Àṣírí Àwọn Pírámìdì Íjíbítì àti Àwọn Ìmọ̀ Wọ́n
Àwọn pírámídì ará Íjíbítì jẹ́ ọ̀kan lára àwọn ohun ìyanu tó yani lẹ́nu jùlọ ní ayé, tó ń múni ní ìbẹ̀rù àti ìfẹ́ láti ìgbà àtijọ́. Àwọn ilé olókìkí wọ̀nyí, tí wọ́n dúró ní aṣálẹ̀ Giza, kì í ṣe àwọn ohun ìyanu ilé nìkan, wọ́n tún jẹ́ àmì ìlọsíwájú ìmọ̀ ẹ̀rọ àti agbára Íjíbítì ìgbàanì. Ọ̀pọ̀lọpọ̀ ìmọ̀ ni a ti gbé kalẹ̀ láti ṣàlàyé onírúurú apá pírámídì wọ̀nyí, láti ète wọn àti ọ̀nà ìkọ́lé wọn sí ìtumọ̀ àmì wọn.
Ìtàn Kúkúrú nípa àwọn pírámídì ará Íjíbítì
Àwọn pírámídì ará Íjíbítì ni wọ́n kọ́ ní àkókò ìjọba Íjíbítì àtijọ́ (ní nǹkan bí ọdún 2686–2181 ṣáájú Sànmánì Kristẹni). Láàrín àwọn pírámídì tí wọ́n kọ́, èyí tí ó lókìkí jùlọ àti èyí tí ó tóbi jùlọ ni Pírámídì Khufu (tí a tún mọ̀ sí Pírámídì Ńlá ti Giza). Àwọn pírámídì ńlá mẹ́ta ní Giza – Khufu, Khafre, àti Menkaure – ni a fi ọ̀pọ̀lọpọ̀ pírámídì kékeré, tẹ́ḿpìlì, àti àwọn ilé ìsìnkú mìíràn yíká, tí ó para pọ̀ di ilé kan tí ó ń ṣiṣẹ́ fún àwọn iṣẹ́ ìsìn àti ibi ìsinmi fún Fáráò àti àwọn ọlọ́lá rẹ̀.
Ìlànà Àwọn Ète Ìdàgbàsókè
1. Ibojì Fáráò
Ìmọ̀ràn tó wọ́pọ̀ jùlọ tí a sì gbà pé ó wọ́pọ̀ jùlọ nípa ète àwọn pírámìdì ni pé wọ́n ń ṣiṣẹ́ gẹ́gẹ́ bí ibojì fún àwọn pírámìdì. A gbàgbọ́ pé wọ́n kọ́ àwọn pírámìdì gẹ́gẹ́ bí apá kan nínú àṣà ìsìn ìgbàanì ti Íjíbítì tí ó ń wo pírámì gẹ́gẹ́ bí ọlọ́run lórí ilẹ̀ ayé, ẹni tí lẹ́yìn ikú rẹ̀ yóò dara pọ̀ mọ́ àwọn ọlọ́run mìíràn nínú ìyè lẹ́yìn ikú. Àwọn ibojì ńláńlá wọ̀nyí ni a ṣe láti dáàbò bo ara Fírámì àti àwọn ohun ìní tí a nílò fún ìwàláàyè lẹ́yìn ikú.
2. Àwọn Ààmì Ẹ̀sìn
Àwọn ọ̀mọ̀wé kan gbàgbọ́ pé kìí ṣe ibojì nìkan ni àwọn pírámídì náà ń ṣiṣẹ́ fún, wọ́n tún ń ṣiṣẹ́ gẹ́gẹ́ bí ohun ìrántí ìsìn. Wọ́n ṣe àwọn pírámídì náà pẹ̀lú àwọn ìtọ́sọ́nà ìràwọ̀ tó péye, èyí tó fi hàn pé wọ́n tún lè jẹ́ fún àwọn ayẹyẹ ìsìn tàbí àwọn àkíyèsí ìràwọ̀, èyí tó ṣe pàtàkì nínú ẹ̀sìn Íjíbítì ìgbàanì.
3. Batiri Ńlá
Ọ̀kan lára àwọn àbá tó ń fa àríyànjiyàn ni pé àwọn pírámídì náà jẹ́ irú bátìrì ńlá tàbí ẹ̀rọ ìmọ̀ ẹ̀rọ mìíràn. Àwọn olùgbàgbọ́ èrò yìí jiyàn pé ìṣètò inú pírámídì náà àti ìṣètò ohun èlò rẹ̀ ní àwọn ànímọ́ tó ń fi hàn pé ó ṣeé ṣe kí a lò ó yàtọ̀ sí ìsìnkú.
