O le Aafiaga o Musika i le Soifua Manuia Fa'alemafaufau
Ua avea musika ma vaega taua o le soifuaga o tagata mo le faitau afe o tausaga. Mai sauniga faalelotu e oo atu i sauniga faamanatu, e iai le tomai tulaga ese o musika e faafesootai ai tagata, fatuina se siosiomaga, ma faatosina ai lagona. O se tasi o vaega sili ona mataʻina o musika o lona faatosinaga i le soifua manuia faalemafaufau. O lenei tusiga o le a iloiloina ai pe faapefea ona aafia e musika le soifua manuia faalemafaufau ma faalelagona o se tagata i tulaga eseese o le olaga.
Musika ma le Faaleleia o le Lagona
E tele suʻesuʻega ua faʻaalia ai e mafai e musika ona faʻaleleia atili ai lagona ma faʻaitiitia ai le atuatuvale. A tatou faʻalogologo i a tatou musika e sili ona tatou fiafia i ai, e faʻasaʻoloto e o tatou faiʻai le dopamine, o se neurotransmitter e fesoʻotaʻi ma lagona o le fiafia ma le faʻamalieina. E le gata i se taimi puʻupuʻu lenei aafiaga; o le faʻalogologo soo i musika e mafai ona i ai ni faʻamanuiaga mo le soifua manuia faʻalagona mo se taimi umi.
Mo se faʻataʻitaʻiga, o se suʻesuʻega na lolomiina i le mekasini Psychology of Music na maua ai o tagata auai na faʻalogologo i musika e malolo ai mo le 30 minute i le aso mo le lua vaiaso na lipotia mai ai le faʻateleina tele o lagona o le soifua manuia ma le faʻaitiitia o le popole. E masani foʻi ona faʻaaogaina musika i togafitiga, e taʻua o le togafitiga musika, e fesoasoani ai i tagata taʻitoʻatasi e faʻatoʻilalo faʻafitauli faʻalagona ma mafaufau.
Musika ma le Lotovaivai
O le atuatuvale o se tulaga e feagai ma le toatele o tagata i tulaga eseese o le olaga. E iai se aafiaga filemu o musika e mafai ona fesoasoani e faʻaitiitia ai le atuatuvale. Ua faʻaalia e suʻesuʻega e mafai e musika e lemu le saoasaoa ma le leo maualalo ona faʻaitiitia ai le toto maualuga, tata le fatu lemu, ma faʻaitiitia ai le maualuga o le cortisol, o se hormone e fesoʻotaʻi ma le atuatuvale.
E le gata i lea, e mafai e musika ona fa'alavelaveina i tatou mai le puna o le atuatuvale, ma maua ai e i tatou le taimi e malolo ai ma mafaufau loloto ai. E le gata ina saunia e musika se auala e sola ese ai mai fa'afitauli ae ofoina atu fo'i se auala e fa'agasolo ai lagona.
Musika i le Puleaina o Tiga
Ua faʻaalia foʻi i suʻesuʻega e mafai ona faʻaaogaina musika o se meafaigaluega lelei i le puleaina o tiga. E iai faʻamaoniga e mafai e musika ona fesoasoani e faʻaitiitia ai le lagona o le tiga ma le le toʻa. E mafai ona faʻaaogaina musika i tulaga faʻafomaʻi eseese, e pei o gasegase o loʻo faia taotoga poʻo fafine o loʻo fanau.
E tusa ai ma se suʻesuʻega na lolomiina i le Journal of Advanced Nursing, o gasegase na faʻalogologo i musika aʻo leʻi faia le taotoga, i le taimi o le taotoga, ma ina ua maeʻa le taotoga, na lipotia mai ai le maualalo o le tiga ma le itiiti ifo o vailaʻau faʻamama tiga na manaʻomia nai lo gasegase e leʻi faʻalogologo i musika. O lenei aafiaga faʻamama tiga o musika e talitonuina e mafua mai i le faʻasaʻolotoina o endorphins, ia e fai ma vailaʻau faʻamaʻi tiga masani i le faiʻai.
