Te mea ngaro o te Tāone o Atlantis i roto i te Hītori me te Pūrākau
Ko te pūrākau o Atlantis, he moutere rongonui e whai rawa ana i te ahurea, te taonga, me te hangarau matatau, kua mau i ngā whakaaro mō ngā mano tau. He kōrero i ahu mai i te pono o te hītori, he pūrākau whai mana rānei i titoa puta noa i ngā tau? Ko te pūrākau o Atlantis, e kapi ana i te mea ngaro, e takoto ana i waenganui i te hītori, te pūrākau, me te whakapae, e mau tonu ana tōna mana ki te hiahia o te tangata.
Ngā Pūtake o te Pūrākau o Atlantis
Ko ngā takenga mai o te pūrākau o Atlantis ka taea te whai i ngā takenga mai o te kōrero mō Atlantis i ngā tau e rua mano ki te tohunga whakaaro Kariki tawhito, ki a Plato. I te tau 360 BC pea, i roto i āna kōrero "Timaeus" me "Critias," ka whakaahua a Plato i a Atlantis hei kingitanga kaha, matatau hoki i te hangarau kei "tua atu i ngā Pou o Hercules" (e mōhiotia ana i ēnei rā ko te Moana-a-Kiwa o Gibraltar). E ai ki a Plato, he iwi moutere utopian a Atlantis i totohu ohorere ki te moana tata ki te 9,000 tau i mua i tōna wā i roto i te rā kotahi me te pō kotahi o te aituā.
E ai ki te kōrero a Plato, nā Solon te kōrero mō Atlantis, te kaihanga ture me te kaitito nui o Athenian i rongo i ngā kōrero a ngā tohunga o Īhipa. I whakaahuahia e ngā tohunga tētahi ao whakahirahira e kore e taea te whakarite, i pirau i te apo me te mana, ā, i muri mai ka whiua e ngā atua ki te whakangaromanga nui.
Ngā Whakamāramatanga Hītori
Ahakoa ko te kōrero a Plato te puna matua o ngā kōrero mō Atlantis, e kiia ana i ngā wā o mua he kōrero whakarite matatika, kaua ki te tuhinga hītori. I whakamahia e Plato te kōrero hei whakaatu i ōna whakaaro mō te whakahihi o ngā iwi me ngā pānga matatika o te rapu mana me te taonga.
Heoi, kāore te katoa e whakahē ana i a Atlantis hei ariā whakaaro noa iho. I roto i ngā rautau, he maha ngā tohunga me ngā kaihōpara kua whakapae mō te tūponotanga o tōna oranga hītori. E kī ana ētahi ko Plato pea te kōrero mō ngā wāhi whenua tūturu, ngā huihuinga rānei, ahakoa he tirohanga pūrākau.
E kī ana tētahi ariā he rite te mutunga kino o Atlantis ki te pahūtanga o te puia i te moutere o Thera (ko Santorini i ēnei rā) i te tau 1600 BC pea. Nā tēnei pahūtanga i tino whakangaromia te iwi Minoan, ā, ko ōna toenga pea te pūtake o te pūrākau o Atlantis. He tino matatau te hapori Minoan, he uaua te hoahoanga, he toi oraora, me ngā whatunga hokohoko whānui.
E hono ana ētahi atu kaitautoko i a Atlantis ki ngā iwi ngaro o Amerika, o te Karipiana, tae atu ki Antarctica, ahakoa he maha ngā wā ka taka ēnei ariā ki waho o ngā taunakitanga whaipara tangata matua. Ko te kukume i te kimi i tētahi Atlantis tūturu e akiaki ana i ngā rapunga whaipara tangata nui me ngā whakapae pakiwaitara.
Te Hiranga o Ngā Pūrākau
Haunga ngā pono o mua, kāore e taea te whakaiti i te hiranga o ngā kōrero tuku iho o Atlantis. Ko Atlantis te tohu o te tihi o ngā whakatutukitanga a te tangata me ngā hua kino o te pirau o te matatika me te wairua. I roto i ngā tau, kua whanake te kōrero, e pā ana ki ngā tauira ahurea, whakaaro, me te pūtaiao e huri haere ana.
I ngā Tau Waenga me te Renaissance, i whakatinanahia e Atlantis te rapu mātauranga me te kitenga. Nā ngā tūhuratanga i huraina ai ngā ao hou, i whakaarohia e ngā tohunga whakaaro me ngā tohunga he wāhi tūturu, he wāhi ka taea te kimi a Atlantis. I kitea i tēnei wā te pikinga ake o ngā tuhinga hītori rūpahu e hono ana i a Atlantis ki ngā whenua hou kua kitea.
