Àwọn Àtakò Ìwà Rere Friedrich Nietzsche: Ìtúpalẹ̀ Àwọn Ìwà Àṣà Friedrich Nietzsche, onímọ̀ ọgbọ́n orí ará Germany ní ìparí ọ̀rúndún kọkàndínlógún, ni a sábà máa ń pè ní ọ̀kan lára àwọn onímọ̀ ọgbọ́n orí tó lágbára jùlọ àti tó ń ru ìfẹ́ sókè ní agbègbè ìmọ̀ ọgbọ́n orí òde òní. Ìṣàyẹ̀wò rẹ̀ nípa ìwà rere, ẹ̀sìn, àti àṣà ti fi àmì tí kò ṣeé parẹ́ sílẹ̀ lórí ọ̀rọ̀ ìmọ̀ ọgbọ́n orí. Kókó pàtàkì sí … Ka siwaju
Ìmọ̀ àti Ìmọ̀ Méjì ti Ọkàn. Òye wa nípa ìmọ̀ àti ìmèjì ti ọkàn ti fa àwọn onímọ̀ ọgbọ́n orí, àwọn onímọ̀ nípa ọpọlọ, àti àwọn onímọ̀ nípa ọpọlọ mọ́ra fún ọ̀pọ̀ ọ̀rúndún. Ìmọ̀, ipò mímọ̀ nípa àti láti ronú nípa ìwàláàyè ara ẹni, èrò, àti àyíká rẹ̀, ṣì jẹ́ ọ̀kan lára àwọn ohun ìjìnlẹ̀ tó jinlẹ̀ jùlọ nínú ìrírí ènìyàn. Ìmèjì ti ọkàn, … Ka siwaju
Ìlànà Ìṣe John Searle: Ìmọ̀lára sí Ìmọ̀lára àti Àwọn Òtítọ́ Àwùjọ John Searle, onímọ̀ ọgbọ́n orí ará Amẹ́ríkà kan, dúró gẹ́gẹ́ bí ọ̀kan lára àwọn ẹni pàtàkì nínú ìmọ̀ ọgbọ́n orí òde òní, tí a mọ̀ ní pàtàkì fún àwọn àfikún rẹ̀ sí ìmọ̀ ọgbọ́n orí èdè, èrò inú, àti òtítọ́ àwùjọ. Láàrín onírúurú ìsapá ìmọ̀ ọgbọ́n orí rẹ̀, ìmọ̀ ọgbọ́n orí Searle ní pàtàkì. Àárín ... Ka siwaju
Ìmọ̀-ẹ̀mí àti Ìmọ̀-ẹ̀mí nínú Ìmọ̀-ẹ̀mí Nínú ilé-ẹ̀kọ́ ìwádìí nípa àròjinlẹ̀, Ìmọ̀-ẹ̀mí àti Ìmọ̀-ẹ̀mí dúró gẹ́gẹ́ bí ọgbọ́n-ìmọ̀ méjì tó ga jùlọ tó ń ṣe àfikún sí òye wa nípa gbogbo ayé, àwọn kókó pàtàkì, àti ìwà òtítọ́ gan-an. Àwọn ojú ìwòye wọ̀nyí ń ṣàgbéyẹ̀wò bí a ṣe ń ronú nípa ìwàláàyè àti bí a ṣe ń pín àwọn ohun tó wà nínú ayé wa sí ìsọ̀rí. Àpilẹ̀kọ yìí ń wá láti ṣàlàyé àwọn méjì yìí… Ka siwaju
Ìtumọ̀ Solipsism nínú Ìmọ̀ Ọgbọ́n-orí Ìṣáájú Solipsism jẹ́ èrò ìmọ̀ ọgbọ́n-orí tó fani mọ́ra tí a sì ń jiyàn rẹ̀ dáadáa, tó ti fa àwọn onímọ̀-ẹ̀rọ mọ́ra fún ọ̀pọ̀ ọ̀rúndún. Ní pàtàkì rẹ̀, solipsism sọ pé ọkàn ẹni nìkan ló dájú pé ó wà. Ìrísí tó lágbára yìí ń pe ìwà òtítọ́, ìmọ̀, àti wíwà ayé òde níjà, ó ń ti ààlà … Ka siwaju
