Ngā Ariā Taketake o te Tohatoha Auautanga
He tikanga nui te tohatoha auau i roto i ngā tatauranga mō te whakarite me te tātari raraunga. Ko te kupu e pā ana ki te wehewehenga o ngā uara raraunga ki ngā kāwai, ki ngā wā rānei, me te tuhi i ngā auau o ia kāwai. Mā te tūhura i ngā ariā taketake o te tohatoha auau, ka taea e tātou te mārama ake ki te whakamārama i ngā raraunga me te whakatau whai whakaaro ake i runga i ngā raraunga i whiwhihia.
He aha te Tohatoha Auautanga?
He ripanga, he kauwhata rānei te tohatoha auau e whakaatu ana i te auau, i te maha rānei o ngā putanga mai o ia uara, o ia kāwai rānei i roto i tētahi huinga raraunga. I roto i te tohatoha auau, ka tuhia e ia tāurunga o te ripanga te maha o ngā wā e puta mai ai tētahi uara. He whai hua ngā ripanga tohatoha auau hei whakahaere i ngā raraunga mata, kia māmā ake ai te tātari me te whakamārama.
Ko tētahi tauira māmā o tētahi ripanga tohatoha auau ko te tuhi i te maha o ngā ākonga i whiwhi i tētahi kaute i tētahi whakamātautau. Hei tauira, mēnā he 90, 85, 88, 90, 72 ā mātou kaute whakamātautau, ka taea e tētahi ripanga tohatoha auau te whakaatu i te maha o ngā wā i puta ai ia kaute.
Ngā Hipanga hei Waihanga i tētahi Tohatoha Auautanga
He maha ngā mahi pūnaha e hiahiatia ana hei waihanga i tētahi tohatoha auau, tae atu ki:
1. Te Kohikohi Raraunga: Ko te taahiraa tuatahi ko te kohikohi raraunga mata. Ka taea ēnei raraunga te noho hei tau, hei kāwai rānei, i runga i te momo raraunga kei a tātou.
2. Te Tautuhi i ngā Akomanga Wā: Mō ngā raraunga tauanga e rerekē ana i roto i te whānuitanga whānui, he pai ake te waihanga i ngā "akomanga wā". He rōpū uara ēnei kua whakaritea i roto i tētahi whānuitanga motuhake. Hei tauira, mēnā kei waenga i te 0 ki te 100 ngā kaute whakamātautau, ka taea e tātou te waihanga i ngā akomanga wā pēnei i te 0-10, 11-20, 21-30, me ētahi atu.
3. Te Tātai i te Auautanga: Ko te mahi e whai ake nei ko te tatau i te maha o ngā uara e taka ana ki ia akomanga wā. Kātahi ka tuhia ēnei auautanga ki roto i tētahi ripanga.
4. Te Waihanga i tētahi Ripanga Tohatoha Auautanga: Whai muri i te tatau i ngā auautanga, ka taea e tātou te waihanga i tētahi ripanga tohatoha auautanga. Ko tēnei ripanga he pou mō ngā akomanga wā me tētahi pou mō ngā auautanga.
Ngā Momo Tohatoha Auautanga
Ka taea te wehewehe i te tohatoha auau i roto i ētahi huarahi, tae atu ki:
1. Te Tohatoha Auautanga Tino: Koinei te momo tohatoha auautanga tino noa e tuhia ai te auautanga tino o ngā takahanga. Hei tauira: mēnā kei waenga i te 70 ki te 100 ngā kaute whakamātautau, tera pea e whakaatu te auautanga tino e 5 ngā ākonga i whiwhi i te kaute i te wā 70-80, e 8 ngā ākonga i te wā 81-90, me te 10 ngā ākonga i te wā 91-100.
2. Te Tohatoha Auautanga Āhua: I ētahi wā he pai ake te whakaatu i ngā raraunga mā te whakamahi i ngā auautanga āhua, arā, te ōrau o ngā huihuinga katoa e taka ana i roto i ia wā. Hei tauira, mēnā he 100 ngā ākonga, ā, e 20 o rātou e taka ana i roto i tētahi wā, ko te auautanga āhua ko 20/100 = 20%.
