Metotia o Folau i Tulaga Leaga o le Tau
O le folauga o se gaoioiga e matuā aʻafia lava e le natura. O matagi malolosi, galu tetele, timuga mamafa, puao, ma e oʻo lava i afa e mafai ona suia ai tulaga o le sami i ni nai minute. O le mea lea, o le mafai ona pulea tulaga lamatia ma faʻaaoga auala talafeagai o folauga i le tau leaga o se tomai taua tele mo tagata folau uma, pe i luga o vaʻa fefaʻatauaʻiga, vaʻa fagota, poʻo vaʻa tafafao. O lenei tusiga o loʻo talanoaina ai mataupu faavae, sauniuniga, ma metotia mo le folauga saogalemu ma lelei pe a feagai ma le tau leaga i le sami.
Malamalama i le Tau Matautia ma Ona Lamatiaga
O le leaga o le tau i le sami e lē o lona uiga o se afa tele. O tulaga e mafai ona faʻavasegaina o le leaga o le tau e aofia ai le faʻateleina o le saoasaoa o le matagi e sili atu nai lo le masani, galu e sili atu ona maʻai ma le lē tutusa, tafe malolosi, faʻaitiitia o le vaʻaia ona o le puao poʻo le timu, ma gaioiga eletise i le ea (uila). O aʻafiaga vave e aofia ai le faʻaitiitia o le puleaina o le vaʻa, faʻateleina o le ono faʻaleagaina o le fausaga, lamatiaga o le siitia o uta, vaivai o le auvaa, ma le faʻaitiitia o le tomai faʻatautaia ona o le faʻatapulaʻaina o le vaʻaia.
O se tasi o lamatiaga autū o le tu'ufa'atasiga o le matagi ma galu e sau mai se itu patino, e mafua ai ona feto'ai le va'a ma galu, ma mitiia ai le vai mai le taumua po'o le tua (vai lanumeamata), ma e o'o lava i le lamatia o le so'ona fa'asolo ifo, lea e ono i'u ai i le leiloa o le mautu. I va'a laiti, e sili atu le lamatiaga ona o tapula'a i le malosi o le afi, le telē o le tino, ma le gafatia e feavea'i ai galu.
Fuafuaga a'o le'i amataina le folauga (Fuafuaga o le Tau)
O metotia saogalemu mo femalagaaiga i le tau leaga e amata i se taimi umi a'o le'i tuua e le va'a le uafu. O le fuafuaina o auala e fa'avae i le tau (fa'asologa o le tau) e fa'amamafa ai le fa'aogaina o fa'amatalaga tau ma va'aiga o le sami e filifili ai se ala e fa'aitiitia ai le a'afia i afa, galu tetele, ma tafega mata'utia. E tatau i le kapeteni ma le ofisa o femalagaaiga ona siaki:
1. Va'aiga o le tau o matagi ma galu mo le itiiti ifo i le 24–72 itula a'o le'i o'o i le taimi.
2. Fa'afanua o le mamafa o le ea e iloa ai le gaioiga o afa po'o afa.
3. Lapataiga ma faʻamatalaga tau femalagaaiga mai le BMKG poʻo auaunaga tau i le lotoifale.
4. Tulaga o le tai ma le tafe o le sami, aemaise lava i matafaga vaapiapi, auvai ma vai papa'u.
Afai e faʻaalia e faʻailoga o le tau ni tulaga matautia, o le filifiliga sili ona lelei o le tolopo lea o le malaga ese. O lenei faʻaiuga e le o se vaivaiga, ae o se vaega o le pulega faʻapolofesa o tulaga lamatia.
Sauniuniga o le Vaa ma le Auvaa
A faigata ona alofia le tau leaga, o le sauniuniga e taua tele ina ia mautinoa e mafai e le vaa ona "sao" mai nei tulaga.
1. Fa'atinoina ma le Su'esu'eina o Meafaigaluega
Ia mautinoa o lo'o galue lelei le faiga o le ta'avale, le afi, le pamu o le va'a, masini feso'ota'iga, le radar, le AIS, le GPS, ma moli o le va'a. Siaki faitoto'a e le susu, pu ea, faitoto'a e tatala ai le va'a, ma loka e puipuia ai le ulufale mai o le vai. E tatau fo'i ona sauni mea faigaluega saogalemu e pei o ofu fa'aola, va'a fa'aola, EPIRB, ma moli uila mo le fa'aaogaina.
