O le A'oa'oga a Thomas Hobbes i Taua ma le Filemu

O le A'oa'oga a Thomas Hobbes i Taua ma le Filemu

O Thomas Hobbes, o se faifilosofia Peretania o le seneturi lona 17, na toe faʻamatalaina ma le mataʻina tuaoi o aʻoaʻoga faʻapolokiki i ona manatu i le natura o le tagata, pulega, ma konekarate faʻaagafesootai. O ona manatu, aemaise lava o manatu na faʻamatalaina i lana galuega taua "Leviathan," e ofoina atu ai ni malamalamaga loloto i le faʻagasologa o taua ma le filemu, lea e tumau pea le taua i talanoaga i aso nei.

O le Tulaga o le Natura

Ina ia malamalama i le aʻoaʻoga a Hobbes e uiga i taua ma le filemu, e taua tele le malamalama i lona manatu i le "tulaga o le natura." Ua faʻamatalaina e Hobbes le tulaga o le natura o se tulaga aʻo leʻi oo mai le vaitaimi faʻapolokiki lea e ola ai tagata taʻitoʻatasi e aunoa ma se pule faʻatasi e tausia le faʻatonuga. I le leai o ni tulafono ma ni konekarate faʻaagafesootai, e naʻo le faʻatinoina e tagata o latou lava manaʻoga ma manaʻoga faʻalenatura.

E tusa ai ma le manatu o Hobbes, o le tulaga o le natura e pulea e se tulaga e le aunoa o le le mautonu ma le fefe. O tagata e taʻitaʻia e se "aia tatau faalenatura," o le saolotoga o tagata taʻitoʻatasi e tatau ona faʻaaoga lo latou malosi mo le puipuiga o le tagata lava ia. I se tulaga faapena, e tauva tagata uma mo punaoa tutusa i se siosiomaga e leai se pule aoao e foia ai feeseeseaiga pe faʻamalosia tulafono. Na taʻutaʻua Hobbes i le faamatalaina o lenei tulaga o le "tuʻu toʻatasi, mativa, leaga, sauā, ma puʻupuʻu," o se tulaga faifai pea o taua lea e leai se galulue faʻatasi poʻo se taumafaiga fausia e mafai ai.

Natura o le Tagata ma Fete'ena'iga

O le faʻamatalaga faʻanoanoa a Hobbes i le tulaga o le natura e mafua mai i lona malamalama i le natura o le tagata. Na ia faʻailoa mai ni mafuaʻaga autu se tolu o feeseeseaiga i le va o tagata taʻitoʻatasi: tauvaga, faʻamaualuga, ma le mamalu. O le tauvaga e oʻo atu ai i le sauā mo le maua o se mea, o le faʻamaualuga e faʻaosofia ai osofaʻiga muamua mo le saogalemu, ma o le mamalu e faʻaosofia ai feeseeseaiga e puipuia ai le igoa taʻuleleia ma le mamalu.

tagai foi i le  Filosofia o le Tulafono Faanatura

I se tulaga faapena, ua finau Hobbes e faapea, e tutusa faalenatura tagata taitoatasi i lo latou gafatia e faatiga le tasi i le isi, ma oo atu ai i se tulaga e pulea ai le fefe ma le le faatuatuaina. O lenei tutusa faalenatura, faatasi ai ma le le lava o punaoa, e fausia ai se siosiomaga ua saunia mo feeseeseaiga faifai pea. A aunoa ma se malosiaga tuufaatasi e faatumauina ai le faatulagaga ma faamautinoa le saogalemu, o tagata taitoatasi o loo i ai i se tulaga faifai pea o taua, lea e lamatia ai le ola lava ia.

O le Konekarate Social

Ina ia sola ese mai le le mautonu faifai pea o le tulaga faalenatura, ua fautuaina e Hobbes le faatuina o se konekarate faaagafesootai. O lenei konekarate o se maliliega fefaʻasoaaʻi i le va o tagata taʻitoʻatasi e tuʻuina atu o latou saʻolotoga atoatoa i se pulega sili e sui ai le saogalemu ma le faʻatonuga. O le pule sili, poʻo le "Leviathan," e galue o se malosiaga tutotonu e faʻamalosia tulafono ma faʻaitiitia feeseeseaiga, ma faʻamautinoa ai le filemu.

O le konekarate fa'aagafesootai a Hobbes e fa'avae i luga o le mafaufau fa'apitoa o tagata ta'ito'atasi. I le iloaina o le olaga i le tulaga fa'alenatura e le mafai ona taliaina, o tagata mafaufau e malilie e fa'aitiitia nisi o sa'olotoga fa'aletagata lava ia e sui ai le puipuiga o a latou aia tatau fa'avae. O le konekarate fa'aagafesootai lea e fausia ai se sosaiete fa'aletagata lava ia lea e suia ai aia tatau fa'alenatura i aia tatau fa'aletagata lava ia, ma fa'amautinoa le saogalemu o le tagata lava ia e le pule fa'atasi a le pule silisili ese.

Le Pule Aoao ma le Tausiga o le Filemu

O le autū i le talitonuga a Hobbes o le pule atoatoa lea o le pule silisili ese. E tatau ona lē finauina ma lē vaaia le pule a le Leviathan ina ia faatumauina ai le filemu ma taofia ai le toe foʻi atu i le tulaga masani. E iai le pule silisili ese i le pule silisili ese e faia ma faamalosia tulafono, faamasinoina feeseeseaiga, ma puipuia le malo mai faamataʻu mai fafo.

