Sartre ma le Manatu o le Fa'anoanoa

Sartre ma le Manatu o le Fa'anoanoa

O le Existentialism, o se gaioiga fa'afilosofia lauiloa o le 20 seneturi, e fa'amamafa tele i autu o le sa'olotoga o le tagata lava ia, filifiliga, ma le aafiaga fa'apitoa o le olaga o le tagata. O se tasi o tagata autu o lenei gaioiga o Jean-Paul Sartre, o ana sao ua matua'i a'afia ai mafaufauga fa'ale-existential. I le tele o ana su'esu'ega fa'afilosofia, o le manatu o Sartre i le fa'anoanoa e taua tele, e fa'amalamalamaina ai le lavelave o le tulaga o le tagata ma le tauiviga fa'ale-existential mo le uiga.

Fa'avae o le Soifuaga o Sartre

Ina ia malamalama atoatoa i le manatu o Sartre i le faanoanoa, e taua muamua le fa'amatalaina i totonu o lana fa'avae lautele o le olaga. O le talitonuga fa'ale-eksistensiali a Sartre o lo'o fa'apea mai "e muamua le olaga i le uiga moni," o lona uiga e le fananau mai tagata ma se fa'amoemoega po'o se natura ua uma ona fa'atulagaina. Nai lo lena, ua tuleia i tatou i le olaga, lea e tatau ai ona tatou fa'atupuina lo tatou uiga moni e ala i a tatou gaioiga, filifiliga, ma aafiaga. O lenei sa'olotoga e foafoa ai mo oe lava o se meaalofa ma se malaia, aua e aumaia ai le mamafa o le tiutetauave ma le avega o le fa'atautaia o se lalolagi e leai se uiga totino.

O le fatu o filosofia a Sartre o le manatu lea o le saolotoga fa'atupu fa'alavelave. A aunoa ma se tulafono fa'atonutonu tau amio po'o se mamanu fa'alelagi e ta'ita'ia ai i tatou, ua tatou sa'oloto e fuafua o tatou tulaga fa'atauaina, talitonuga, ma amioga. Peita'i, o lenei sa'olotoga e o fa'atasi ma le iloa mata'utia o lo'o tatou nafa fo'i ma taunuuga o a tatou filifiliga—o se tulaga e ta'ua e Sartre o le "mafatiaga."

Fa'anoanoa ma le Le Poto o le Olaga

O le fa'anoanoa, i le fa'ata'ita'iga o le olaga fa'aletino a Sartre, e tula'i mai pe a feagai tagata ma tapula'a e le maalofia o lo latou sa'olotoga ma le valea o le tulaga o le tagata. O le upu "fa'anoanoa" i lenei tulaga e feso'ota'i vavalalata ma le iloa vave o le tu'ua to'atasi o se tasi i se atulaulau e leai se uiga moni. E le pei o le fa'anoanoa masani, e fa'ailoaina i le atuatuvale fa'apitoa po'o le leai o se fa'amoemoe mo sina taimi, o le fa'anoanoa a Sartrean e fa'aletino ma e salalau solo.

tagai foi i le  Sao o Socrates i le Dialectics

Ua lauiloa le faʻaalia e Sartre o le faʻanoanoa i lana tala "Nausea," e ala i le tagata autu, o Antoine Roquentin. Na oo ia Roquentin se lagona loloto o le tuʻua toʻatasi ma le le fiafia, ma mafua ai ona ia iloa o le lalolagi—ma lona i ai i totonu—e leai sona uiga. O mea uma, mai meafaitino e oʻo atu i fegalegaleaiga faaletagata, e foliga mai e papaʻu ma valea. O lenei malamalamaga ua maileia ai Roquentin i se faʻalavelave o le uiga, ma faʻamalosia ai o ia e feagai ma le gaogao o loʻo i lalo o le olaga.

I lana galuega tāua, "O le i ai ma le leai o se mea," o loʻo faʻamatalaina ai e Sartre le mafaufau o le tagata o se "leai o se mea" e saili pea e sili atu nai lo lona lava tulaga e ala i le fatuina o le uiga ma le faʻamoemoega. Ae ui i lea, o lenei taumafaiga e masani ona oʻo atu ai i le faʻanoanoa, aua o a tatou galuega faatino, mafutaga, ma sailiga e masani ona noatia i mea e tutupu i se lalolagi e le popole. O le faʻanoanoa la, o le iloaina lea e tusa lava po o le a le malosi o lo tatou taumafai e faʻatumu o tatou olaga i le uiga, e le mafai lava ona tatou sola ese mai le gaogao i le fatu o le olaga.

Saolotoga, Tiutetauave, ma le Mamafa o le Faanoanoa

O le manatu o Sartre i le faʻanoanoa e fesoʻotaʻi vavalalata ma ona manatu i le saʻolotoga ma le tiutetauave. O le iloaina o le olaga e leai se puna o le uiga mai fafo e faʻamalosia ai tagata taʻitoʻatasi e feagai ma lo latou saʻolotoga atoatoa i le faʻatulagaina o latou taunuuga. Peitaʻi, o lenei saʻolotoga e tumu i le popole ma le faʻanoanoa ona e faʻamamafaina ai le natura vaivai ma le le mautonu o a tatou filifiliga.

