonda izici zomphakathi eziyinkimbinkimbi nezihlukahlukene zalo msebenzi olula ovame ukubhekwa njengojwayelekile.
Umlando Omfushane Wezemidlalo Emasikweni
Kusukela ezikhathini zasendulo, abantu bebelokhu behlanganyela emisebenzini yomzimba engabhekwa njengezinhlobo zemidlalo zakuqala. Imidwebo yemihume ibonisa ukuzingela, ukudansa, kanye nokuzivocavoca umzimba okwenziwa ngabantu basendulo. Emiphakathini yasendulo efana neGibhithe, iGrisi, neRoma, ezemidlalo zaziyingxenye yokuphila kwansuku zonke, kokubili njengophawu lobuqhawe bezempi kanye njengendlela yokuthuthukiswa komuntu ngamunye.
Isibonelo, eGrisi lasendulo, iMidlalo Yama-Olimpiki yayibanjelwa njalo eminyakeni emine kusukela ngo-776 BC kuya ku-393 AD. Le Midlalo yayingeyona nje imincintiswano yezemidlalo, kodwa futhi yayinemikhuba yenkolo eyayihlanganisa ndawonye ama-poleis ahlukahlukene amaGreki (amadolobha) ukuze kube nokuthula. Imidlalo efana nokubambana, ukugijima, kanye nokuphonsa ama-discus yabonisa izindinganiso zobudoda, isibindi, kanye nodumo ezazibaluleke kakhulu emasikweni amaGreki asendulo.
Isiko Lokuncintisana Kwezemidlalo
Isiko lokuncintisana liyisici esibalulekile cishe kuzo zonke izinhlobo zemidlalo. Ukuncintisana akukhona nje ukuwina nokulahlekelwa, kodwa futhi kumayelana nokwakheka kobunikazi , ukuqashelwa komphakathi, kanye nokudalwa kwezibopho zomphakathi. Esikweni lokuncintisana, abahlanganyeli abagcini nje ngokuba ngabadlali abasenkundleni, kodwa futhi nababukeli, abaqeqeshi, izikhulu, kanye nawo wonke umuntu ohilelekile ekushintsheni komsebenzi.
Ukuncintisana kanye Nobuntu
Imincintiswano ivame ukusebenza njengezinkundla lapho ubunikazi bezenhlalo (kufaka phakathi ubuhlanga , ubuzwe, ubulili, kanye nesigaba) kuboniswa futhi kuxoxiswane khona. Isibonelo, ebholeni lomhlaba wonke, imidlalo phakathi kwamaqembu ezizwe ingaba ukubonakaliswa kokuziqhenya ngobuzwe, umbango wezepolitiki, kanye nobumbano lobuzwe.
Emazweni amaningi, amaqembu ezemidlalo amele okungaphezu nje kwezinhlangano zemidlalo; abonisa ubunjalo bamasiko kanye nomlando omude womphakathi. Isibonelo, ebholeni laseNgilandi, umbango phakathi kweManchester United neLiverpool awukona nje ukuwina enkundleni, kodwa futhi ufanekisela umbango wezomnotho, wezenhlalo kanye nowamasiko phakathi kwala madolobha amabili.
Ithonya Lobulili Kwezemidlalo Nasemincintiswaneni
Izinkinga zobulili nazo zidlala indima ebalulekile emasikweni okuncintisana. Ezemidlalo sekuyisikhathi eside zibhekwa njengendawo ebuswa ngabesilisa, futhi ukuncintisana kuvame ukuqinisa imibono yobulili. Kodwa-ke, intuthuko emashumini eminyaka amuva nje ibonise ushintsho olukhulu, ngokwanda kokuhlanganyela kwabesifazane emidlalweni ehlukahlukene kanye nokuqashelwa kwabadlali besifazane.
Naphezu kwalokhu, izinselelo zisekhona. Ukungalingani kwemiholo, ukuntuleka kokusakazwa kwabezindaba, kanye nokufinyelela okulinganiselwe kungenye yezithiyo ezibhekene nabadlali besifazane. Kodwa-ke, izinhlangano ezahlukene zabesifazane kanye nemikhankaso yokulingana ngokobulili kwezemidlalo ziyaqhubeka nokuphoqelela ushintsho oluhle.
Ezomnotho Nezepolitiki Emasikweni Okuncintisanayo
Ezemidlalo nemincintiswano nazo zithonywa yizimo zomnotho nezepolitiki. Imincintiswano yezemidlalo esezingeni eliphezulu ivame ukusebenza njengenkundla yabaxhasi, abakhangisi, kanye nezinkampani ezinkulu zokukhangisa imikhiqizo yabo. Isibonelo, iNdebe Yomhlaba ye-FIFA kanye neMidlalo Yama-Olimpiki kusebenza njengezigaba zomhlaba wonke zezinkampani zamazwe ngamazwe zokwandisa ukufinyelela kwazo emakethe.
