Àkókò Ohun Èlò Inertia
Àwọn nǹkan méjì ló wà, ọ̀kan nínú wọn ní ìwọ̀n kékeré, èkejì sì ní ìwọ̀n tó tóbi jù. Èwo ló rọrùn láti gbé tí a bá tì í pẹ̀lú agbára kan náà? Òtítọ́ náà fi hàn pé àwọn nǹkan tí ìwọ̀n wọn kéré sí i rọrùn láti gbé ju àwọn nǹkan tí ìwọ̀n wọn pọ̀ sí i lọ. Nítorí náà, ìwọ̀n ìwọ̀n ohun náà ló ń pinnu ìwọ̀n ìyára ohun náà tí a bá fi agbára kan sí i. Tí ìwọ̀n ohun náà bá dúró tààrà, ìwọ̀n ohun náà ló ń pinnu bóyá ohun kan rọrùn tàbí ó ṣòro láti gbé (yára) lẹ́yìn náà ní ìyípo, àkókò ìfàsẹ́yìn ohun kan ló ń pinnu bóyá ohun kan rọrùn tàbí ó ṣòro láti gbé.
Awọn patikulu
Ronú nípa pàǹtí tí ń yípo. A fún pàǹtí tí ó ní ìwọ̀n m ní agbára F kí pàǹtí náà lè yípo yípo yípo yípo yípo O. pàǹtí náà jẹ́ ìjìnnà r sí ààrín yípo. Ní àkọ́kọ́, pàǹtí náà sinmi (v = 0). Lẹ́yìn tí agbára F bá gbé e, pàǹtí náà yóò yípo ní iyàrá kan kí pàǹtí náà lè ní ìyára tí ó tangential (tan).
A fi ìṣirò náà hàn nípa ìbáṣepọ̀ láàrín agbára (F), ìwọ̀n (m), àti ìfàsẹ́yìn tangential (tan) ti èròjà kan:
Ìwọ̀n náà ń yípo kí ìwọ́n náà lè ní ìyípo onígun. Ìbáṣepọ̀ láàrín ìyípo onígun àti ìyípo onígun ni a fi hàn nípasẹ̀ ìṣirò:
Rọpò tàbí rọ́pò ìfàsẹ́yìn tangential (tan) nínú ìfojúsùn 3 pẹ̀lú ìfàsẹ́yìn tangential (tan) nínú ìfojúsùn 4.
Ṣe ìsọdipúpọ̀ àwọn apá òsì àti ọ̀tún pẹ̀lú r:
r F ni akoko agbara ati Mr2 ni akoko inertia ti patiku I). Iṣiro 5 sọ ibatan laarin akoko agbara, akoko inertia ati iyara igun ti patiku yiyi. Iṣiro 5 ni idogba ofin keji ti Newton fun patiku yiyi.
I ni abajade ti ibi-iye ti patiku (m) ati onigun mẹrin ti ijinna ti patiku lati ipo iyipo (r).2).
Alaye:
I = àkókò inertia ti patiku, m = ìwọ̀n patiku, r = ijinna laarin patiku ati ipo iyipo
A lo idogba 6 lati pinnu akoko inertia ti patiku ti n yipo.
Kí ẹ lè lóye àtúnyẹ̀wò náà dáadáa nípa àkókò inertia ti àwọn èròjà, ẹ jọ̀wọ́ ẹ lóye rẹ̀ dáadáa. Ṣe àyẹ̀wò àpẹẹrẹ àwọn ìṣòro inertia tí ó ní ipa lórí ìṣiṣẹ́ ara.
Ara lile ti o jọra
Ara líle jẹ́ ti ọ̀pọ̀lọpọ̀ àwọn èròjà tí ó tàn káàkiri ara. Àkókò ara líle ni àkópọ̀ gbogbo àwọn àkókò ti èròjà kọ̀ọ̀kan tí ó para pọ̀ di ara líle.
Láti mọ I ti ohun líle kan, a máa ń wo ohun náà nígbà tí ó bá ń yípo nítorí pé ipò axis ti yípo ní ipa lórí iye àkókò náà. Yàtọ̀ sí pé ó sinmi lórí ipò axis ti yípo, I ti particle kan náà sinmi lórí ìwọ̀n particle (m) àti onígun mẹ́rin ti ijinna particle láti axis ti yípo (r).2) Ìwọ̀n gbogbo àwọn èròjà tí ó para pọ̀ di ohun kan náà ni ìwọ̀n ohun náà fúnra rẹ̀. Ìṣòro náà ni pé, ìjìnnà èròjà kọ̀ọ̀kan láti ipò ìyípo yàtọ̀ síra.
Ronú nípa bí a ṣe mú ìwádìí fọ́ọ̀mù náà jáde fún òrùka tín-ín-rín ti radius R àti ibi-iwọ̀n M. Tí ààlà ìyípo bá wà ní àárín òrùka náà, nígbà náà gbogbo àwọn èròjà tí ó para pọ̀ di òrùka náà wà ní ìjìnnà r sí ààlà ìyípo náà. I ti òrùka tín-ín-rín náà dọ́gba pẹ̀lú àròpọ̀ àwọn àkókò gbogbo àwọn èròjà tí ó para pọ̀ di òrùka náà.
Ẹ̀yà kọ̀ọ̀kan tí ó ṣe òrùka tín-ín-rín náà wà ní ìjìnnà r láti ipò ìyípo kí r lè jẹ́ pé1 = r2 = r3 = r = R.
Fọ́múlá fún òrùka tín-ín-rín:
Mo = MR2
Alaye:
I = ìṣẹ́jú àìfaradà ti òrùka tín-ín-rín náà, M = ìwọ̀n òrùka tín-ín-rín náà, R = rédíọ̀sì òrùka tín-ín-rín náà
Kí ló dé tí ààlà ìyípo kò bá sí ní àárín òrùka náà? Tí ààlà ìyípo kò bá sí ní àárín òrùka náà, a kò lè lo ọ̀nà tí a kọ sí òkè yìí láti fi ìlànà yìí hàn fún òrùka tín-ín-rín nítorí pé ìjìnnà pàtákì kọ̀ọ̀kan láti àárín òrùka náà yàtọ̀ síra.
Agbekalẹ fun ara rirọ ti o jọra
Àwọn wọ̀nyí ni àwọn agbekalẹ fún ọ̀pọ̀lọpọ̀ àwọn ara líle tí ó jọra.




Àpẹẹrẹ àwọn ìṣòro
1. Àwọn Ìbéèrè Ìdánwò Orílẹ̀-èdè SMA/MA ti ọdún 2017
San ifojusi si tabili atẹle!

Àwọn ohun P, Q, àti R ni a so pọ̀ nípasẹ̀ ọ̀pá tí kò ní ìwọ̀n púpọ̀. Ìwọ̀n àkókò inertia ti ètò náà nípa ààsì kan tí ó dúró ní ìpele kan sí òfúrufú náà nípasẹ̀ ààsì ohun P ni…
Ifọrọwanilẹnuwo
Won ti mo:

Beere: Akoko inertia ti eto naa
Ìdáhùn:
Àkókò ìdènà ohun náà Q:
I Q = mr 2 = (0,5)(10 2 ) = (0,5)(100) = 50 kg m 2
Akoko inertia ti ohun naa R:
I R = mr 2 = (3)(6 2 ) = (3)(36) = 108 kg m 2
Àkókò ìdènà ohun P:
Ààlà ìyípo náà gba àárín ààlà ohun P kọjá kí r = 0.
Akoko inertia ti eto naa:
I = 50 kg m 2 + 108 kg m 2
I = 158 kg m 2