Fautuaga mo mafatiaga ma le PTSD

Fautuaga mo Manu'aga ma le PTSD

O le mafatiaga o se tali faalelagona i se mea mata'utia po o se mea faate'ia, e pei o se faalavelave matuia, sauaga faaletino po o feusuaiga, se mala faalenatura, po o se maliu faafuasei. Afai e le taulimaina lelei le mafatiaga, e mafai ona avea ma se faaletonu e sili atu ona ogaoga e pei o le Post-Traumatic Stress Disorder (PTSD). O le PTSD o se tulaga o le soifua maloloina o le mafaufau e mafua mai i se aafiaga matautia, lea e faaauau ai pea ona lagona e le tagata le atuatuvale ma le popole i se taimi umi talu ona mavae le mea na tupu, e masani ona i ai ni faailoga e pei o le toe tepa i tua, miti leaga, ma ni tali malolosi faalelagona. O le fautuaga mo mafatiaga ma le PTSD e saili e fesoasoani i tagata taitoatasi e faagasolo nei aafiaga ma pulea a latou faailoga, ina ia mafai ai ona latou ausia se olaga paleni ma maloloina.

O le ā le Trauma?

O le manu'a o le tali masani lea a le tino i se mea mata'utia e mafua ai lagona o le fefe, leai se fesoasoani, po'o le le mautonu tele. E tele ituaiga o manu'a, e aofia ai manu'a fa'afuase'i (manu'a e na'o le tasi le taimi e tupu ai), manu'a tumau (manu'a faifai pea pe umi), ma manu'a faigata (fa'aauau pea ona a'afia i le tele o mea mata'utia). E mafai ona matua'i eseese tali atu i manu'a i tagata ta'ito'atasi. Atonu e vave ona toe malosi nisi tagata, ae o isi atonu e tauivi mo le tele o tausaga.

O le ā le PTSD?

O le PTSD o se faʻalavelave popole e tupu pe a uma ona oʻo i se tasi se mea na tupu faʻanoanoa. E mafai ona aliali mai faʻailoga o le PTSD i le taimi lava e maeʻa ai le mea na tupu faʻanoanoa, pe mafai foʻi ona aliali mai i ni masina pe oʻo lava i ni tausaga mulimuli ane. O faʻailoga masani o le PTSD e aofia ai:

1. Toe tepa i tua: O le a'afia soo i se mea matautia na tupu i manatuaga po'o miti.
2. Aloese mai Tulaga: Taumafai e aloese mai tulaga e faamanatu atu ai ia te oe le mea matautia na tupu.
3. Suiga i Lagona ma Mafaufauga: O le lagonaina o suiga tetele o lagona, lagona tele o le tausalaina, po o le lagona o le faaesea mai isi.
4. Tali Faaletino: O se tali soona fai i se mea e ofo ai pe o se lagona o le mataala faifai pea e ta'ua o le hyperarousal.

FAITAU  Fautuaga o se fesoasoani i sauaga i totonu o aiga

O le Matafaioi a le Fautuaga i le Faatoilaloina o Manua ma le PTSD

O le fautuaga o se auala fa'amalolo e fa'aaogaina e fesoasoani ai i tagata ta'ito'atasi e feagai ma mafatiaga ma le PTSD ma toe fa'aleleia mai. E tu'uina atu e faufautua le lagolago fa'alagona, metotia e pulea ai le atuatuvale, ma fuafuaga mo le fa'agasologa ma le malamalama i aafiaga fa'alavelave. O nisi o auala e fa'aaogaina i fautuaga mo mafatiaga ma le PTSD e aofia ai:

1. Togafitiga Fa'alemafaufau (CBT)

O le Cognitive-Compulsive Behavior (CBT) o se metotia ua faʻamaonia lona aoga mo le togafitia o le PTSD. I lenei togafitiga, e fesoasoani ai faufautua i tagata taʻitoʻatasi e faʻailoa ma suia mamanu o mafaufauga le lelei e fesoʻotaʻi ma le faʻalavelave. O le sini ia suia lagona ma tali atu i amioga i manatuaga faʻalavelave. O metotia e pei o le toe faʻatulagaina o le mafaufau e faʻaaogaina e fesoasoani ai i tagata taʻitoʻatasi e toe asia mea na tutupu faʻalavelave mai se isi vaaiga.

2. Togafitiga Fa'agasologa o le Mafaufau (CPT)

O le CPT o se ituaiga faapitoa o le CBT e fautuaina mo le PTSD. O lenei togafitiga e taulaʻi i le auala e faʻagasolo ai ma malamalama ai se tagata i mea faigata na tutupu. Faatasi ai ma le fesoasoani a se fomaʻi mafaufau, e galulue tagata taʻitoʻatasi e ala i manatuaga faigata ma aʻoaʻo pe faʻapefea ona suia mamanu o mafaufauga e faʻalavelaveina ai le toe faʻaleleia.

3. Togafitiga Fa'aalia

O le togafitiga fa'aalia e aofia ai le feagai ai ma le fa'agasologa o manatuaga tiga ma fa'alavelave i se siosiomaga saogalemu ma pulea. E fesoasoani lea e fa'aitiitia ai le malosi o manatuaga fa'alavelave ma atiina ae tomai e taulimaina ai mea e feso'ota'i ma le fa'alavelave. E tele ituaiga o togafitiga fa'aalia, e aofia ai le togafitiga fa'aalia i totonu o le tino, lea e fa'asolosolo malie ai ona fetaia'i tagata ma tulaga latou te 'alo'ese ai, ma le togafitiga fa'aalia mafaufau, lea latou te va'ai faalemafaufau ai i le mea na tupu fa'alavelave.

