O le talitonuga o John Searle i gaioiga

O le A'oa'oga a John Searle i le Fa'atinoga: Fa'ailoaina o le Va'aiga o le Gagana ma le Mea Moni

O John Searle o se tasi o faifilosofia sili ona lauiloa i ona po nei, ua ia atiina ae se vaaiga fa'atulagaina o vaega eseese o filosofia, e aofia ai le gagana, mafaufau, ma le moni o agafesootai. O se tasi o sao sili a Searle o lana a'oa'oga o gaioiga, lea e su'esu'eina loloto ai le sootaga i le va o le gagana ma le moni. I totonu o lenei tusiga, o le a tatou su'esu'eina ai le a'oa'oga a John Searle o gaioiga, ona amataga, manatu autu, ma ona a'afiaga i lo tatou malamalama i le gagana ma le moni o agafesootai.

Tala'aga o le Filosofia o Galuega a Searle

Na soifua mai John Searle i le 1932 i le Iunaite Setete ma maua lona Ph.D. mai le Iunivesite o Oxford. O le faatosinaga o filosofia auiliili o le gagana, aemaise lava galuega a J.L. Austin ma Ludwig Wittgenstein , e matua lagonaina lava i galuega a Searle. I lana tusi, "Speech Acts: An Essay in the Philosophy of Language" (1969), na faalauteleina ai e Searle le manatu o Austin i "speech acts" i se auala e sili atu ona faatulagaina ma atoatoa.

O se gaioiga tautala o se gaioiga e faatinoina e ala i le faʻaalia o upu. Mo se faʻataʻitaʻiga, i le fai atu "Ou te folafola atu," e le gata ina tautala se tagata i upu ae faʻatino foʻi le gaioiga o le folafola atu. O lenei gaioiga tautala e taua tele i fegalegaleaiga faʻaagafesootai ma e mafai ai e tagata taʻitoʻatasi ona fesootaʻi ma fatuina ituaiga eseese o mea moni faʻaagafesootai.

Fausaga Faavae o Galuega Tautala

Ua fa'ailoa mai e Searle vaega autū e tolu i gaioiga tautala: o le fa'aaliga tautala (locution), o le fa'aaliga tautala (illocution), ma le fa'aaliga tautala (perlocution). O nei vaega e tolu e fausia ai le fausaga autū e fa'amatala ai le auala e galue ai le gagana o se meafaigaluega mo le fa'atinoina o gaioiga fa'aagafesootai.

1. Fa'atinoga Fa'aleoga: O le fa'atinoga lea o le ta'uina o upu e iai sona uiga patino. Mo se fa'ata'ita'iga, pe a fai mai se tasi "Ua timu," o lana fa'atinoga fa'aleoga o le ta'uina lea o se fuaiupu e fa'apea o lo'o timu.

2. Fa'ata'ita'iga Fa'amatala: O le faiga lea o le faia o se mea e ala i le fa'aalia o upu. I le fa'ata'ita'iga "Ua timu," o le faiga fa'amatala e mafai ona fa'aalia ai fa'amatalaga i le tagata fa'alogologo e uiga i tulaga o le tau.

3. Fa'aaliga Fa'atino: O le aafiaga lea e maua e le tagata fa'alogologo mai upu o lo'o tautalagia. Mo se fa'ata'ita'iga, o se tagata fa'alogologo e fa'alogo i le "Ua timu" e ono filifili e aumai se faamalu pe toe mafaufau i ana fuafuaga.

I le fa'avasegaeseina o nei itu e tolu, ua saunia ai e Searle se fa'avae sili atu ona lavelave mo le malamalama i le auala e le gata o se meafaigaluega mo fesoota'iga, ae o se meafaigaluega fo'i e gaosia ai gaioiga moni fa'aagafesootai.

Fa'avasegaga o Galuega Fa'a'ole'ole

Na fa'alauteleina atili e Searle le fa'avasegaga o gaioiga fa'a'ole'ole i vaega autu e lima, e tofu lava ma lana galuega ma le fa'amoemoega i fesootaiga:

1. Sui: O lenei gaioiga e faʻamoemoe e faʻaalia se tulaga poʻo se mea moni. O faʻataʻitaʻiga e aofia ai faʻamatalaga poʻo lipoti.

2. Fa'atonuga: O lenei gaioiga e fa'amoemoe e fa'aosofia se isi vaega e fai se mea. O fa'ata'ita'iga e aofia ai talosaga, fa'atonuga, po'o fautuaga.

3. Fa'atinoina o se Galuega Fa'atonu: O lenei gaioiga e aofia ai le tautinoga a le failauga e fai se mea i le lumanai. O fa'ata'ita'iga e aofia ai le folafolaina po'o le ofoina atu.

4. Fa'aalia o le agaga: O lenei gaioiga e fa'amoemoe e fa'aalia ai lagona po'o uiga o le failauga. O fa'ata'ita'iga e aofia ai fa'aaliga o le loto fa'afetai, fa'atoesega, po'o le fa'amalo.