Ezombusazwe nazo azihlukaniseki nesiko lokuncintisana. Umlando uqopha indlela ezemidlalo ezisetshenziswe ngayo njengethuluzi lezokuxhumana kanye nenkulumo-ze yezepolitiki. Imidlalo yama-Olimpiki ka-1936 eBerlin, eyaziwa ngokuthi "ama-Olimpiki amaNazi," yasetshenziswa umbuso kaHitler ukukhuthaza imibono yamaNazi. Ngokuphambene nalokho, "i-Ping-Pong Diplomacy" ngo-1971 yavula indlela yokulungiswa kobudlelwano bezokuxhumana phakathi kwe-United States ne-China.
Ukuhwebelana Komhlaba kanye Nezemidlalo
Ukuhwebelana kwembulunga yonke kusheshise ukusabalala kanye nokushintshana kwamasiko ezemidlalo emhlabeni wonke. Imidlalo yezemidlalo ingabukwa bukhoma kuthelevishini naku-inthanethi, ixhumanisa ababukeli abavela kuwo wonke umhlaba. Amaqembu amakhulu anabalandeli bamazwe ngamazwe, kanti abadlali abavela emazweni ahlukahlukene badlala kuma-ligi ochwepheshe kwamanye amazwe.
Kodwa-ke, ukuhwebelana kwembulunga yonke kuletha nezinselele, njengokuhweba ngokweqile kanye nokuhlanganiswa kwamasiko ezemidlalo. Ngakolunye uhlangothi, ukuhwebelana kwembulunga yonke kuvula amathuba okushintshana ngamasiko kanye nokusungula izinto ezintsha. Kodwa ngakolunye uhlangothi, ukuhwebelana kwembulunga yonke kungasongela ukuhlukahluka kanye nobuntu obuhlukile bamasiko endawo.
Ukuziphatha Nokuzinza Emincintiswaneni Yezemidlalo
Isiko lokuncintisana livame ukuletha izinkinga zokuziphatha eziyinkimbinkimbi. Ukusebenzisa izidakamizwa, ukukopela, kanye nokuziphatha okungebona abezemidlalo kuyizinselele umhlaba wezemidlalo okumele ubhekane nazo. Ukulawulwa okuqinile kanye nokuqapha kuyadingeka ukuqinisekisa ukuthi imincintiswano iqhutshwa ngendlela efanele nefanelekile.
Ukuzinza nakho kuyinto ekhathazayo kwezemidlalo. Imicimbi emikhulu efana nama-Olympic kanye neNdebe Yomhlaba ivame ukushiya umkhondo obalulekile wemvelo. Ukusetshenziswa kwezinsizakusebenza ezinganaki imvelo, imfucuza, kanye nengqalasizinda kudala izinselele ekusingatheni imincintiswano emikhulu yezemidlalo. Ngakho-ke, indlela ezinzile nenesibopho semvelo yokuhlela imicimbi yezemidlalo ibalulekile.
I-Penutup
I-anthropology yezemidlalo kanye namasiko okuncintisana inikeza ukuqonda okucebile ngokuthi ezemidlalo akuyona nje umsebenzi womzimba kodwa futhi yinto yomphakathi ekhombisa futhi ibumba ubunjalo, izindinganiso, kanye nezakhiwo zomphakathi. Kusukela emlandweni wasendulo kuya enkathini yokuhwebelana komhlaba wonke, ezemidlalo bezilokhu ziwukubonakaliswa kanye ne-ejenti yoshintsho ezindleleni zomphakathi, zomnotho, kanye nezepolitiki.
Ngokuqonda ubunzima be-anthropology yezemidlalo kanye namasiko okuncintisana, singayiqonda kangcono indima yezemidlalo ekuxhumaniseni, ekwahlukaniseni, nasekubumbeni ubuwena bomuntu ngamunye kanye nobomphakathi. Lokhu kuqonda kusisiza futhi ukuthi sakhe izinqubomgomo nemikhuba ebandakanya wonke umuntu, elinganayo, neqhubekayo ezweni lezemidlalo. Ngokusebenzisa ilensi ye-anthropology, singabona ukuthi ezemidlalo azigcini nje ngokunqoba noma ukulahlekelwa, kodwa zimayelana nokuthi singobani njengabantu nokuthi sixhumana kanjani komunye nomunye ezweni elishintshayo.