Ua e matamata ea i se vaalele o loʻo gaoioi i luga o se auala e lele ai? A leai, ia faaalu sina taimi e asiasi ai i se malaevaalele i lou aai. Matau le gaoioi o se vaalele pe a alu ese pe tulaueleele. A alu ese, e amata ona gaoioi saʻo le vaalele mai le tulaga malolo, ona faatelevaveina lea seia oo ina lele. I se isi itu, a tulaueleele, o le gaoioi o le vaalele, lea na vave tele i le amataga, e faasolosolo malie ona faagesegese. O le gaoioi o se vaalele i luga o se auala e lele ai o se faataitaiga lea o lenei mea. gaioiga fa'asolosolo tutusa I le itu faalava. Ua e vaai ea i se fua ua pa'ū mai lona ogalaau ma pa'ū i le eleele? O le gaioiga a le fua po o so'o se mea e pa'ū mai se maualuga patino i le eleele o se fa'ata'ita'iga lea o le gaioiga fa'asolosolo tutusa i le itu fa'atulagaina, ma o lo'o talanoaina auiliili lenei mea i le gaioiga pa'ū saolotoE mafai ona e tuʻuina mai ni faʻataʻitaʻiga o le gaioiga laina faʻavavevave tutusa i le olaga i aso faisoo?
Fisiki a le A'oga Maualuga
Tusitusiga fisiki e uiga i mea fa'alenatura ma isi mea e feso'ota'i ma le fisiki.
Gaioiga sa'o tutusa
Ua e tietie pe fa'ase'e ea i se uila afi po'o se ta'avale? E le afaina 🙂 hehe… o le nofo i le vaomatua 😀 Afai o le uila afi po'o le ta'avale o lo'o fa'ata'avaleina e alu sa'o ma e tumau lona saoasaoa, mo se fa'ata'ita'iga 60 km/h o lona uiga o le uila afi po'o le ta'avale o lo'o alu sa'o i se saoasaoa tumau (GLB). O va'a folau po'o va'alele e faia fo'i nisi taimi le GLB. E faigofie ona matauina mea o lo'o fealua'i i se laina sa'o i le olaga i aso uma ae faigata ona matauina mea o lo'o faia le GLB. E mafai ona e ta'ua se fa'ata'ita'iga o le GLB na e matauina pe mafaufauina?
Fa'aopoopoga vector
Fa'aopoopoga vector e mafai ona faia i le fa'ata'ita'iga (fa'aaogaina o ata) ma le fa'ata'ita'iga (fa'aaogaina o fa'atusatusaga).
Fa'aopoopoga vector fa'ata'ita'i
O le fa'aopoopoga vector fa'ata'ita'i o le fa'aopoopoga vector lea e faia e ala i le tusiaina o vectors e fa'aopoopo ma le vector e maua mai ai, ona maua lea o le lapo'a o le vector e maua mai ai e ala i le fuaina e fa'aaoga ai se fua.
Gaioiga faataamilo
Ua faigofie ma sili atu ona faigofie o tatou olaga i aso nei ona o le i ai o taavale e iai uili, masini faʻaonaponei e pei o afi eletise, masini olo, ili, masini tipi vao, masini faʻasusu fugalaau ma isi mea faapena. O taavale e iai uili e pei o uila afi, uila afi, taavale ma vaalele e le mafai ona gaoioi pe a leai ni uili pe afai foi e le feliuliuaʻi uili. E le mafai foi e helikopa po o vaalele ona lele pe afai e le feliuliuaʻi a latou peʻapeʻa. E le mafai e vaa ona folau pe afai e le feliuliuaʻi a latou afi eletise po o peʻapeʻa. I le po, e pogisa le fale ma e leai se faafiafiaga pe afai e le galue le afi eletise po o le fale eletise. E tele mea e faia ni gaioiga faataamilo i aso uma. E tusa lava pe tatou te le iloa, o le lalolagi o loo tatou nonofo ai, o le masina e faamalamalama ai i tatou i le po, o satelite faʻapitoa e pei o satelite fesoʻotaʻiga e faʻasalalau ai galu eletise mo televise, leitio, telefoni feaveaʻi, ma faʻasalalauga i luga o le initaneti, o loo feliuliuaʻi pea, e taʻua foʻi o loo feliuliuaʻi i se liʻo i taimi uma.