2. Fa'atulagaga o le Avega ma le Mausali
E mafai ona fealua'i uta e le lelei le puipuiga ona o le malosi o le gaoioi o le va'a. O le fealua'i o uta o se tasi lea o mafua'aga masani e leiloa ai le mautu i le tau leaga. O le mea lea, fa'apipi'i ni fusi fa'aopoopo, siaki nofoaga e nonoa ai, ma ia mautinoa o le tufatufaina o uta e le fa'amamafa ai le pito i luga o le va'a. I va'a pasese, ia mautinoa o lo'o nonofo pasese e tusa ai ma faiga fa'asao ma fa'atapula'a le avanoa i fogafale tatala.
3. Fa'amatalaga Aufaigaluega ma le Mamanu o le Mata'ituina
E fa'ateleina ai le mamafa o galuega ma le atuatuvale i le tau leaga. E tatau i le kapeteni ona tu'uina atu se fa'amatalaga pu'upu'u: fuafuaga o le auala, tala o le tau, vaevaeina o galuega, ma fa'agasologa fa'afuase'i. Fa'atino se fa'asologa o mata'ituina e fa'atumauina ai le malosi o le auvaa, aua o fa'ai'uga tau folauga e mana'omia ai le maualuga o le taula'i atu.
Togafitiga o le Fa'atautaia ma le Fa'agaoioiga i le Tau Leaga
1. Fetuuna'i o le Ala i Galu
O se tasi o mataupu faavae taua o le aloese mai tulaga o le va'a lea e faigofie ai ona pa'ū pe oo i ai se gaioiga tele e feliuliua'i ai. I se tulaga lautele:
– O le feagai ma galu mai luma (ulu o le sami) e mafai ona faʻaitiitia ai le lamatiaga o le fuli, ae faʻateleina ai le pa ma le mamafa i luga o le taumua. E manaʻomia le faʻaitiitia o le saoasaoa.
– O galu mai le itu (beam sea) e masani lava o tulaga e sili ona lē to’a ma matautia ona e fa’ateleina ai le ta’avili ma le lamatiaga o le fesuia’iga o avega.
– O galu mai tua (e mulimuli atu i le sami) e mafai ona faatelevaveina le va’a e aunoa ma se taofiofia ma mafua ai ona pa’ō (e fa’afuase’i ona liliu le va’a ona matuā pi’o lea).
O se metotia e masani ona faʻaaogaina o le uia lea o se ala faʻalava i le itu e agaʻi i ai galu (quartering sea) i se tulimanu e sili atu le saogalemu, aʻo fetuʻunaʻi le saoasaoa ina ia lē "tulia" e le vaʻa le tumutumu o galu.
2. Pulega o le Saosaoa
O le soona saoasaoa i galu maualuluga e faʻateleina ai le lamatiaga o le paʻū tele o le vaʻa ma le ulufale atu o le vai i luga o le fogafale. Peitaʻi, o le soona maualalo o le saoasaoa e mafai foʻi ona mafua ai ona leiloa le malosi o le vaʻa e faʻafoe ai ma faigofie ai ona liliu e galu. O le mea lea, e tatau i le kapeteni ona tausia se saoasaoa saogalemu: lava e faʻatumauina ai le pulea o le faʻafoe, ae le lava e mafua ai ona pa.
I nisi o va'a, o le fa'aola malie (ae le o le fa'afuase'i) o le afi e fesoasoani e puipuia ai suiga tetele i le teuteuga. E le gata i lea, ia mautinoa o lo'o ausia e le saoasaoa o le afi fautuaga a le kamupani gaosi mo galuega mamafa.
3. Togafitiga o le “Heaving-To” ma le “Lying A-Hull” (Manatu Lautele)
I luga o va'a folau po'o nisi va'a laiti, e iai se metotia e ta'ua o le "heaving-to," lea e aofia ai le taofia o le va'a i lona tulaga e fa'atatau i le matagi ma galu e fa'ateleina ai le mautu, fa'aitiitia ai le saoasaoa, ma tu'u ai le auvaa e malolo. I le taimi nei, o le "ta'oto i lalo o le tino" (tu'u le va'a e tafetafea ma le itiiti o le pulea) e masani ona le fautuaina i le tele o ituaiga o va'a. va'a fa'aonaponei ona o le lamatiaga o le tulaga E faigata ona fa'aaogaina le va'a i galu. O le mea taua, e tatau ona fa'atatauina auala puipuia e tusa ai ma le ituaiga o va'a, le malosi o le afi, ma le faigofie ona feliuliua'i.
4. Aloese mai Vai Papau
E masani ona ma'ai ma fa'aletonu galu i vai papa'u, ma avea ai ma mea matautia mo va'a laiti ma va'a tetele. A leaga le tau, e tatau i auala ona 'alo'ese mai vaega papa'u, 'a'au, ma ogasami vaapiapi e fa'amalosia ai va'a e feoa'i latalata i mea lamatia o femalagaa'iga.
