O le Manatu o Epicurus i le Fiafia

O le Manatu o Epicurus i le Fiafia: O se Malaga i Ataraxia ma Aponia

O Epicurus, o se faifilosofia Eleni anamua na fanau i le 341 T.L.M., na tuutoina atu le tele o lona olaga ma ana aoaoga i le mataupu o le fiafia. O lana filosofia, ua lauiloa o le Epicureanism, ua i ai sona aafiaga i le talafaasolopito atoa ma o loo faaauau pea ona talafeagai i aso nei. O le fatu o le Epicureanism o loo taoto ai le manatu o le fiafia, lea na faamatalaina e Epicurus o se tulaga o le ataraxia (filemu) ma le aphonia (le leai o se tiga). O le malamalama i ona manatu ma le faaaogaina i le olaga i aso nei, e mafai ai e tagata ona maua se ala i le fiafia moni.

Na faavaeina e Epicurus lana aoga, ua lauiloa o le "O Le Faatoaga," i Atenai, lea na ia tosina mai ai soo o ē na sailia le poto ma le malamalama i le natura o le fiafia. E le pei o isi aoga faafilosofia e pei o le Stoics po o le Cynics, na faamamafaina e Epicurus le sailiga o le fiafia ma le aloese mai le tiga o ni vaega autu o se olaga fiafia. Peitai, o le manatu o Epicurus i le fiafia sa loloto ma eseese mai le hedonism. Sa ia talitonu i le sailiga o fiafiaga faalemafaufau ma le atiina ae o se mafaufau filemu nai lo le faamalieina ma le le mafaufau i le faamalieina faaletino.

Ataraxia: O Le Mafaufau Filemu

O le Ataraxia, e masani ona faaliliuina o le "filemu" po o le "filemu o le mafaufau," o se elemene autu o le fiafia o Epicurus. Mo Epicurus, o le fiafia moni e le mafai ona maua i le tamaoaiga faaletino, tulaga faaleagafesootai, po o gaoioiga faafiafia, ae o le filemu ma le le faalavelaveina o le mafaufau e saoloto mai le fefe ma le popole.

O se tasi o pogai autū o le atuatuvale, e tusa ai ma le tala a Epicurus, o le fefe i atua ma le oti. Na ia aʻoaʻoina e faapea, afai e iai atua, e le ano i mataupu a tagata, ma o le oti ua na o le mutaaga o lagona. E pei ona ia saunoa lauiloa, “E leai se mea ia i tatou le oti, aua a tatou iai, e leai se oti, ma a iai le oti, e leai foi i tatou.” O le taliaina o lenei manatu, e mafai e tagata ona faasaolotoina i latou lava mai le fefe e mafua ai ona leai se malosi i mea faalenatura ma le iuga e le maalofia o le olaga.

tagai foi i le  Fa'ale-Eksistensialisme ma le Saolotoga o le Tagata Lava Ia

E le gata i lea, o le ataraxia e aofia ai le atiina ae o mafaufauga mafaufau ma le faatulagaina lelei o manaoga. Na vaevaeina e Epicurus manaoga i vaega e tolu: natura ma mea e manaʻomia (e pei o meaʻai ma fale), natura ae le manaʻomia (e pei o meaʻai taugata), ma le faʻatauvaʻa ma le gaogao (e pei o le pule ma le taʻutaʻua). O le malamalama i le natura o nei manaoga ma le taulaʻi atu i mea e masani ma mea e manaʻomia, e mafai ai e tagata taʻitoʻatasi ona ausia se tulaga paleni ma filemu o le mafaufau. O lenei auala e faʻamalosia ai se olaga faigofie, e faʻaitiitia ai manaʻoga e le manaʻomia ma faʻaitiitia ai le popole ma le faʻalavelave faʻalemafaufau.

Aponia: Le Leai o se Tiga

O le poutū lona lua o le fiafia o Epicurean o le aphonia, o lona uiga o le leai o se tiga faaletino. Na finau Epicurus o le saʻolotoga mai tiga faaletino o se tulaga taua mo se olaga fiafia. Peitaʻi, na te leʻi lagolagoina le tuliloaina o le fiafia e aunoa ma se taofiofia, ae na ia faʻalauiloaina le fiafia talafeagai i mea faigofie o le olaga.

Sa fa'atauaina e Epikuro mea e fiafia i ai le tino ae na ia fa'amamafaina le taua o mea e fiafia i ai le mafaufau ma lagona, lea na ia manatu e sili atu. Mo se fa'ata'ita'iga, o le olioli o le faigauo, le fiafia o le a'oa'oina, ma le lotomalie e maua mai le olaga mama na manatu i ai Epikuro o ni mea e sili atu ona fa'amalieina ma e itiiti le ono o'o atu ai i le tiga nai lo o mea e le tumau o lagona.