3. Te Tohatoha Auautanga Whakaemi: He momo tohatoha auau tēnei, ko te auau mō ia wā akomanga ko te tapeke o ngā auau o taua wā me ngā wā katoa o mua. Ka āwhina tēnei tohatoha ki te whakatau i ngā ōrau, i ngā hauwhā rānei i roto i ngā raraunga.
Kauwhata Tohatoha Auautanga
Haunga ngā ripanga, ka whakaatuhia ngā tohatoha auau i roto i ngā momo whakairoiro:
1. Kauwhata Pānui: He kauwhata pae tēnei e whakaatu ana i te auau (te auau whanaunga rānei) o ngā akomanga wā. I roto i te kauwhata pānui, ko te whānui o ia pae e tohu ana i te akomanga wā, ā, ko te teitei o te pae e tohu ana i te auau, i te maha rānei o ngā putanga mai.
2. Porokoni Auautanga: He kauwhata rārangi tēnei e hono ana i ngā pūwāhi e tohu ana i ngā auautanga o ia akomanga wā. He pai ngā porokoni auautanga mō te tiro matatau atu i ngā āhua tohatoha atu i ngā histogram.
3. Ogive: He kauwhata tēnei o te tohatoha auau whakaemi. Ka whakamahia te ogive hei whakatau i te maha o ngā putanga (i roto i te ōrau, i te katoa rānei) e heke iho ana i tētahi uara i roto i tētahi huinga raraunga.
Ngā Whakamahinga me te Hiranga o te Tohatoha Auautanga
He whānuitia ngā whakamahinga o ngā tohatoha auau i roto i ngā momo mara, pērā i te mātauranga, te rongoā, te hokohoko, te rangahau pāpori, me te maha atu anō. Anei ētahi tauira:
1. Mātauranga: Ka whakamahia e ngā kaiako me ngā kaiwhakahaere mātauranga ngā tohatoha auau hei tātari i ngā hua whakamātautau, hei whakatau i te tohatoha o ngā māka a ngā ākonga, me te tautuhi i ngā tauira ako e hiahia ana kia whakapaitia.
2. Rongoā: Ka whakamahia e ngā kairangahau hauora ngā tohatoha auau hei kimi i te auau o ētahi tohu i roto i tētahi taupori, hei tautuhi i ngā rōpū ngoikore, hei aromatawai hoki i ngā pānga o ngā maimoatanga, o ngā wawaotanga hauora rānei.
3. Hokohoko: I roto i te hokohoko, ka whakamahia te tohatoha auau hei tātari i ngā whanonga a te kaihoko, hei whakatau i ngā manakohanga hua, me te whakawhanake i ngā rautaki hokohoko whai hua ake i runga i ngā raraunga taupori me ngā tikanga hokohoko.
4. Ngā Whakataunga Whakahaere me te Pakihi: He maha ngā wā ka whakamahia e ngā kaiwhakahaere pakihi ngā tohatoha auau i roto i te tātaritanga hoko, te aroturukitanga mahi a ngā kaimahi, me te aromatawai mōrearea hei whakatau whakaaro nui ake, e ahu mai ana i ngā raraunga.
Whakamutunga
Ko te tohatoha auau tētahi o ngā taputapu tino taketake me te mea nui rawa atu i roto i te tātari raraunga tatauranga. Mā te mārama me te whakamahi i tēnei ariā, ka taea e tātou te whakahaere i ngā raraunga uaua ki ngā āhua e māmā ake ai te mārama. Mā ngā tohatoha auau tātou e āwhina ki te tango i ngā mōhiohio nui mai i ngā raraunga, ki te matapae, me te whakatau i ngā whakatau e ahu mai ana i ngā taunakitanga. Nō reira, ko te mārama pai ki ngā tohatoha auau he taahiraa tuatahi nui ki te tātari raraunga angitu.
