Ngā Mōrearea o te Wehe i ngā Pūwero
He maha ngā tāngata e whakaaro noa ana he mea noa iho ngā poka o te waha. Heoi, ka taea e tēnei mate te whakararu i te hauora o te waha me te hauora whānui. I roto i tēnei tuhinga, ka matapakihia e mātou ngā tūponotanga o te waiho i ngā poka kia kore e rongoatia, me ngā mahi ka taea e koe te mahi hei ārai me te rongoā i aua tūponotanga.
1. Whakataki ki ngā Pūngao
Ko ngā poka he āhuatanga e ngaro ai te hanganga o ngā niho nā te kino o te enamel, te paparanga mārō o waho o te niho. Ka tīmata tēnei tukanga ina whakaputa waikawa ngā huakita i roto i te waha mai i ngā toenga kai whai warowaihā. Kātahi ka mimiti te enamel i tēnei waikawa, ka nui ake te kino o te dentin (te paparanga i raro i te enamel) ā, ka tae atu ki te penupenu niho, kei roto ngā io me ngā uaua toto.
Ngā Take e Pirau ai te Niho
1. Te Kai i ngā Kai Reka: Ko te huka te kai tino pai mō ngā huakita e puta ai ngā poka. Mā te kai nui i ngā kai me ngā inu reka ka nui ake te tūponotanga o te poka.
2. Te Kore o te Akuaku o te Waha: Mā te kore e parai i ō niho i ngā wā katoa, inā koa i muri i te kai, ka nui haere ngā toenga kai, ā, ka noho hei wāhi whakatupu huakita.
3. Te Kore o te Pūhaumāota: Ka āwhina te pūhaumāota ki te whakapakari i te enamel niho, ā, ka ātete ake ngā niho ki te waikawa. Mā te inu wai kāore he pūhaumāota, mā te kore rānei e whakamahi i te paraihe niho pūhaumāota ka nui ake te tūponotanga o te poka niho.
4. Ngā niho pirau: Ka taea hoki tēnei āhuatanga te puta mai i ngā poka kāore i te rongoatia tonutia.
2. Ngā Tūponotanga o ngā Pōrearea
Mate pāwera
Ko tētahi o ngā tino mōrearea o ngā poka niho ko te tūponotanga o te mate. Ina tae te poka niho ki te kiko penupenu, kei roto nei ngā io me ngā uaua toto, ka taea e ngā huakita te tomo mai, ka puta he mate kino e kiia nei ko te whēwhe niho. Ehara i te mea he mamae noa te whēwhe niho, engari ka mate pea mēnā kāore e tere te rongoā. Ka horapa te mate ki ētahi atu kiko, tae atu ki te kauae, te kaki, tae atu ki te roro.
Mamae niho mau tonu
Ka taea e ngā poka niho te whakararu i te mamae o ngā niho. Ka roa pea tēnei mamae, ka whakararuraru i te oranga o ia rā, ka uaua ai te kai, te moe pai rānei. Ka taea e te mamae niho kāore i te rongoatia te whakararu i te ahotea, ā, ka whakaiti i te hua o te mahi.
Ngaronga o te Niho
Ka kino rawa atu ngā poka niho kāore i rongoatia, ā, kāore e taea te whakaora. Ā tōna wā, me tango te niho. Ka puta he maha ngā raruraru mēnā ka ngaro te niho, inā koa ko ngā niho tuturu, tae atu ki te ngoikore o te kaha ki te kai me te kōrero, tae atu ki ngā panoni ki te āhua o te kanohi.
Te horapa o ngā huakita ki ētahi atu wāhanga o te tinana
Ka taea e ngā huakita mai i ngā poka te tomo ki roto i te toto, ka horapa ki ētahi atu wāhanga o te tinana. Ka taea e tēnei te whakanui ake i te mōrearea o ngā mate kino pērā i te endocarditis (te mate o te arai o roto o te ngākau), te niumōnia (te mate o te pukahukahu), tae atu ki ngā raruraru o te hāputanga.
Ngā raruraru hauora noa
E whakaatu ana ngā rangahau i te hononga i waenga i ngā raruraru hauora waha me ngā mate pūnaha maha, pērā i te mate huka, te mate ngakau, me te whiu. Ka kino ake pea ēnei āhuatanga pūnaha mēnā kāore e rongoatia ngā poka, ka piki ake te tūponotanga o ngā raruraru kino atu.
3. Te Ārai me te Maimoatanga o ngā Poka
Te Pupuri i te Akuaku o te Waha
Ko te pupuri i te akuaku o te waha te taahiraa tuatahi me te mea nui rawa atu hei ārai i te poka. Kei roto i tēnei ko te parai i ō niho e rua i te rā ki te paraihe niho fluoride, te miro niho, me te horoi ki te wai horoi waha.
Kai Hauora
Ko te whakaiti i te kai i ngā kai me ngā inu huka te mea nui hei ārai i te poka. He pai ake te whiriwhiri i ngā kai hauora pērā i ngā hua rākau, ngā huawhenua, me ngā hua miraka iti te ngako. He mea nui anō hoki te inu i te nui o te wai hei āwhina i te tango i ngā para kai mai i tō waha.
Te Whakamahinga o te Fluoride me ngā Hiri
Ka āwhina te fluoride ki te whakapakari i te enamel niho me te ārai i ngā poka. Hei tāpiri, ko te whakamahinga o ngā hiri—he paninga tiaki e pania ana ki ngā mata niho e ngāwari ana ki te pirau, pērā i ngā niho molar—ka tino whai hua ki te ārai i ngā poka, inā koa i roto i ngā tamariki.
Ngā Haerenga Auau ki te Tākuta Niho
He mea nui te tirotiro i ngā niho me tō tākuta niho i te iti rawa i te rua i te tau, kia kitea wawe ai, kia rongoātia ai hoki ngā raruraru o te waha me te niho. Ka taea e ngā tākuta niho te whakarato i ngā rongoā hei ārai i te kino haere o ngā poka niho, tae atu ki ngā horoinga ngaio me ngā whakakī.
Te Maimoatanga mō ngā Poka
Mena kua pāngia koe e te poka, he mea nui kia rapua tonutia he maimoatanga hauora. Tērā pea ka whakakīia e tō tākuta niho te poka ki te whakakī, ka mahi pea i te poka pakiaka mena ka tae te kino ki te io, ka tangohia rānei te niho mena he kino rawa te mate.
4. Whakamutunga
He take nui te pakaru o ngā niho, kaua e warewarehia. Ahakoa kāore pea e mamae, e hoha rānei i te tīmatanga, ki te kore e rongoatia, ka taea e ngā pakaru te arahi ki ngā raruraru hauora nui atu, tae atu ki te mate, te mamae niho mau tonu, te ngaronga o ngā niho, me ngā mōrearea hauora ā-tinana.
Nō reira, he mea nui kia mau tonu te akuaku o te waha, kia tirotirohia ngā niho i ia wā, kia tere hoki te rongoā i ngā poka. Mā ngā mahi ārai tika me te rongoā tere, ka taea e tātou te pupuri i te hauora o ngā niho me te waha, me te ārai i ngā raruraru kino atu. Kaua rawa e whakaititia te hauora o ngā niho, nā te mea he wāhi nui te hauora o te waha ki te hauora o te tinana katoa.