5. Fa'atautaia i le Va'aiga Maualalo
O le puao ma timuga mamafa e faʻaitiitia ai le vaʻaia o isi vaʻa, faʻailoga, poʻo le talafatai. Faʻaaoga mataupu faavae o le saogalemu o femalagaaiga:
– Faaaoga le radar ma fetu'una'i le fua/fa'amama (mea fe'ai o le sami, mea fe'ai o le timu) e tusa ai ma tulaga.
– Fa'agaoioia ma mata'ituina le AIS, ae 'aua le fa'alagolago atoatoa i ai auā e lē o va'a uma e fa'asalalauina sa'o fa'amatalaga AIS.
– Fa'aitiitia le saoasaoa ma fa'ateleina le mata'ituina o le va'ai ma le fa'alogoina.
– O le leo o le faailoilo o le puao e tusa ai ma tulafono faatonutonu (COLREG).
– Ia mautinoa ua fa'amaonia uma auala o felauaiga i luga o le siata fa'aeletoronika ma le siata pepa (afai e maua).
Fesootaiga, Faaiuga, ma le Pulega o Lamatiaga
A leaga le tau, e taua tele fesootaiga mo le saogalemu. Lipoti atu tulaga i pulega faalotoifale pe a manaomia, faatumauina fesootaiga leitio, ma saunia savali faafuasei. Ae ui i lea, o le mea e sili ona taua o le mafai lea e le kapeteni ona faia faaiuga: pe faaauau, sui le ala, saili se malutaga, pe toe foi i le uafu.
E mafai ona faia le sailia o se malutaga i se faga po o se vai ua malu, ae e tatau ona mafaufau i le loloto, le avanoa e fealua’i ai le va’a, le lamatiaga o le pa’u’ū, ma le itu e agai i ai le matagi. O le taula i le tau leaga e mana’omia ai le fuafuaina ma le fa’aeteete: fa’aaoga le taula sa’o, ia mataala i le umi o le filifili, ma ia sauni le afi mo ni gaioiga vave pe a toso le taula.
Tali atu i Faalavelave Tutupu Faafuasei
E mafai e le tau leaga ona mafua ai ni faʻalavelave faʻafuaseʻi e pei o le ulufale mai o le vai, faaletonu o le uili, motusia o le eletise, poʻo manuʻaga o le auvaa. O nisi o laasaga faigofie e aofia ai:
1. Puleaina o le tafe: tapuni le auala e alu ai i le vai, fa'agaoioi le pamu o le paipa, ma saunia se nofoaga e fa'apipi'i ai le vai mo se fa'alavelave fa'afuase'i.
2. Tausisia le mautu: aloese mai le fesiitaiga faafuasei o uta, iloilo le pallast pe a iai, ma faaitiitia le taavilivili e ala i le fetuunaia o le ala.
3. Fesoasoani muamua: ia mautinoa o lo'o faigofie ona maua mea fa'afoma'i, ma togafitia manu'aga e mafua mai i le pa'ū po'o le feto'ai.
4. Saunia faailoilo mo faalavelave faafuasei: EPIRB, beacon, SART, ma taualumaga MAYDAY pe a manaomia.
O fa'ata'ita'iga masani (fa'ata'ita'iga) a'o le'i folau o le a fesoasoani tele aua a leaga le tau, e pu'upu'u le taimi e tali atu ai ma e tele ina tutupu ni mea sese.
I'uga
O metotia folau i tulaga leaga o le tau e lē gata i le "tetee atu i galu," ae o le fuafuaina ma le fa'aeteete, sauniuniga o le va'a ma le 'auvaa, ma le fa'atinoina lelei o gaioiga ina ia tumau ai le mautu ma le pulea. O le fa'afoeina o le va'a agai i galu, le puleaina o le saoasaoa, le folauga i le va'aiga e lē o vaaia lelei, ma le filifilia po'o afea e saili ai se malutaga o vaega taua uma ia o le saogalemu. I le iuga, e tatau ona avea le saogalemu ma mea e sili ona fa'amuamua. O le fa'atuai o se malaga po'o le suia o le auala e 'alo'ese ai mai lamatiaga tetele e masani lava o le filifiliga sili lea ona atamai i le lalolagi o folauga.
Afai e te manaʻo ai, e mafai ona ou fetuʻunaʻia lenei tusiga ina ia sili atu ona faʻapitoa (e pei o mo kadeti o le gataifale) pe sili atu ona lauiloa mo le aufaitau lautele, faʻapea foʻi ma le faʻaopoopoina o ni vaega faʻapitoa e tusa ai ma le ituaiga o vaʻa (faʻatauʻoa, vaʻa fagota, vaʻa folau, poʻo le vaʻa saoasaoa).