4. Fa'ate'aina o Mata ma Toe Fa'atonu (EMDR)

O le EMDR o se ituaiga togafitiga ua mamanuina faapitoa e togafitia ai manu'a ma le PTSD. I se sauniga EMDR, e fa'agasolo e tagata ta'ito'atasi ni manatuaga fa'anoanoa a'o fa'atinoina ni gaioiga mata e pulea e le foma'i. O le talitonuga i tua atu o le EMDR o gaioiga o mata e fesoasoani e fa'agaoioia le faiga o fa'amatalaga a le fai'ai, ma fa'atagaina ai fa'ailoga fa'anoanoa e fa'aitiitia malie.

FAITAU  Fa'aaogāina o amioga tau fefa'ataua'iga i mataupu tau amio

5. Togafitiga Fa'avae i le Mafaufau Loloto

O togafitiga e faʻavae i luga o le mafaufau loloto e aofia ai le mafaufau loloto ma metotia o le mafaufau loloto e fesoasoani ai i tagata taʻitoʻatasi ia tumau i le taimi nei ma faʻaitiitia ai mafaufauga ma lagona faʻalavelave. E mafai e le mafaufau loloto ona fesoasoani e faʻaitiitia ai faʻailoga o le atuatuvale ma le popole ma faʻaleleia atili ai le soifua manuia lautele.

Le Taua o le Lagolago mo se Taimi Umi

O le toe malosi mai mafatiaga ma le PTSD e masani lava e lē o se faiga vave pe faigofie. E manaʻomia ai le taimi, le onosaʻi, ma le lagolago faifai pea. O nisi nei o auala e mafai ai e tagata taʻitoʻatasi o loʻo aʻafia i mafatiaga ma le PTSD ona maua le lagolago latou te manaʻomia:

1. Feso'ota'iga Lagolago Lautele

O le i ai o se fesoʻotaʻiga lagolago malosi faʻaagafesootai e taua tele mo le toe faʻaleleia mai mafatiaga ma le PTSD. E mafai ona aofia ai aiga, uo, vaega lagolago, poʻo se nuʻu e malamalama i lou tulaga. O le faʻasoa atu o aafiaga ma isi ua oʻo i le mea lava lea e tasi e mafai foʻi ona fesoasoani tele ma maua ai se lagona e te le o tuua toʻatasi.

2. Tagata Tomai Faapitoa i le Soifua Maloloina o le Mafaufau

O faufautua, foma'i mafaufau, ma foma'i mafaufau o ni puna taua o le lagolago fa'apolofesa. E iai lo latou tomai e tu'uina atu ai togafitiga fa'atulagaina ma fa'avae i fa'amaoniga, e fesoasoani e ta'ita'ia tagata ta'ito'atasi i le faagasologa o le toe fa'aleleia.

3. Tausia o le Tagata Lava Ia

O faiga tausi tagata ia te oe lava e pei o faamalositino masani, masaniga lelei o le moe, taumafa paleni, ma le malolo o ni vaega taua ia o le puleaina o le PTSD. O nei gaoioiga e mafai ona fesoasoani e faaitiitia ai le atuatuvale ma faaleleia atili ai le soifua manuia faalelagona ma le faaletino.

4. Faaauau Pea Ona Aoao ma Atiina Ae Oe Lava

E mafai e tagata taʻitoʻatasi o loʻo aʻafia i mafatiaga ma le PTSD ona manuia mai le faʻaauau pea ona aʻoaʻoina e uiga i le soifua maloloina o le mafaufau ma ni metotia fou mo le puleaina o faʻailoga. E mafai e tusi, vasega, ma aʻoaʻoga ona maua ai ni malamalamaga faaopoopo ma ni tomai fou e lagolago ai le faagasologa o le toe faaleleia.

Lu'itau i le Fautuaga mo Mafatiaga ma le PTSD

O le faatoilaloina o mafatiaga ma le PTSD o se faagasologa faigata. O se tasi o luitau sili ona tele o le feagai ma le faagasologa o manatuaga tiga. E manaʻomia ai le lototele ma le lagolago faifai pea. Atonu e feagai tagata taʻitoʻatasi ma faʻafitauli e pei o le fefe i le faʻamasinoga, le faʻailogaina e uiga i le soifua maloloina o le mafaufau, poʻo le leai o se avanoa i auaunaga talafeagai mo le soifua maloloina o le mafaufau.

FAITAU  Auala e taulima ai fa'afitauli tau gagana i le fautuaga

E le gata i lea, o loʻo i ai luʻitau faapitoa i le togafitia o manuʻaga faigata, lea e oʻo ai tagata taʻitoʻatasi i le tele o mea mataʻutia poʻo manuʻaga i se taimi umi. E masani ona manaʻomia ai se auala togafitiga sili atu ona atoatoa ma loloto.

I'uga

O le fautuaga mo mafatiaga ma le PTSD o se auala taua ma aoga e fesoasoani ai i tagata taʻitoʻatasi ua oʻo i ai ni faʻalavelave faʻafuaseʻi e faʻatino ma pulea o latou faʻailoga. E ala i auala eseese o togafitiga e pei o le CBT, EMDR, ma le mafaufau loloto, e mafai e tagata taʻitoʻatasi ona aʻoaʻoina pe faʻapefea ona oʻo i se olaga paleni ma toe maua se lagona o le saogalemu. O le lagolago mo se taimi umi, mai fesoʻotaʻiga lautele ma tagata tomai faapitoa i le soifua maloloina o le mafaufau, e taua tele i le faagasologa o le toe faʻaleleia mai mafatiaga ma le PTSD. Faatasi ai ma le finafinau ma le lagolago saʻo, e mafai e tagata taʻitoʻatasi ona maua lo latou ala i le toe faʻaleleia ma le soifua manuia faalelagona.

Taofi faamatalaga