Ìlànà àti Ọ̀nà Ìkọ́lé
1. Àwọn gígun títọ́ àti tí ó yípo
Ìmọ̀ ìkọ́lé kan ni pé àwọn òṣìṣẹ́ máa ń lo àwọn ramps láti fa àwọn bulọ́ọ̀kì òkúta ńlá sí ipò wọn. Ìmọ̀ yìí pín sí àwọn ìpìlẹ̀ méjì: ìmọ̀ọ́lẹ̀ ìmọ̀ọ́lẹ̀ ìmọ̀ọ́lẹ̀ àti ìmọ̀ọ́lẹ̀ ìmọ̀ọ́lẹ̀ ìmọ̀ọ́lẹ̀. Ìmọ̀ọ́lẹ̀ ìmọ̀ọ́lẹ̀ ìmọ̀ọ́lẹ̀ gígùn kan dámọ̀ràn ìmọ̀ọ́lẹ̀ gígùn kan tí a kọ́ láti ìpìlẹ̀ dé orí pírámìdì. Ìmọ̀ọ́lẹ̀ ìmọ̀ọ́lẹ̀ ìmọ̀ọ́lẹ̀ ìmọ̀ọ́lẹ̀, ní ọwọ́ kejì, dámọ̀ràn ìmọ̀ọ́lẹ̀ kan tí ó yí pírámìdì náà ká láti ìpìlẹ̀ dé òkè. Síbẹ̀síbẹ̀, àwọn ìmọ̀ọ́lẹ̀ méjèèjì dojúkọ àwọn ìpèníjà ìṣètò, pàápàá jùlọ ní orí pírámìdì náà.
2. Ìmọ̀ nípa Ìrìn Àjò Inú
Jean-Pierre Houdin, ayàwòrán ilẹ̀ Faransé kan, dábàá ìlànà rampu inú, níbi tí rampu onígun mẹ́rin náà wà nínú pírámídì náà fúnra rẹ̀. Houdin fi àwọn ẹ̀rí tí a rí àti ti àwọn ohun ìgbàanì hàn tí ó ti èrò náà lẹ́yìn pé rampu inú ilé lè dín ìtẹ̀sí rampu náà kù kí ó sì jẹ́ kí ó ṣeé ṣe láti kọ́ ọ.
3. Ọ̀nà Iṣẹ́
Bó tilẹ̀ jẹ́ pé ọ̀pọ̀ ènìyàn gbàgbọ́ pé àwọn ẹrú ni àwọn òṣìṣẹ́ náà, ẹ̀rí ìwádìí nípa àwọn ohun ìṣẹ̀ǹbáyé tuntun fihàn pé ó ṣeé ṣe kí àwọn òṣìṣẹ́ pírámídì jẹ́ àwọn oníṣẹ́ ọwọ́ tó ní ìmọ̀ tí wọ́n ń gba owó oṣù àti àlàáfíà tó dára. Àwọn àgọ́ àwọn òṣìṣẹ́ tí wọ́n rí nítòsí Giza fi hàn pé wọ́n ń lo àwọn ohun èlò ìtọ́jú tó pọ̀, títí kan ibùgbé, oúnjẹ, àti iṣẹ́ ìṣègùn.
Ìtumọ̀ Àmì Ìlànà àti Àríyànjiyàn
1. Ìtọ́sọ́nà Ìràwọ̀
Àwọn pírámídì ará Íjíbítì ni a ṣe pẹ̀lú ìtọ́sọ́nà ìràwọ̀ tó péye, pẹ̀lú àwọn ẹ̀gbẹ́ wọn tí wọ́n kọjú sí àwọn àmì mẹ́rin pàtàkì. Àwọn ẹ̀kọ́ kan dámọ̀ràn pé ìtọ́sọ́nà yìí kìí ṣe fún ète ìsìn nìkan, ṣùgbọ́n ó tún fi ìmọ̀ àrà ọ̀tọ̀ nípa ìṣẹ̀dálẹ̀ Íjíbítì ìgbàanì hàn. Ìmọ̀ mìíràn so ìkọ́lé pírámídì náà pọ̀ mọ́ ìràwọ̀ Orion, níbi tí a ti rò pé àwọn pírámídì ńlá mẹ́ta ní Giza dúró fún ìràwọ̀ mẹ́ta ti ìgbànú Orion.