E lagolagoina e Hobbes le pule silisili ese atoatoa auā e talitonu o se pulega vaeluaina pe faatapulaa o le a taitai atu ai i feeseeseaiga i totonu ma faavaivaia ai le gafatia e faamalosia ai le faatulagaga. O le tuufaatasi o le pule i se pulega e tasi e faamautinoa ai se tulaga tutusa o le faamasinoga tonu ma se faatinoga faifai pea o tulafono, ma faapea ona faamautinoa ai le filemu ma le mautu.

tagai foi i le  O le A'oa'oga o le Utilitarianism a Jeremy Bentham

Taua ma le Tulaga Fa'avaomalo o le Natura

E ui o le aʻoaʻoga o le konekarate faʻaagafesootai a Hobbes e faʻatatau i le faʻavaeina o le filemu i totonu o se malo, ae na ia faʻalauteleina foʻi lana suʻesuʻega i fegalegaleaiga faʻavaomalo. Ua faʻamaonia e Hobbes o fegalegaleaiga i le va o malo i le lalolagi faʻavaomalo e atagia ai le tulaga masani i le va o tagata taʻitoʻatasi. I le leai o se pulega tutoʻatasi i le lalolagi atoa, e faʻatino e malo i se tulaga e pei o le tulaga masani, lea e tulaʻi mai ai feeseeseaiga mai le tauvaga, popolega i le saogalemu, ma le igoa taʻuleleia.

O malo, e pei o tagata taʻitoʻatasi, e taumafai e faʻateleina lo latou malosi ma le saogalemu, e masani ona iʻu ai i feeseeseaiga ma taua. A aunoa ma se pule maualuga e faʻatalanoaina feeseeseaiga ma faʻamalosia tulafono faʻavaomalo, o le faiga faʻavaomalo e tumau pea le le mautonu, e iloga i se taufaʻamataʻu faifai pea o taua. Ua fautua mai Hobbes e tatau i malo ona ulufale i ni feagaiga ma ni mafutaga faʻatasi e faʻaitiitia ai feeseeseaiga, ae o nei maliega e masani ona le mautinoa e aunoa ma se pule tutotonu e faʻamautinoa ai le tausisia o tulafono.

O Le Sailiga mo se Filemu Faavavau

Sa ioeina e Hobbes le vaivai o le filemu i totonu o le atunuu ma faavaomalo, ma ia matauina o le tausia o le filemu e manaomia ai le mataala faifai pea ma le naunau o le pule e faia se gaioiga ma le naunautai e faasaga i faamata’u. I lona manatu, o le filemu e faavavau o se tulaga lelei e faigata ona maua, ona o le natura masani o le tagata soifua e agai atu ai i feeseeseaiga ma tauvaga.

Peita’i, o le fa’atuina o se pulega malosi ma tutotonu i totonu o se malo tele e maua ai se auala e fa’aitiitia ai feeseesea’iga i totonu ma fausia ai se sosaiete mautu ma filemu. O le lu’itau o le ausiaina o le filemu i se tulaga fa’avaomalo o lo’o tumau pea le lavelave, e mana’omia ai le galulue fa’atasi ma maliega i le va o malo tuto’atasi, fa’apea fo’i ma auala e fa’amalosia ai tulafono ma tu ma aga fa’avaomalo.

Talafeagai i le Tulaga Faʻaonaponei

O loo faaauau pea ona atagia manatu o Hobbes i talanoaga i aso nei e uiga i le pulega, filemu, ma le saogalemu. O ona malamalamaaga i le natura o le tagata ma le faagasologa o feeseeseaiga ua maua ai se faavae taua mo le iloiloina o faiga faapolotiki i totonu o le atunuu ma faavaomalo. O le manatu o le konekarate lautele o loo tumau pea le faavae i le teoria faapolotiki, e faailoa ai le pulega faatemokalasi ma faiga faaletulafono i aso nei.

tagai foi i le  Uiga o le Solipsism i Filosofia

I fegalegaleaiga faavaomalo, o le faʻamatalaga a Hobbes i le tulaga faʻavaomalo o le natura ua ofoina atu ai se tioata e malamalama ai i luʻitau o le ausiaina o le filemu i le lalolagi. O le leai o se pulega tutotonu i le lalolagi atoa ma le natura le mautonu o le faiga faavaomalo e faʻamamafaina ai le taua o faiga faʻava-o-malo, faʻalapotopotoga faavaomalo, ma fuafuaga faʻatasi i le faʻaitiitia o feeseeseaiga ma le faʻalauiloaina o le mautu.

iʻuga

O le aʻoaʻoga a Thomas Hobbes e uiga i taua ma le filemu, e faʻavae i lona malamalama i le natura o le tagata ma le tulaga o le natura, e maua ai se auiliiliga mataʻina o tulaga e manaʻomia e ausia ai le saogalemu ma le faʻatonuga. O lana lagolagoina o se pule malosi e faʻamalosia se konekarate faʻaagafesootai e tumau pea lona aʻafiaga i mafaufauga faʻapolokiki, ae o ana malamalamaaga i le vevesi o fegalegaleaiga faʻavaomalo o loʻo faʻaauau pea ona faʻamatalaina lo tatou malamalama i feeseeseaiga i le lalolagi. O le galuega a Hobbes e luʻitauina i tatou e mafaufau i le paleni maaleale i le va o le saʻolotoga ma le saogalemu ma le sailiga faifai pea mo le filemu i se lalolagi tauva.

Tuua se Faamatalaga