Gaioiga sa'o
Mea Faigaluega Sa'o
O le gaioiga o se mea tatou te matauina pea i le olaga i aso faisoo. O le lala o le fisiki e suʻesuʻeina le gaioiga e taʻua o le mechanics. O le lala o le mechanics e talanoaina ai le auala e gaoioi ai se mea, e aunoa ma le mafaufauina o le mafuaʻaga o le gaioiga, e taʻua o le kinetic energy. kinematics. I se faatusatusaga, o le lala o le mekanika e suʻesuʻeina mafuaʻaga o le gaoioi o mea ma faʻamatalaina pe aisea e gaoioi ai mea e pei ona latou faia o le dynamics. I lenei autu, o mea uma e gaoioi e manatu i ai e pei o se vaega poʻo se togi (.). O mea e gaoioi e manatu i ai o ni togi e faʻafaigofie ai la tatou suʻesuʻega. Vaʻai faalemafaufau pe afai e gaoioi se togi i se laina saʻo, ona avea lea o lona ala ma se laina saʻo.
Gaioiga pa'ū saoloto
Meafaitino e Fa'agaoioi ai le Pa'ū Sa'oloto
I aso ua mavae, gaioiga o mea pa'ū O le pa'ū i le eleele o se mataupu e matuā manaia lava i filosofia faalenatura. Na saunoa le faifilosofia o Aristotle i se tasi taimi, o mea e tele atu lo latou mamafa e vave ona pa'ū nai lo mea mama. O le manatu o Aristotle na i ai sona aafiaga i manatu o tagata na soifua a o le'i oo ia Kalileo, o ē na talitonu o mea e tele atu lo latou mamafa e vave ona pa'ū nai lo mea mama ma o le fua faatatau o le pa'ū o se mea e tutusa ma lona mamafa. Atonu a o le'i su'esu'eina lenei mataupu, na e mafaufau fo'i i le mea lava e tasi.
Gaioiga fa'aparabolika
Gaioiga fa'aparabolika po'o le gaioiga o le mea e oso i luga o le eleele o se ituaiga gaioiga lea e muamua tu'uina atu ai i se mea se saoasaoa muamua ona fa'atosina atoa lea o le gaioiga a le mea e le malosi o le kalave. O le gaioiga o le mea e oso i luga o le eleele o se gaioiga e lua-vaega, o se tu'ufa'atasiga o gaioiga i itu fa'alava ma fa'atulagaina, e ese mai i gaioiga sa'o poʻo gaioiga pa'ū saoloto o le gaioiga e tasi le itu.
Na faamatala e Galileo e mafai ona malamalama i le gaioiga parabolic e ala i le iloiloina o vaega fa'atulagaina ma fa'alava o le gaioiga eseese. E na'o le itu fa'atulagaina e galue ai le fa'atelevaveina o le kalave; e le galue i le itu fa'alava. O le mea lea, o le vaega fa'alava o le gaioiga o le projectile e mafaufauina e pei ona taua i lalo: gaioiga laina tutusa ma o le vaega fa'atulagaina o le gaioiga fa'aparabolic e va'aia o se gaioiga pa'ū saoloto.
Tulafono a Newton o le kalave
Tulafono a Newton o Meafaitino o le Kalave
Aiseā e pa'ū ai le fua pe agai atu i le fogaeleele pe a uma ona tatala mai lona 'au? Tulafono a Newton ua ta'ua ai afai e gaoioi se fuala'au 'aina, e tatau ona i ai se malosiaga e fa'atino i ai. O le malosiaga e mafua ai ona pa'ū sa'oloto se mea i le fogaeleele o le Lalolagi e ta'ua o le malosiaga o le kalave o le Lalolagi.
O le faʻafitauli o mea e paʻuʻū e aʻafia ai le kalave, lea o loʻo e suʻesuʻeina nei, na muai iloiloina ma suʻesuʻeina e le saienitisi Peretania ua maliu o Isaac Newton. O popolega o Newton e afua mai i Eleni anamua. E lua faʻafitauli autū na suʻesuʻeina e tagata Eleni aʻo leʻi fanau mai Newton.
Tele ma iunite
Aofa'i ma Meafaitino i le Iunite
Aofa'iga fa'aletino O le aofaʻiga o soʻo se mea e mafai ona fuaina saʻo pe lē tuusaʻo, ma o taunuuga o le fuaina e faʻaalia i numera ma iunite. O le maualuga ma le mamafa o faʻataʻitaʻiga ia o aofaʻiga faaletino e mafai ona fuaina saʻo. O se faʻataʻitaʻiga o se aofaʻiga faaletino e mafai ona fuaina lē tuusaʻo o le voluma. Afai e te manaʻo e suʻe le voluma o se tapu taʻele i lou faletaʻele, fua muamua le umi, lautele, ma le maualuga o le tapu taʻele e faʻaaoga ai se lipine fua poʻo se fua. Ona, faʻateleina lea o le umi, lautele, ma le maualuga e suʻe ai le voluma o le tapu taʻele.