O le iloa o lo tatou tiutetauave autu e mafai ona taitai atu ai i se faanoanoa loloto. Ua faamatalaina e Sartre lenei mea o le tulaga o le olaga lea e tatau ai i se tasi ona faailoa atu le le mafai ona faalagolago i soo se mea i fafo atu o le tagata lava ia mo le taitaiga po o le mautinoa. O lenei tutoatasi tele e manaomia ai lo tatou taliaina o le le mautonu ma mea e ono tutupu i lo tatou olaga. Ua faasalaina i tatou e saoloto, ua noatia i le manaoga e faia pea filifiliga e aunoa ma le mafanafana o taiala ua uma ona faatulagaina.

tagai foi i le  O le ā le Filosofia

Na suʻesuʻeina atili e Sartre lenei tulaga faigata i lana tusiga faʻafilosofia "Existentialism is a Humanism." Na ia finau e ui o le faʻanoanoa e mafua mai i le iloaina o lo tatou saʻolotoga ma tiutetauave faʻapitoa, ae e ofoina atu ai foʻi se avanoa mo le olaga moni. O le faʻamaoni, mo Sartre, e aofia ai le taliaina o le moni o lo tatou tulaga—le leai o ni uiga ua uma ona fuafuaina ma le manaʻomia o le fatuina o le uiga e ala i gaioiga. I le taliaina o lo tatou saʻolotoga ma le faʻanoanoa e aʻafia ai, e mafai ona tatou ola faʻamaoni, e aunoa ma le faʻasesēina o i tatou lava i ni faʻamatalaga taufaʻasesē faʻamafanafana.

O le Fa'anoanoa o se Ala i le Fa'amaoni

E ui e lē mafai ona faafitia le pogisa o le manatu o le faanoanoa, ae ua fautua mai Sartre o loo i ai le gafatia mo le ala mai ma le moni o le olaga. O le faanoanoa e aveesea ai mea taufaasesē ma mea sese e ufiufi ai le natura moni o lo tatou olaga. O le feagai ma le faanoanoa ma le lototoa, e mafai ai ona tatou maua se malamalamaga manino o lo tatou saolotoga ma le mamafa o a tatou filifiliga.

I le faʻavae o le faʻa-existentialist a Sartre, o le faʻanoanoa e avea ma mea e faʻaosofia ai le suiga o le tagata lava ia. E faʻamalosia ai tagata taʻitoʻatasi e feagai ma le mea moni e le fiafia ai e faʻapea o i latou lava o tufuga o latou olaga ma o lo latou olaga e faʻalagolago i a latou gaioiga. O lenei malamalamaga e mafai ona oʻo atu ai i se lagona loloto o le tiutetauave ma se auala sili atu ona faʻaeteete i le olaga.

E le gata i lea, o le talitonuga fa'ale-existential a Sartre e fa'amalosia ai tagata ta'ito'atasi e talia a latou galuega ma tautinoga ma le iloa lelei o lo latou gafatia e toilalo ai. O le fa'anoanoa e fa'amamafaina ai le iloa atonu e le maua e a tatou taumafaiga ni taunuuga e mana'omia ma atonu e le tu'uina mai e le lalolagi le fa'amaoniga tatou te sailia. Peita'i, nai lo le gauai atu i le nihilism, e lagolagoina e Sartre se auai malosi i le olaga, taliaina o le le mautonu ma taumafai e fatuina se uiga e ui lava i mea faigata.

tagai foi i le  Aafiaga o Filosofia Eleni Anamua

Taulimaina o le Faanoanoa i le Olaga i Aso Nei

O le manatu o Sartre e uiga i le faʻanoanoa o loʻo faʻaauau pea ona atagia i talanoaga i aso nei e uiga i le existentialism ma le mafaufau o tagata. I se vaitaimi ua iloga i le vave o le alualu i luma o tekinolosi, faʻalavelave faʻaagafesootai, ma le faʻaleagaina o punaoa masani o uiga, o luʻitau faʻale-existential na faʻaalia e Sartre o loʻo tumau pea le taua.

E masani ona tauivi tagata taʻitoʻatasi i aso nei ma le mamafa o faʻamoemoega faʻaagafesootai, le le mautonu o le faasinomaga, ma le sailiga mo se faʻamoemoega i se lalolagi ua faʻateleina le lavelave. O le faʻanoanoa o le olaga e pei ona faʻamatalaina e Sartre e faʻaalia i ni foliga eseese, mai le popole i filifiliga faigaluega i le le fiafia i le aganuʻu faʻatau. Aʻo faʻatautaia e tagata taʻitoʻatasi le upega lavelave o le olaga, o malamalamaaga a Sartre e ofoina atu ai ni mafaufauga taua i le natura o le faʻanoanoa ma lona gafatia e faʻafaileleina ai le moni.

O le manatu o Sartre i le faʻanoanoa o se maa autū lea o lana filosofia faʻale-tino, e faʻamalamalamaina ai le sootaga lavelave i le va o le saʻolotoga o le tagata, tiutetauave, ma le sailiga mo le uiga. E ui o le faʻanoanoa e tulaʻi mai i le iloaina o lo tatou tutoʻatasi faʻapitoa ma le valea o le olaga, ae o se auala foʻi lea i le faʻamaoni ma le iloa o le tagata lava ia. I le feagai ai ma le gaogao i le fatu o le olaga, ua faʻamalosia i tatou e fausia lo tatou uiga moni e ala i filifiliga ma gaioiga faʻamoemoeina. O le suʻesuʻega a Sartre i le faʻanoanoa e valaʻaulia ai i tatou e talia lo tatou saʻolotoga, faʻailoa lo tatou tiutetauave, ma faʻatautaia le le mautonu o le olaga ma le lototele ma le faʻamoemoe.

Tuua se Faamatalaga