I ēnei rā hou, ka kitea nuitia a Atlantis i roto i ngā momo pāpāho, mai i ngā tuhinga ki ngā kiriata, e whakaatuhia ana he ao ngaro o te mātauranga tawhito, he ao hangarau matatau rānei. Ko te ahunga whakamua o te pūtaiao me ngā kitenga whaipara tangata, pērā i te huraina o ngā hapori tawhito matatau, e whakakā tonu ana i te pūrākau, e mau tonu ana tōna hiranga i roto i te ahurea rongonui.
Ātlantis i roto i te Ahurea Rongonui me te Ahurea Hou
I ngā rautau 19 me te 20, i tino rongonui te pūrākau o Atlantis i roto i te ahurea rongonui. I whakauruhia e ngā kaituhi pērā i a Jules Verne rāua ko Sir Arthur Conan Doyle ngā āhuatanga o Atlantis ki roto i ā rāua kōrero pūtaiao me ngā kōrero mōrearea, ā, i whakaurua anō te pūrākau ki roto i te hinengaro whānui.
Nā te kaupapa o te Ao Hou o te rautau 20 i tāpiri tētahi atu paparanga ki te mea ngaro o Atlantis. Ko ngā kaipūkenga whakaaro pērā i a Edgar Cayce, e mōhiotia ana ko te "poropiti moe," i kī he hononga wairua ki te ao ngaro, me te whakaahua i a Atlantis hei pokapū o te mātauranga wairua matatau me te hangarau, ā, he mana whakamiharo ō ōna kainoho. Ko ēnei kereme, he mea pūtake hohonu ki ngā mea ngaro me ngā tikanga ngaro, i tino awe i ngā whakapono o te Ao Hou mō te whakaaro nui onamata me te mutunga o te tangata.
Te Whaipara Tangata me Atlantis: He Huarahi Whakahē
He tūpato te mahi a ngā tohunga whaipara tangata o ēnei rā ki te tirotiro i a Atlantis, me te kore o ngā taunakitanga pakari hei tautoko i tōna oranga. Ahakoa rā, ko te rapunga i a Atlantis ka puta mai ngā kitenga e whakawhānui ake ana i tō tātou māramatanga ki ngā iwi onamata.
E whakaatu ana ngā kerihanga i ngā wāhi pērā i te tāone tawhito o Akrotiri i Santorini i ngā hanganga tino matatau o Minoan i tanumia i raro i ngā paparanga pungarehu puia, ā, tera pea ka tautoko i ngā ariā e hono ana i a Atlantis ki ngā kaupapa hītori tūturu. , ka hurahia e ngā whaipara tangata o raro i te wai ngā taunakitanga o ngā tāone me ngā nohoanga i toremi i te ao katoa, e tono ana kia whakatauritea me te toremitanga nui i whakaahuahia e Plato.
Te Taonga Tuku Iho o Atlantis
Ko te mea ngaro pumau e karapoti ana i a Atlantis ehara i te mea kei roto i tōna oranga ngaro engari kei roto i tōna tohu whai rawa me ngā kaupapa whānui e arohia ana e ia—te whakapehapeha, te hinganga, me te rapu tonu i te whakaaro nui me te pono. Mā Atlantis tātou e tūhura i te hononga i waenga i te pūrākau me te hītori, e whakaata ana i tō tātou miharo ki te pūmanawa tangata me ngā tūponotanga o te whāwhā nui.
Ahakoa he wāhi tūturu a Atlantis, he mea hanga rānei mō te whakaaroaro matatika, kei te mau tonu te whakahihiko me te whakaoho i te whakaaro o tōna kōrero. E whakamahara ana i a tātou ki ngā rohe o te mātauranga tangata me ngā mea ngaro o mua, e tono ana i ia whakatipuranga ki te rapu, ki te tūhura, me te whakaaroaro ki ngā mea kei tua atu i ngā Pou o Hercules.
Ahakoa he mea ngaro tonu te tāone o Atlantis kua kapi i ngā pūrākau, engari ko tōna taonga tuku iho—e raranga ana i roto i te hītori, i te rapunga whakaaro, me te ahurea rongonui—e tino hanga ana i tō tātou whakaaro me te hiahia pumau ki te mārama ki ngā taumata tiketike o ngā whakatutukitanga a te tangata me te hohonutanga o ōna ngoikoretanga.
