Ìrísí Ẹ̀rọ Itanna-Magnẹ́ẹ̀tì

Pendahuluan

Ìwọ̀n ìrísí oníná mànàmáná ni gbogbo onírúurú ìtànṣán oníná mànàmáná. Ìtànṣán oníná mànàmáná ni agbára tí àwọn èròjà tí a ti gba agbára ń tú jáde tí ó sì ń gbà, èyí tí ó ń fi ìwà bíi ìgbì hàn bí wọ́n ṣe ń rìnrìn àjò la ààyè kọjá. Ìrísí yìí ní onírúurú ìgbì, láti ìgbì rédíò gígùn sí àwọn ìtànṣán gamma oníná mànàmáná kúkúrú. Lílóye ìrísí oníná mànàmáná ṣe pàtàkì ní ọ̀pọ̀lọpọ̀ apá ìgbésí ayé ojoojúmọ́ àti ìmọ̀ ẹ̀rọ òde òní.

Àwọn Irú Ìtànṣán nínú Ìwòrán Ẹ̀rọ Itanna

A pín ìpele onínámọ́tíkì sí oríṣiríṣi ẹ̀ka ní ìbámu pẹ̀lú ìwọ̀n ìgbì àti ìgbagbogbo. Ẹ̀ka kọ̀ọ̀kan ní àwọn ànímọ́ àti ìlò tó yàtọ̀ síra.

1. Awọn igbi redioÀwọn ìgbì rédíò ní ìwọ̀n ìgbì tó gùn jùlọ nínú ìpele onínámọ́tíkì, láti ìwọ̀n sẹ̀ǹtímítà díẹ̀ sí ọ̀pọ̀ kìlómítà. A ń lo àwọn ìgbì wọ̀nyí nínú ìbánisọ̀rọ̀ aláilọ́wọ́ bíi rédíò, tẹlifíṣọ̀n, àti fóònù alágbéká. A tún ń lo àwọn ìgbì rédíò nínú ìmọ̀ ẹ̀rọ rédíò àti ìlọ kiri.
2. Àwọn máíkrówéfùÀwọn máíkrówéfù ní ìwọ̀n gígùn tó kúrú ju àwọn ìgbì rédíò lọ, tó sábà máa ń wà láàárín mílímítà kan sí mítà kan. Wọ́n máa ń lò wọ́n fún gbígbóná oúnjẹ (bíi nínú ààrò máíkrówéfù), àti nínú ìbánisọ̀rọ̀ aláìlókùn àti rédà. A tún ń lo máíkrówéfù nínú ìmọ̀ ẹ̀rọ sátẹ́láìtì àti Wi-Fi.
3. Àwọn Ìgbì InfraredÀwọn ìgbì infrared ní ìwọ̀n ìgbì láàárín 700 nanometers àti 1 millimeter. Àwọn ìgbì wọ̀nyí kò ṣeé rí lójú ènìyàn ṣùgbọ́n a lè rí wọn gẹ́gẹ́ bí ooru. A ń lo infrared nínú àwọn ìṣàkóso latọna jijin, àwọn kámẹ́rà ooru, àti onírúurú ohun èlò ìṣègùn.
4. Ìmọ́lẹ̀ Tó Lè RíÌmọ́lẹ̀ tí a lè rí ni apá kan ti ìrísí oníná mànàmáná tí a lè rí sí ojú ènìyàn, pẹ̀lú àwọn ìgbì ìwọ̀n tí ó wà láti 400 sí 700 nanomita. Ìmọ́lẹ̀ yìí ní onírúurú àwọ̀ láti pupa sí àwọ̀ pupa. Ìmọ́lẹ̀ tí a lè rí ni ó mọ́ jùlọ fún ènìyàn nítorí pé ó jẹ́ ìmọ́lẹ̀ tí a ń rí lójoojúmọ́.
5. Ultraviolet (UV)Ìtànṣán ultraviolet ní ìwọ̀n gígùn tó kúrú ju ìmọ́lẹ̀ tó ṣeé rí lọ, láàárín nanomita 10 àti nanomita 400. Ìtànṣán UV lè fa oorun jíjó, ó sì lè mú kí ewu àrùn jẹjẹrẹ awọ ara pọ̀ sí i, ṣùgbọ́n ó tún ṣe pàtàkì fún ìṣẹ̀dá Vitamin D nínú ara. A ń lo ìtànṣán UV nínú onírúurú ọ̀nà, títí bí ìpara àti ìwádìí ìwádìí.
6. X-rayÀwọn ìtànṣán X ní ìwọ̀n ìgbì láàrín 0,01 àti 10 nanometers, wọ́n sì lè wọ inú ọ̀pọ̀lọpọ̀ ohun èlò tí ìmọ́lẹ̀ tí a lè rí kò lè rí, títí kan àsopọ ènìyàn. Àwọn ìtànṣán X ṣe pàtàkì nínú ìṣègùn fún àwòrán àyẹ̀wò, bí àwòrán rédíò àti àwòrán CT.
7. Àwọn ìtànṣán GammaÀwọn ìtànṣán Gamma ní ìwọ̀n ìgbì tó kúrú jùlọ nínú ìtànṣán onínámọ́tíkì, tó kéré sí 0,01 nanometers. Àwọn ìtànṣán atomic ló ń ṣe wọ́n nínú àwọn ìyípadà átọ́míìkì, wọ́n sì lè wọ inú gbogbo ohun èlò. A ń lo ìtànṣán Gamma nínú ìtọ́jú àrùn jẹjẹrẹ, ìpara àwọn ohun èlò ìṣègùn, àti ìwádìí ìmọ̀ sáyẹ́ǹsì.

