Likarabelo tsa Lik'hemik'hale tse Etsahalang Nakong ea Tšilo ea Lijo

Likarabelo tsa Lik'hemik'hale tse Etsahalang Nakong ea Tšilo ea Lijo

Tšilo ea lijo ke letoto la lits'ebetso tse fetolang lijo hore e be limolek'hule tse bonolo e le hore li ka monngoa ke 'mele le ho sebelisoa e le mehloli ea matla, li-block tsa kaho, le ho laola mesebetsi e fapaneng ea 'mele. Ts'ebetso ena ha e akarelletse feela metsamao ea mechine e kang ho hlafuna le ho hema ka thata, empa hape le liketso tsa lik'hemik'hale tse laoloang ke li-enzyme, li-acid le maro a mang a tšilo ea lijo. Litšoaneleho tsena tsa lik'hemik'hale li etsahala ka mekhahlelo ho tloha molomong ho ea mala a manyane, ebe li phethoa ka thuso ea likokoana-hloko tse ka maleng a maholo. Se latelang ke tlhaloso ea liketso tse kholo tsa lik'hemik'hale tse hlahang tšilong ea lijo ea motho.

1. Tšilo ea lijo ka Molomong: Hydrolysis ea Khabohaedreite ea Pele

Ts'ebetso ea tšilo ea lijo e qala ka hanong ka ho siloa ha meno ka mechine le ho siloa ha lik'hemik'hale ka mathe. Mathe a na le enzyme ea salivary amylase (ptyalin), e qhaqhang lik'habohaedreite tse rarahaneng, haholo-holo starch, hore e be limolek'hule tse bonolo.

Karabelo e ka sehloohong ka hanong ke hydrolysis (ho senyeha ka ho eketsa metsi). Ha re e beha ka bokhutšoanyane, amylase e roba litlamo tsa glycosidic ho starch, e hlahisa maltose le dextrin (liketane tse kgutshwane tsa tsoekere). Karabelo ena e etsahala hantle ka pH e batlang e sa nke lehlakore (hoo e ka bang 6,8–7,2). Mathe a boetse a na le palo e nyane ea lipase ea lingual, e qalang ho sebetsa mafura, empa monehelo oa eona o monyane nakong ena.

Ho sa le jwalo, bolus e kolobisitsweng le e bopilweng ya dijo e a metswa mme e tsamaiswa ka hara mothapo. Ha ho na diphetoho tse ikgethang tsa dikhemikhale tse hlahang ka hara mothapo, empa bolus e tsamaiswa ke metsamao ya peristaltic ho ya mpeng.

2. Tšilo ea lijo ka mpeng: Ho senyeha ha protheine le ho qhibilihisoa ha metsi ha pele

Ka mpeng, diketso tsa dikhemikhale tsa tshilo ya dijo di etsahala tikolohong e nang le asiti e ngata ka lebaka la boteng ba hydrochloric acid (HCl). HCl e na le mesebetsi e mmalwa ya bohlokwa: ho theola pH ya mpa (hoo e ka bang 1,5–3,5), ho bolaya dikokwana-hloko tse ding, le ho fetola sebopeho sa diprotheine tse nang le mahlakore a mararo ho etsa hore di silehe habonolo ke dienzyme.

BALA HAPE  Ho Utloisisa Likarabelo tsa Lik'hemik'hale le Mehlala

Enzyme e ka sehloohong ka mpeng ke pepsin, e kenngwang tshebetsong ho tloha sebopehong sa yona se sa sebetseng, pepsinogen, ke HCl. Pepsin e pshatla diprotheine ka dikotwana tse nyane, tse bitswang di-peptide. Karabelo ha se ho "tjhesa" kapa ho oxidation, empa ke hydrolysis ya dibopeho tsa peptide ka hara diprotheine. Tshebetso ena e fetola diprotheine tse rarahaneng hore e be di-polypeptide tse kgutshwane, e leng se thusang ho sila dijo ho eketsehileng ka maleng.