2. Àjogúnbá ìmọ̀-ẹ̀rọ àti ìmọ̀
Ìròyìn mìíràn dámọ̀ràn pé àwọn pírámídì náà dúró fún ogún ìmọ̀ àti ìmọ̀ ẹ̀rọ tí a ti fi sílẹ̀ láti ọ̀dọ̀ àwọn ọ̀làjú àtijọ́ tàbí àwọn àjèjì pàápàá. A sábà máa ń pín ẹ̀kọ́ yìí sí ìmọ̀-ìjìnlẹ̀ èké, ṣùgbọ́n ó ṣì gbajúmọ̀ láàárín gbogbo ènìyàn nítorí pé ó fúnni ní àlàyé tó lágbára àti èyí tó yàtọ̀.
3. Àwọn Pírámìdì gẹ́gẹ́ bí Àwọn Ilé-iṣẹ́ Agbára
Àwọn ẹ̀kọ́ àròjinlẹ̀ kan dámọ̀ràn pé àwọn pírámídì ń ṣiṣẹ́ gẹ́gẹ́ bí àwọn ibi agbára tàbí àwọn ìyípo tí ó ń lo agbára àgbáyé tàbí ti itanna ayé. Ìmọ̀ yìí kò ní ìpìlẹ̀ ìmọ̀ sáyẹ́ǹsì tó lágbára, ṣùgbọ́n ó fà mọ́ àwọn tó nífẹ̀ẹ́ sí àwọn apá ẹ̀mí àti ìjìnlẹ̀ ti pírámídì.
Àwọn Ẹ̀rí Ìwádìí àti Àwọn Àwárí Tuntun
Ìwádìí nípa àwọn ohun ìṣẹ̀ǹbáyé ń tẹ̀síwájú láti ṣàwárí púpọ̀ sí i nípa àwọn pírámídì ará Íjíbítì. Àwọn àwárí tuntun pẹ̀lú àwọn ibojì àwọn òṣìṣẹ́, àkọsílẹ̀ ètò, àti àwọn ohun ìṣẹ̀ǹbáyé tí ó ṣe àtìlẹ́yìn fún èrò ìgbàgbọ́ ti òṣìṣẹ́ onímọ̀ṣẹ́ àti tí a ṣètò dáadáa. Àwọn ìmọ̀ ẹ̀rọ òde òní bíi radar tí ń wọ inú ilẹ̀ (GPR) àti ìwòran thermographic ti ṣe ìrànlọ́wọ́ láti ṣàwárí àwọn yàrá ìpamọ́ àti àwọn àìdámọ̀ tí a kò mọ̀ tẹ́lẹ̀ nínú àwọn pírámídì náà.
Àwọn ìwádìí wọ̀nyí ti fìdí àwọn ẹ̀kọ́ tó ti pẹ́ múlẹ̀ nígbà tí wọ́n ń yọ àwọn mìíràn kúrò tàbí wọ́n ń yí wọn padà. Síbẹ̀síbẹ̀, ọ̀pọ̀ ìbéèrè kò tíì dáhùn, ìdí nìyí tí àwọn pírámídì ará Íjíbítì fi jẹ́ ọ̀kan lára àwọn ohun ìjìnlẹ̀ tó tóbi jùlọ nínú ìtàn ènìyàn.
Ipari
Àwọn pírámídì ará Íjíbítì jẹ́ àwọn iṣẹ́ ọnà àgbàyanu tí ó ń fi ìlọsíwájú ìmọ̀ ẹ̀rọ, ìṣètò, àti ìran ẹ̀mí ti ìbílẹ̀ Íjíbítì ìgbàanì hàn. Àwọn èrò nípa ète wọn, ọ̀nà ìkọ́lé, àti ìtumọ̀ àmì ṣe àfihàn ìṣòro àti ìjìnlẹ̀ àwọn iṣẹ́ àrà wọ̀nyí. Bó tilẹ̀ jẹ́ pé a mọ̀ púpọ̀, ọ̀pọ̀ àṣírí ṣì wà lábẹ́ àwọn òkúta ńláńlá ti àwọn ilé ńláńlá wọ̀nyí. Bó tilẹ̀ jẹ́ pé ìwádìí àti àwárí síwájú sí i lè mú wa sún mọ́ òye pípé nípa àwọn pírámídì, ó ṣeé ṣe kí ìfẹ́ àti àṣírí wọn wà títí láé.
