O ituaiga o atamai e tusa ai ma le aʻoaʻoga o atamai eseese

Ituaiga o le Atamai e tusa ai ma le A'oa'oga o Atamai Fa'atele

O le A'oa'oga o Atamai Fa'atele (MMI) o se manatu na fautuaina e Howard Gardner, o se foma'i mafaufau ma polofesa i le Iunivesite o Harvard. O lana folasaga i le 1983 i lana tusi "Frames of Mind" na suia ai manatu masani o le atamai. Na fautuaina e Gardner e le o se mea e tasi le atamai, ae o lo'o aofia ai ituaiga eseese, ma tagata ta'ito'atasi e iai se tu'ufa'atasiga tulaga ese o nei atamai. O lenei tusiga o le a iloiloina ai ituaiga o atamai e tusa ai ma le a'oa'oga o Atamai Fa'atele.

1. Atamai i le Gagana

O le atamai i gagana o le tomai lea e mafaufau ai i upu ma faʻaaoga gagana e faʻaalia ma malamalama ai i uiga faigata. O tagata e maualuga le atamai i gagana e masani ona faʻaaoga le gagana i auala eseese—tusitusi, tautala, faitau, ma le malamalama. Atonu e iai lo latou tomai i le taulotoina o faʻamatalaga tusitusia ma le tautala lelei.
O nisi o tagata tomai faapitoa e masani ona faaalia le atamai i gagana e aofia ai:

- Tusitala
– Tusisolo
- Loia
– Tusitala

2. Atamai Fa'alogika-Fa'amatematika

O le atamai fa'alogika-matematika e aofia ai le mafai ona fuafua, fuaina, ma fa'amatala ni manatu ma ni manatu fa'avae i se auala fa'alogika ma lelei. E aofia ai fo'i le mafai ona fa'aaoga galuega fa'amatematika ma tomai i le mafaufau fa'alogika. O tagata e iai lenei atamai e masani ona atamamai i le fo'ia o fa'afitauli ma le fuafuaina ma e iai le naunauta'iga malosi i le saienisi, matematika, ma le fa'alogika.
O nisi o tagata tomai faapitoa e masani ona faʻaalia le atamai faʻalogika-matematika o:

– Saienitisi
- Matematika
– Inisinia
– Fai polokalame komepiuta

3. Atamai Fa'ale-Atunu'u

O le atamai fa'ale-nofoaga o le mafai lea ona mafaufau i itu e tolu. E aofia ai le tomai fa'alemafaufau e mafaufau ma fa'aoga ai foliga po'o mea faitino i le vateatea. O tagata e iai lenei atamai e masani ona iai ni tomai fa'apitoa i le va'aia ma e masani ona fa'atatau i ata, kalafi, ma fa'afanua.
O nisi o tagata tomai faapitoa e masani ona faʻaalia le atamai faʻapitoa o le vateatea:

FAITAU  Le faatosinaga a le aiga i le atinaʻeina o lagona o tamaiti

- Tufuga fale
– Tusiata
– Tagata Fuafua Ata
– Tagata pu'e ata

4. Atamai Fa'aletino-Kinesthetic

O le atamai fa'aletino-kinesthetic o le mafai lea ona fa'aaoga le tino atoa po'o vaega o le tino e fa'atino ai galuega po'o le fatuina o ni mea. E aofia ai le fa'amaopoopoina lelei o le tino ma tomai fa'atino. O tagata e iai lenei atamai e masani ona matuā tomai i gaoioiga fa'aletino e pei o ta'aloga, siva, po'o galuega taulima.
O nisi o tagata tomai faapitoa e masani ona faʻaalia le atamai o le tino-kinesthetic o:

– Tagata ta'alo
– Siva
– Mekanika
- Foma'i tipitipi

5. Atamai Faamusika

O le atamai faamusika o le tomai lea e malamalama ai, fatuina, ma fatuina musika e ala i le faaaogaina o le leo ma le fati. E aofia ai le lagona o le fati, leo maualuga, le faaleoina, ma le leo o le musika. O tagata e iai lenei atamai e masani ona latou talisapaia loloto musika ma e mafai ona latou gaosia pe iloiloina atoatoa.
O nisi o tagata tomai faapitoa e masani ona faaalia le atamai faamusika o:

– Fai musika
– Fai pese
– Faiaʻoga Musika
– Ta'ita'i

6. Atamai Fa'aagafesootai

O le atamai fa'aagafesootai o le mafai lea ona malamalama ma fegalegaleai lelei ma isi. E aofia ai le lagona mataalia i lagona, uiga, uuna'iga, ma fa'amoemoega o isi. O tagata e iai lenei atamai e masani ona atamamai i le faitauina o lagona o isi ma e mafai ona fausia ni mafutaga malolosi.
O nisi o tagata tomai faapitoa e masani ona faʻaalia le atamai faʻaagafesootai o:

- Faiaʻoga
– Faufautua
– Fa'atauoloa
– Pule

7. Atamai i totonu o le Tagata Lava Ia

O le atamai i totonu o le tagata lava ia o le mafai lea ona malamalama i le tagata lava ia, e aofia ai lagona, manaʻoga, ma gafatia o le tagata. E aofia ai le iloa o lagona loloto ma uunaʻiga o le tagata ma le mafai ona pulea le tagata lava ia. O tagata e iai lenei atamai e masani ona latou mafaufau loloto i le tagata lava ia ma e masani ona latou faʻaalia le pulea lelei o lagona.
O nisi o tagata tomai faapitoa e masani ona faʻaalia le atamai i totonu o le tagata lava ia:

FAITAU  Le taua o le faʻamaoniga faʻalagona i fesootaiga

– Foma'i mafaufau
– Faifilosofia
– Tagata Suesue
- Tusitala

8. Atamai Faanatura

O le atamai faanatura o le tomai lea e iloa ma faavasegaina ai ituaiga o laau ma manu po o isi vaega o le lalolagi faanatura. E aofia ai le lagona maaleale i mamanu i le natura ma le mafai ona ola ai iina. O tagata e iai lenei atamai e masani ona iai le faaaloalo loloto ma le naunau i le siosiomaga.
O nisi o tagata tomai faapitoa e masani ona faʻaalia le atamai faanatura o:

– Tagata suʻesuʻe i meaola
- E fiafia i le natura
- Faifa'ato'aga
– Tagata Faasao

Fa'aaogāina o le A'oa'oga o le Tele o Atamai i A'oa'oga

O le aʻoaʻoga o le tele o atamai e ofoina atu ai se vaaiga fou i aʻoaʻoga. E iloa ai le eseesega o tomai ma sitaili o mafaufauga o tamaiti aʻoga. O le faʻatinoina o lenei aʻoaʻoga i aʻoaʻoga e mafai ona aofia ai:

1. Auala Eseese o le Aoaoina: O le aoao atu e feso'ota'i ai meafaitino ma atamai eseese e fesoasoani ai i tamaiti aoga ia malamalama i manatu i auala eseese.
2. Iloiloga Fa'avae i Galuega Faatino: Fa'aaogaina o galuega faatino o se meafaigaluega e iloilo ai e fa'aalia ai tomai fa'atino ma tomai fa'avae o tamaiti a'oga.
3. Siosiomaga Fa'aa'oa'oina Mauoa: Saunia le tele o meafaigaluega ma meafaitino e fa'aogaina ai le tele o atamai e pei o mea taulima, mea fai musika, fa'afanua, po'o polokalama fa'aa'oa'o.
4. Aoaoina Fa'atasi: Fa'aosofia le atamai fa'ale-tagata e ala i le fa'avasegaina o tamaiti a'oga ma tu'u atu ia i latou e a'oa'o e ala i talanoaga ma le galulue fa'atasi.

I'uga

O le aʻoaʻoga o le tele o atamai e faʻamatalaina ai le auala e maua ai e tagata taʻitoʻatasi se tuʻufaʻatasiga tulaga ese o ituaiga eseese o atamai, ma e leai se auala e tasi e fetaui mo tagata uma i le malamalama i le atamai. O le malamalama i nei ituaiga o atamai e le gata ina fesoasoani i le atinaʻeina o le tagata lava ia ae e ofoina atu ai foʻi ni faʻamanuiaga taua i aʻoaʻoga, galuega, ma fegalegaleaiga faʻaagafesootai. O le iloaina ma le atiina aʻe o vaega uma o le atamai, e mafai ai ona tatou ausia le tele o le gafatia mo le manuia i vaega eseese o le olaga.

Taofi faamatalaga