Musika ma le Mafaufau Loloto
I le fa’aopoopoga i fa’amanuiaga fa’alagona ma fa’aletino, e iai fo’i le aafiaga tele o musika i le fa’atinoina o le mafaufau. E mafai e musika ona fa’aleleia atili le manatua, le gauai atu, ma isi galuega fa’atino. E iai fo’i fa’amaoniga e mafai e musika ona fesoasoani i tamaiti ma tagata matutua e a’oa’o lelei atili.
O se mea ua ta'ua o le "Aafiaga o Mozart" e faasino i se fa'aleleia atili o le fa'atinoga o le mafaufau i se taimi pu'upu'u pe a uma ona fa'alogologo i musika a Mozart. E ui o lo'o finauina pea lenei aafiaga, ae o le tele o su'esu'ega ua fa'aalia ai e mafai e musika masani ona fa'aleleia atili ai tomai mafaufau i le va o nofoaga ma le taimi.
E le gata i lea, o le togafitiga faamusika ua faaaogaina ma le manuia i le togafitia o gasegase e maua i le gasegase o le dementia ma le Alzheimer's disease. O musika e iai le tomai tulaga ese e toe faamanatu ai manatuaga ma lagona tuai, ma avea ai ma meafaigaluega taua i le togafitia o nei tulaga.
Musika ma Fegalegaleaiga Fa'aagafesootai
E iai fo'i le gafatia o musika e fa'aosofia ai fegalegaleaiga fa'aagafesootai ma fausia ai ni fesoota'iga fa'alagona i le va o tagata ta'ito'atasi. O musika e masani ona avea ma vaega taua o gaoioiga fa'aagafesootai, e pei o konaseti, siva, ma isi fa'apotopotoga fa'aagafesootai.
O le mafai e musika ona fa'afailele se lagona o le lotogatasi ma fa'aitiitia ai lagona o le tu'ua to'atasi o se tasi lea o mea sili ona tāua e a'afia ai le soifua manuia fa'alemafaufau. A fa'asoa fa'atasi e tagata aafiaga fa'amusika, pe pepese i se aufaipese pe sisiva ma uo, latou te fa'amalosia ai sootaga fa'aagafesootai ma fatuina ni manatuaga lelei tumau.
Musika ma le Faasinomaga o le Tagata Lava Ia
E masani ona fausia le faasinomaga o se tagata e ala i musika latou te faalogologo i ai. E mafai e mea e fiafia i ai i musika ona atagia ma faamalosia ai nisi o vaega o le faasinomaga o se tagata, e pei o le aganuu, tapuaiga, po o talitonuga faapolokiki foi.
O le taua o musika i le fa'atupuina o le fa'asinomaga o le tagata lava ia e manino lava i le taimi o le talavou, pe a amata ona su'esu'e ma fa'aalia e le to'atele o tagata po'o ai moni i latou. E maua e musika se auala mo talavou e fa'aalia ai lagona faigata ma feagai ai ma lu'itau latou te feagai.
I'uga
E tele ma loloto le aafiaga o musika i le soifua manuia faalemafaufau o le tagata. Mai le faaleleia atili o lagona ma le faaitiitia o le atuatuvale i le faaleleia atili o le mafaufau ma le puleaina o le tiga, e ofoina atu e musika le tele o faamanuiaga e mafai ona faamauoa ai le olaga o se tagata. E le gata i lea, e fesoasoani foi musika e fausia ai le faasinomaga o le tagata lava ia ma faamalosia ai sootaga faaleagafesootai.
O le mea lea, e taua mo i tatou ona sili atu lo tatou nofouta ma mafaufau e faʻaaoga musika o se meafaigaluega e faʻaleleia atili ai lo tatou soifua manuia faʻalemafaufau i aso taʻitasi. Atonu, nai lo le na o le faʻaaogaina o musika o se faʻafiafiaga e le faʻatinoina, e mafai ona tatou faʻaaogaina ma le malosi, pe o se togafitiga faʻapitoa pe i tulaga faʻapolofesa.
E sili atu musika nai lo na o se faasologa o leo manaia; o se meafaigaluega mamana e mafai ona taitai atu ai i tatou i se soifua manuia faalelagona, faaletino, ma le mafaufau. I le avea ai o se laasaga agai i se olaga paleni ma fiafia, se'i o tatou faaauau pea ona su'esu'eina le tamaoaiga o musika ma ona aoga.