Ntle le pepsin, mpa e boetse e hlahisa lipase ea mpa, e thusang ho hydrolysis ea mafura, haholo-holo ho masea a jang mafura a mangata a tsoang lebeseng. Leha ho le joalo, tšilo ea mafura ea mantlha e etsahala ka maleng a manyane. Mpa e boetse e hlahisa mucus ho sireletsa lera la mpa liphellong tse senyang tsa HCl le ts'ebetso ea enzyme.

3. Karolo ea Sebete le Sefuba sa Nyooko: Ho Emulsification ea Mafura

Lijo tse se nang metsi a mangata tse tsoang mpeng (chyme) li kena ka har'a duodenum (mala a manyane). Mona, tšilo ea mafura e nolofalloa ke bile, e hlahisoang ke sebete 'me e bolokoa ka har'a gallbladder. Bile ha se enzyme, empa e na le letsoai la bile le thusang ho qhaqha li-globule tse kholo tsa mafura hore e be marotholi a manyane ka mokhoa o bitsoang emulsification.

Emulsification ha se karabelo ea lik'hemik'hale e robang litlamo, empa ke ts'ebetso ea 'mele-khemikhale e eketsang sebaka sa mafura, e lumellang li-enzyme tsa lipase ho sebetsa ka katleho. Matsoai a bile a amphipathic: lehlakore le leng le "rata metsi" 'me le leng le "rata mafura," kahoo a ka tsitsisa marotholi a mafura tikolohong ea metsi ea mala.

4. Tšilo ea lijo ka maleng a manyane: Hydrolysis e matla ka li-enzyme tsa Pancreatic le li-enzyme tsa mala

Mala a manyane ke sebaka sa mantlha sa tšilo ea lik'hemik'hale le ho monngoa ha lihlahisoa tsa tšilo ea lijo. Mehloli e 'meli e meholo ea li-enzyme mona ke manyeme le lebota la mala a manyane.

BALA HAPE  Mokhoa oa ho Fumana Mekhoa ea Empirical le ea Molecular

a) Lik'habohaedreite: Ho tloha ho Poly- le Disaccharides ho ea ho Monosaccharides
Lero la pancreatic le na le pancreatic amylase, e tswelang pele ho senyeha ha starch ho ba maltose, maltotriose, le dextrin. Ka mor'a moo, dienzyme tse hodima intestinal villi (dienzyme tse moeding wa borashe) di fetola di-disaccharide hore e be di-monosaccharide:
– Maltase: maltose → tsoekere + tsoekere
– Sucrase: sucrose → tsoekere + fructose
– Lactase: lactose → glucose + galactose

Ena ke karabelo ea hydrolysis e hlahisang li-monosaccharide ka mokhoa o ka monngoang maling. Tsoekere le galactose li monngoa ka ho tsamaisoa ha bobeli ka mafolofolo, ha fructose ka ho hasana ho nolofalitsoeng.

b) Protheine: Ho tloha ho Li-polypeptide ho ea ho Li-amino acid
Lekhopho le ntša mefuta e sa sebetseng ea li-enzyme tsa protease, tse kang trypsinogen le chymotrypsinogen. Li-enzyme tsena li kenngoa tšebetsong ka har'a duodenum ke enterokinase le ketane ea karabelo. Hang ha e kentsoe tšebetsong:
– Trypsin le chymotrypsin li arola li-polypeptide hore e be li-peptide tse nyane.
– Carboxypeptidase e khaola li-amino acid ho tloha pheletsong ea ketane ea peptide.