Ẹ̀tọ́ Ọmọnìyàn àti Ìwà Rere Àgbáyé: Ìdàpọ̀ Àwọn Ìlànà Nínú ayé tí ó túbọ̀ ń sopọ̀ mọ́ra, ọ̀rọ̀ tí ó yí ẹ̀tọ́ ọmọnìyàn àti ìwà rere kárí ayé ti lọ sí iwájú ìjíròrò kárí ayé. Àwọn òpó méjì wọ̀nyí ló ń gbé àwọn ìfẹ́ ọkàn ti ìdájọ́ òdodo, ìbáramu, àti ọlá tí a ń gbìyànjú láti ṣe gẹ́gẹ́ bí àwùjọ kárí ayé lápapọ̀. Nígbà tí ẹ̀tọ́ ọmọnìyàn ń tọ́ka sí … Ka siwaju
Ìlànà Derrida àti Ìtúpalẹ̀ Ìṣáájú Jacques Derrida, ọ̀kan lára àwọn onímọ̀ ọgbọ́n orí tó ní ipa jùlọ ní ọ̀rúndún ogún, ló ṣe àgbékalẹ̀ èrò "túpalẹ̀," ọ̀rọ̀ kan tó ti gba oríṣiríṣi ẹ̀ka bíi ìwé, èdè, ìmọ̀ ọgbọ́n orí, àti ẹ̀kọ́ àṣà. Ìtúpalẹ̀ jẹ́ ojú ìwòye pàtàkì tó ní í ṣe pẹ̀lú ìbáṣepọ̀ láàrín àwọn ìwé àti ìtumọ̀. Ó ń kojú èrò náà... Ka siwaju sii
Àròyé Poststructuralism nípa Humanism Humanism, ìgbìmọ̀ ọgbọ́n orí tí ó yọjú nígbà Renaissance, gbé ènìyàn sí àárín àgbáyé, ó gbé wọn kalẹ̀ gẹ́gẹ́ bí ẹ̀dá onílàákàyè, tí ó lè ṣe àgbékalẹ̀ àyànmọ́ wọn nípasẹ̀ ìrònú àti òmìnira. Ó tẹnu mọ́ ọlá, ìníyelórí, àti agbára ìṣiṣẹ́ ti ẹnìkọ̀ọ̀kan. Poststructuralism, tí ó dìde ní ìrísí … Ka siwaju
Sartre àti Ìmọ̀ nípa Ìrètí Ìwàláàyè, ẹgbẹ́ onímọ̀ ọgbọ́n orí tó lágbára ní ọ̀rúndún ogún, tẹnu mọ́ àwọn kókó ọ̀rọ̀ òmìnira ẹnìkọ̀ọ̀kan, yíyàn, àti ìrírí ẹ̀dá ènìyàn. Ọ̀kan lára àwọn ènìyàn pàtàkì nínú ìgbìmọ̀ yìí ni Jean-Paul Sartre, ẹni tí àwọn àfikún rẹ̀ ti nípa lórí ìrònú ìwàláàyè. Láàrín ọ̀pọ̀lọpọ̀ ìmọ̀ ọgbọ́n orí rẹ̀ … Ka siwaju
Simone de Beauvoir àti Ìfẹ́ Obìnrin Onígbà-ẹ̀mí-ara-ẹni: Ọ̀rọ̀ Ìyípadà Simone de Beauvoir (1908-1986) dúró gẹ́gẹ́ bí ohun ńlá kan nínú ìmọ̀ ọgbọ́n orí àti èrò obìnrin onígbà-ẹ̀mí-ara-ẹni. Iṣẹ́ De Beauvoir, pàápàá jùlọ iṣẹ́ rẹ̀, “Ìbálòpọ̀ Kejì,” ti di ìpìlẹ̀ pàtàkì nínú ìkẹ́kọ̀ọ́ nípa ìbálòpọ̀, ìdámọ̀, àti òmìnira. Ìṣọ̀kan àrà ọ̀tọ̀ rẹ̀ ti ìfẹ̀sí-ara-ẹni sínú ìfẹ̀sí-ara-ẹni ...