O le tuliloaina o le aphonia e aofia ai foʻi le faia o faʻaiʻuga faʻaeteete ma le atiina aʻe o uiga lelei e pei o le poto, le faʻaeteete, ma le lototele. E tusa ai ma le tala a Epicurus, o le faʻamasinoga poto e fesoasoani i tagata taʻitoʻatasi e ʻalofia ai tiga e le manaʻomia e mafua mai i filifiliga le atamai, o le faʻaeteete e taofia ai le soona fai e oʻo atu ai i mafatiaga, ma o le lototele e fesoasoani e onosaia ai faigata e le maalofia ma le tutusa.

O le Matafaioi o le Faigauo

tagai foi i le  Kant ma le Fa'atonuga Fa'avasega

O se tasi o vaega iloga o filosofia a Epikuro o lona faamamafa lea i le faigauo o se vaega taua o le fiafia. Na saunoa lauiloa Epikurus, "O mea uma e saunia e le poto e faafiafiaina atoatoa ai i tatou, o le mea sili ona taua o le mauaina lea o le faigauo."

E ofoina atu e le faigauo le lagolago faalelagona, fesoasoani fefaʻasoaaʻi, ma se tulaga e mafai ai e tagata taʻitoʻatasi ona faʻasoa mea fiafia o le olaga. E maua ai foʻi se lagona o le saogalemu ma le auai, e taua mo le filemu o le mafaufau. I le Faʻatoʻaga, na faʻafaileleina ai e Epicurus se nuʻu e mafai ona olaola ai faigauo, e faʻavae i luga o le fefaʻaaloaloaʻi ma manatu faʻavae faʻafilosofia tutusa.

Fa'aaogaina o Mataupu Faavae a Epikuro i Aso Nei

E ui lava ina soifua Epikuro i le silia ma le lua afe tausaga ua mavae, ae o ona malamalamaaga i le fiafia o loo tumau pea ona aoga i le olaga i ona po nei. O le sosaiete i aso nei e masani ona faailogaina i le sailiga faifai pea o le tamaoaiga faaletino, tulaga, ma fiafiaga faalelagona, lea e mafai ona oo atu ai i le atuatuvale, popole, ma le lagona o le gaogao. O le toe iloiloina o mataupu faavae a Epikuro, e mafai e tagata ona maua le taiala agai i se olaga e sili atu ona faamalieina.

Muamua lava, o le taliaina o le ataraxia e mafai ona fesoasoani e faʻaitiitia ai le faʻalavelave faʻalemafaufau ma le popole o loʻo faʻalavelaveina ai le olaga faʻaonaponei. E aofia ai le toe mafaufau i o tatou uiga i manaʻoga ma le taulaʻi atu i mea e moni lava e manaʻomia mo se olaga faʻamalieina. O le atiina aʻe o le mafaufau loloto ma le ola i le taimi nei e mafai ona fesoasoani e ausia ai le filemu na lagolagoina e Epicurus.

Lua, o le mataupu faavae o le aphonia o loʻo fautua mai ai o le tausia o lo tatou soifua manuia faaletino e ala i ni masaniga talafeagai ma le ʻalofia o gaoioiga e mafua ai le afaina e mafai ona oʻo atu ai i se olaga soifua maloloina ma fiafia. O le paleni o fiafiaga faaletino ma mea tau le mafaufau ma lagona e mautinoa ai se tulaga manuia e sili atu ona tumau.

Ma le mea mulimuli, o le faafaileleina o faigauo moni ma le faatuina o ni fesootaiga anoa e mafai ona maua ai le onosa’i faalelagona ma le lagona o le lotogatasi e manaomia mo le fiafia tumau. I se vaitaimi o fegalegaleaiga faatekinolosi ma le vavae ese mai tagata lautele, e le mafai ona soona faamamafaina le taua o fegalegaleaiga faafesagai.

tagai foi i le  Filosofia Taoist ma le Mataupu Faavae o le Yin ma le Yang

iʻuga

O le manatu o Epicurus i le fiafia, e fa'atotonugalemu i mataupu fa'avae o le ataraxia ma le aphonia, e ofoina atu ai se auala e le uma ma loloto e ausia ai se olaga fa'amalieina. O le faatoilaloina o popolega, puleaina o mana'oga ma le poto, ma le fa'afaileleina o faigauo mama, e mafai e tagata ta'ito'atasi ona maua se olaga filemu ma leai se tiga. I le lalolagi i aso nei, lea e masani ona ufitia ai e le sailiga o mea fa'afiafia le tumau le sailiga mo le fa'amalieina tumau, o le Epicurusism e tu'uina atu ai se fa'afanua mata'ina i le fiafia moni. E ala i le tioata o Epicurus, tatou te a'oa'oina ai o mea fa'afiafia faigofie ma mafaufau filemu e umia ai ki i le fiafia sili.

Tuua se Faamatalaga