5. Tautinoga: O lenei gaioiga e mafua ai se suiga i le tulaga po o le tulaga moni faaagafesootai e ala i le tautala atu. O faataitaiga e aofia ai le faaipoipo i se paaga, tuuina atu o se faasalaga, po o le faamavae.

Fa'amoemoega ma le Galuega Fa'alemafaufau o le Gagana

O se tasi o manatu autū i le aʻoaʻoga a Searle e uiga i le gaioiga o le faʻamoemoega, o le meatotino o mafaufauga ma faʻamatalaga e faʻasino i ai i ni mea faitino poʻo ni tulaga faʻapitoa i le lalolagi. E vaʻai Searle i le gagana o se faʻaopoopoga o le gafatia o le tagata mo mafaufauga faʻamoemoega, o lona uiga, o mafaufauga e faʻasino i se mea pe e uiga i se mea.

I le manatu o Searle, o gaioiga fa'a-gagana e feso'ota'i vavalalata ma o tatou fausaga fa'alemafaufau. Mo se fa'ata'ita'iga, pe a faia e se tasi se folafolaga, e le gata o lo'o latou tautala i upu, ae o lo'o i ai fo'i se uiga fa'apitoa fa'alemafaufau e uiga i le lumana'i. O lo'o fa'ailoa mai ai e le mafai ona malamalama i le gagana e ese mai fausaga ma galuega fa'alemafaufau a le tagata.

Mea Moni Fa'aagafesootai

O le aʻoaʻoga a Searle i gaioiga e iai foʻi ni aafiaga lautele i lo tatou malamalama i le tulaga moni o le soifuaga lautele. I lana tusi "The Construction of Social Reality" (1995), na fautuaina ai e Searle o le tele o vaega o lo tatou lalolagi lautele e fatuina e ala i gaioiga o le gagana. Na ia taʻua lenei manatu o "mea moni faʻavae," lea e aofia ai mea e pei o tupe, meatotino, ma ituaiga eseese o pulega ma tu ma aga masani a le soifuaga lautele.

E eseese mea moni fa'avae mai mea moni lautele, o mea moni ia e tuto'atasi mai talitonuga po'o gaioiga a tagata, e pei o mauga po'o paneta. Ae o mea moni fa'avae, e fa'alagolago i le maliliega fa'atasi ma le fa'aaogaina o le gagana. Mo se fa'ata'ita'iga, e na'o le taua o tupe ona o lo'o i ai se maliega fa'aagafesootai e taua. O lo'o fa'aalia ai o lo'o i ai se sao taua o le gagana i le fausiaina ma le tausia o fausaga fa'aagafesootai faigata.

Faitioga ma Atinaʻe

E pei o le tele o talitonuga fa'afilosofia, e le'i sola ese le talitonuga a Searle i gaioiga tautala mai faitioga. O nisi o faitio e finau mai o lo'o soona fa'amamafa e Searle le matafaioi a le gagana i le fatuina o mea moni fa'aagafesootai, ma le amana'iaina isi mea e pei o le pule ma fausaga faaletino. E le gata i lea, ua finauina o le fa'avasegaga a Searle o gaioiga tautala e le o atoatoa ona pu'eina le lavelave ma le eseese o gaioiga fa'afeso'ota'i i le fa'atinoina.

E ui i nei faitioga, ae o loo tumau pea le tāua o sao o Searle ma ua uunaia ai le tele o suesuega mulimuli ane i filosofia o gagana ma saienisi lautele. O lana galuega ua mafua ai le tele o talanoaga ma atinae fa'ateorē, e aofia ai auiliiliga o le auala e faatosina ai e tekinolosi numera ma ala o faasalalauga lautele le auala tatou te fesootai ai ma faatulaga ai le tulaga moni o le soifuaga lautele.

I'uga

O le aʻoaʻoga a John Searle i le gaioiga e ofoina atu ai ni malamalamaga loloto i le auala e le gata o se meafaigaluega mo fesootaʻiga le gagana, ae o se auala foʻi e fatuina ma malamalama ai i mea moni faʻaagafesootai. I le vaevaeina o gaioiga faʻa-gagana i vaega faʻavae e pei o le tautala, tautala faʻalemafaufau, ma le tautala faʻalemafaufau, ma le faʻavasegaina o gaioiga faʻalemafaufau i vaega eseese, ua saunia ai e Searle se faʻavae atoatoa mo le iloiloina ma le malamalama i ituaiga eseese o fegalegaleaiga faʻaagafesootai.

O manatu o le fa'amoemoega ma mea moni fa'avae i le galuega a Searle e fa'alauteleina ai lo tatou malamalama i le sootaga i le va o le mafaufau, gagana, ma le lalolagi lautele. E ui lava i faitioga, o nei manatu e tumau pea le talafeagai ma avea ma fa'avae taua mo le tele o su'esu'ega ma talanoaga i filosofia o aso nei. O le mea lea, o le a'oa'oga a John Searle i le gaioiga e le gata ina fa'amauoa ai lo tatou malamalama i le gagana ma fesoota'iga ae maua ai fo'i se meafaigaluega mamana mo le su'esu'eina ma le malamalama i le lavelave o mea moni lautele.

Taofi faamatalaga