Holim'a mala, ho na le li-aminopeptidase le li-dipeptidase tse phethelang ho aroloa ha li-amino acid (hammoho le karolo e nyane ea li-dipeptide le li-tripeptides tse ka boelang tsa monngoa le ho qhaqhoa liseleng).

c) Mafura: Ho tloha ho Triglycerides ho ea ho Mafura a Li-acid le Monoglycerides
Lebese le boetse le hlahisa pancreatic lipase e sebetsang hantle haholo, haholo-holo ka mor'a hore mafura a emulsisoe ke letsoai la bile. Lipase e qhaqha triglycerides ka hydrolysis:
– triglycerides → monoglycerides + mafura a mahala
Mafura a hlahang a bopa di-micelles, e leng "dipakete" tse nyane tseo matswai a bile a thusang ho di kgomaretsa hodima disele tsa mala. Ka hare ho disele tsa mala, mafura a hlophiswa botjha hore e be di-triglyceride mme a kenngwa ka di-chylomicron bakeng sa ho iswa tsamaisong ya lymphatic.

5. Tšilo ea lijo ka maleng a maholo: Ho belisoa ke likokoana-hloko

Ka maleng a maholo, boholo ba diketso tsa dikhemikhale ha di etswe ke dienzyme tsa batho, empa ke microbiota ya mala. Faeba ya dijo (cellulose, hemicellulose, pectin) e ke keng ya silwa ka maleng a manyane e bediswa ho ba di-fatty acid tse kgutshwane (SCFAs) tse kang acetate, propionate, le butyrate. Dihlahiswa tsena di thusa bophelo bo botle ba mala mme di ka monngwa e le mohlodi o eketsehileng wa matla.

BALA HAPE  Tlhaloso ea Isotope Isobar Isotone

Likokoana-hloko li boetse li hlahisa likhase tse kang carbon dioxide, methane le haeterojene e le lihlahisoa tsa ho belisoa. Ho feta moo, microbiota e phetha karolo ea ho qaptjoa ha livithamine tse itseng, tse kang vithamine K le livithamine tse ling tsa B, leha monehelo oa tsona o fapana ho ea ka motho.

6. Taolo ea Likarabelo tsa Lik'hemik'hale: Lihormone le pH

Ho netefatsa hore diketso tsena tsohle tsa dikhemikhale di tswela pele hantle, mmele o laola tshilo ya dijo ka tsamaiso ya methapo le dihormone. Dihormone tse pedi tsa bohlokwa ke:
– Secretin: e hlohlelletsa manyeme ho ntsha bicarbonate ho thibela asiti e tswang ka mpeng ka hara duodenum, e le hore pH e be e loketseng mosebetsi wa dienzyme tsa mala le manyeme.
– Cholecystokinin (CCK): e hlohlelletsa manyeme ho lokolla dienzyme tsa tshilo ya dijo mme e etsa hore gallbladder e honyele ho lokolla bile.

pH le yona e bohlokwa. Dienzyme di sebetsa ka hara tekanyo e itseng ya pH: pepsin e sebetsa hantle tikolohong e nang le asiti ka mpeng, ha dienzyme tsa pancreatic le mala di sebetsa hantle ka pH e sa nke lehlakore ho isa ho e nang le alkaline hanyane ya mala a manyane.

Ho koala

Likarabelo tsa lik'hemik'hale tsa tšilo ea lijo ke motsoako oa hydrolysis ke li-enzyme, denaturation ke li-acid, emulsification ea mafura ke bile, le belisoa ke likokoana-hloko tsa mala. Mekhoa ena kaofela e tlatsana ho fetola lik'habohaedreite hore e be li-monosaccharides, liprotheine hore e be li-amino acid, le mafura hore e be li-fatty acid le li-monoglycerides bakeng sa ho monngoa ke 'mele. Ho utloisisa liketso tsa lik'hemik'hale tsa tšilo ea lijo ho re thusa ho ananela bohlokoa ba li-enzyme, maemo a pH, le bophelo bo botle ba tšilo ea lijo ho tšehetsa ho monngoa ha limatlafatsi le ho boloka botsitso ba 'mele ka kakaretso.

Siea maikutlo

Sebaka sena sa marang-rang se sebelisa Akismet ho fokotsa spam. Ithute kamoo data ea maikutlo a hau e sebetsoang kateng.