Àwọn Ohun Èlò àti Àwọn Ìpa ti Ìwòrán Ẹ̀rọ Itanna

Onírúurú ìlò ni a fi ń lo ẹ̀rọ itanna nínú ìgbésí ayé ojoojúmọ́ àti ìmọ̀ ẹ̀rọ. Àwọn àpẹẹrẹ pàtàkì díẹ̀ nìyí:

1. IbaraẹnisọrọÀwọn ìgbì rédíò àti máìkrówéfù ni ìtìlẹ́yìn ìbánisọ̀rọ̀ òde òní. Wọ́n ń lò wọ́n nínú àwọn ìgbéjáde rédíò àti tẹlifíṣọ̀n, fóònù alágbéká, àti ìbánisọ̀rọ̀ sátẹ́láìtì. Láìsí àwọn ìgbì wọ̀nyí, ayé òde òní tí ó sopọ̀ kò ní ṣeé ṣe.
2. IṣoogunÌtànṣán oníná mànàmáná ní ọ̀pọ̀lọpọ̀ ìlò nínú iṣẹ́ ìṣègùn. A ń lo ìtànṣán X-ray fún àwòrán àyẹ̀wò, nígbà tí a ń lo ìtànṣán gamma nínú ìtọ́jú àrùn jẹjẹrẹ. A ń lo ìgbì infrared nínú ìtọ́jú ooru ara láti ṣàwárí ooru ara tí kò dára.
3. Ile-iṣẹA nlo makirowefu ninu igbona ati gbigbẹ ile-iṣẹ, ati ninu awọn adiro makirowefu ile. A lo ina ultraviolet fun imuduro omi ati awọn ohun elo iṣoogun. A lo ina ti o han ni ọpọlọpọ awọn ohun elo ina ati ifihan wiwo.
4. KeamananA lo X-rays ati gamma rays ninu ayẹwo aabo ni papa ọkọ ofurufu ati awọn ibi gbangba miiran lati ṣe awari awọn nkan ti o farasin. A lo awọn makirowefu ninu radar lati ṣe awari ati tọpa awọn nkan.
5. Ìràwọ̀Àwọn àkíyèsí nípa ìràwọ̀ máa ń lo àwọn apá ọ̀tọ̀ọ̀tọ̀ ti ìpele itanna láti ṣe àyẹ̀wò àgbáyé. Àwọn awòrán redio máa ń wo ìgbì rédíò láti ojú ọ̀run, nígbà tí àwọn awòrán X-ray àti gamma-ray máa ń wo àwọn nǹkan alágbára bíi ihò dúdú àti ìràwọ̀ neutron.

Àwọn Ìpèníjà àti Àwọn Ewu Tó Lè Ṣẹlẹ̀

Bó tilẹ̀ jẹ́ pé ìrísí oníná mànàmáná ní ọ̀pọ̀lọpọ̀ àǹfààní, ó tún ní àwọn ìpèníjà àti ewu tó lè béèrè àfiyèsí. Fífi ara hàn jù sí àwọn irú ìtànṣán oníná mànàmáná kan lè ṣe ìpalára fún ìlera ènìyàn. Fún àpẹẹrẹ, ìtànṣán oníná mànàmáná lè fa àrùn jẹjẹrẹ awọ ara, àti fífi ara hàn jù sí àwọn ìtànṣán oníná mànàmáná àti àwọn ìtànṣán oníná gamma lè ba àsopọ ara jẹ́.

Ni afikun, idamu elekitirikina (EMI) le ni ipa lori iṣẹ awọn ẹrọ itanna. EMI waye nigbati awọn igbi elekitirikina lati inu ẹrọ kan ba da iṣẹ miiran duro. Eyi le jẹ iṣoro pataki ni awọn ile-iṣẹ ọkọ ofurufu, ibaraẹnisọrọ, ati itọju ilera, nibiti idamu le fa awọn ikuna eto pataki.

Ipari

Ẹ̀rọ itanna elekitiromagnẹtiki jẹ́ apá pàtàkì nínú ọ̀pọ̀lọpọ̀ àwọn ìmọ̀ ẹ̀rọ tí a ń lò lójoojúmọ́. Láti àwọn ìgbì rédíò tí ó ń mú kí ìbánisọ̀rọ̀ alailowaya ṣeé ṣe sí àwọn X-ray tí a ń lò nínú àwòrán ìṣègùn, onírúurú irú ìtànṣán elekitiromagnẹtiki ní àwọn ohun èlò pàtàkì ní onírúurú pápá. Síbẹ̀síbẹ̀, ó tún ṣe pàtàkì láti lóye àti ṣàkóso àwọn ewu tí ó lè wáyé pẹ̀lú ìfarahàn sí ìtànṣán elekitiromagnẹtiki. Pẹ̀lú ìmọ̀ àti òye tí ó dára jù nípa ìtànṣán elekitiromagnẹtiki, a lè lo àwọn àǹfààní rẹ̀ nígbà tí a bá ń dín àwọn ewu tí ó so mọ́ ọn kù.