O le Manatu o Tavita Hume i le Fa'avae o Fa'amatalaga Fa'apitoa

O le Manatu o Tavita Hume i le Fa'avae o Fa'amatalaga Fa'apitoa

O David Hume, o se faifilosofia Sikotilani o le seneturi lona 18, e masani ona faaaloalogia o se tasi o faifilosofia sili ona taua i le talafaasolopito o mafaufauga i Sisifo. O ana aʻoaʻoga, aemaise lava e faatatau i le empiricalism, ua i ai se aafiaga tele i le laufanua faafilosofia. O le empiricism, o le aʻoaʻoga e faapea o le malamalama uma e maua mai le aafiaga o lagona, e ese mai le rationalism, lea e fai mai ai o le mafaufau ma manatu masani o punaoa autu ia o le malamalama. O le empiricism faʻavae a Hume na faʻalauteleina ai manatu o tagata na muamua atu i le empiricism e pei o John Locke ma George Berkeley, ma oʻo atu ai i ni aafiaga loloto mo filosofia, saienisi, ma le malamalama o tagata.

O Faavae o le Fa'ata'ita'iga Fa'apitoa a Hume

Na fa'atulaga fa'asolosolo e Hume ona manatu i ana galuega autū e lua: "A Treatise of Human Nature" ma le "An Inquiry Concerning Human Understanding". O le totonugalemu o le talitonuga fa'apitoa a Hume o le manatu lea e fa'avae le malamalama uma i lagona ma manatu. O lagona o aafiaga olaola ma vave fa'alogona tatou te fetaia'i i o tatou olaga i aso ta'itasi, e pei o le tofo o se apu po'o le tiga o se mu. O manatu, i le isi itu, o ata vaivai ia o nei lagona i mafaufauga ma mafaufauga. Mo Hume, e o'o lava i mafaufauga sili ona lavelave e mafai ona vaevaeina i ni tu'ufa'atasiga o manatu faigofie, lea e mafai ona toe su'eina i lagona fa'avae.

O le Faavae Fa'atino o le Malamalama Faaletagata

E amata le auala a Hume i se iloiloga mae’ae’a o le mafaufau o le tagata. Na ia finau mai o lo tatou malamalama i le lalolagi e fa’avae i le poto masani, ae le o le mafaufau muamua po’o manatu fa’anatura. O lenei auala fa’apitoa e fa’aleaogaina ai manatu masani na tu’uina mai e faifilosofia fa’apitoa e pei o René Descartes, o ē na fa’apea mai e mafai ona iloa nisi o upumoni e ala i le mafaufau. E tusa ai ma Hume, e amata le mafaufau e pei o se maa gaogao, ma e ala i fegalegaleaiga ma le lalolagi tatou te maua ai le malamalama.

tagai foi i le  Filosofia Taoist ma le Mataupu Faavae o le Yin ma le Yang

Mafua'aga ma Masani

O se tasi o sao taua a Hume i le fa'atinoina o su'esu'ega fa'apitoa o le mafua'aga. Ua lu'ia e Hume le talitonuga sa taatele i le taimi lea e fa'apea, o le mafua'aga ma le a'afiaga e mafai ona iloa e ala i le mafaufau. Nai lo lena, na ia finau o lo tatou talitonuga i le mafua'aga o se oloa o le mafutaga masani. Pe a tatou va'aia ni mea se lua e masani ona tutupu fa'atasi—e pei o se polo piliati e pa'i i le isi ma mafua ai ona gaoioi—ua tatou fa'amoemoe o le a mulimuli mai le tasi mea i le isi. O lenei fa'amoemoe e le fa'avae i se malamalamaga masani o se feso'ota'iga talafeagai ae i le masani fa'alemafaufau na fausia e ala i le matauina soo.

O Hume ua lauiloa i le faʻamatalaina o lenei manatu i le fesiligia pe mafai moni ona tatou iloa le sootaga o le mafuaʻaga ma le aafiaga o loʻo pulea ai le atulaulau. Mo se faʻataʻitaʻiga, e ui lava ina oso aʻe le la i aso uma i o tatou aafiaga e le o se mea e mautinoa ai o le a toe oso aʻe taeao—ae na o le faʻamoemoega e faʻatatau i le masani.

O le Fa'afitauli o le Fa'aosofiaga

E fesoʻotaʻi vavalalata ma lana suʻesuʻega o le mafuaʻaga o le faʻafitauli o Hume i le faʻaosofiaga. O le mafaufau faʻaosofiaga, o le faiga lea tatou te faia ai ni faʻaiʻuga lautele mai ni matauga patino, o le faʻavae lea o suʻesuʻega faasaienisi. Peitaʻi, ua taʻua e Hume o lenei ituaiga o mafaufauga e le faʻamaoniaina i se auala talafeagai aua e manatu o le a tutusa le lumanaʻi ma le taimi ua tuanaʻi. E ui lava ina ua aoga le mafaufau faʻaosofiaga i le taimi ua tuanaʻi e le faʻamaonia ai lona aoga i le lumanaʻi. O lenei luʻitau i le faʻaosofiaga e tuʻua ai i tatou i se faʻafitauli faʻafilosofia: e ui o le mafaufau faʻaosofiaga e taua tele mo le olaga faʻatino ma le faʻatinoina o le saienisi, ae leai se faʻavae mautu o le mafaufau.

Masalosaloga ma le Malamalama

O le talitonuga fa'apitoa a Hume ua taitai atu ai o ia i se tulaga o le masalosalo. Talu ai o tatou talitonuga e uiga i le lalolagi e fa'avae i luga o aafiaga fa'alogona, lea e mafai ona sese ma fa'asesēina, ua fesiligia ai e Hume le mautinoa o lo tatou iloa. Peita'i, o lana masalosalo e le na'o le leaga po'o le leai o se uiga. Nai lo lena, e sili atu ona avea ma masalosaloga fa'atino po'o se masalosalo fa'aitiitia. Ua fa'ailoa mai e Hume le mana'omia o le fa'atauaina o o tatou aafiaga fa'alogona ma talitonuga masani mo galuega i aso ta'itasi, e ui lava i lo latou le mautonu tele.

tagai foi i le  Fa'ale-Eksistensialisme ma le Saolotoga o le Tagata Lava Ia

Fa'ata'ita'iga Fa'apitoa ma le Tagata Lava Ia

O le isi vaega tāua e faʻaaogā ai e Hume lana faʻataʻitaʻiga faʻapitoa o lana talanoaga lea e uiga i le tagata lava ia. I le faʻavae o se aga masani faʻafilosofia e masani ona manatu i le tagata lava ia o se mea tumau ma e le suia, ua ofoina mai e Hume se vaaiga fou. Na ia finau e leai so tatou lagona o se tagata mautu. Nai lo lena, o le mea tatou te taʻua o le "tagata lava ia" ua na o se fusi o lagona ma aafiaga e suia pea i le aluga o taimi. E leai se mea tumau e faʻavae i lalo; o le tagata lava ia o se faʻaputuga o aafiaga eseese o lagona ma ata mafaufau tatou te faʻapipiʻiina faʻatasi.

Fa'atatauga Fa'atino ma le A'oa'oga Tau Amio

O le talitonuga fa'apitoa a Hume e o'o atu fo'i i le vaega o amioga mama, lea na te teena ai le manatu e fa'apea o mataupu fa'avae tau amio e mafai ona maua mai i le mafaufau. Nai lo lena, na ia fautuaina o fa'amasinoga tau amio o ni fa'aaliga ia o lagona o tagata. E tusa ai ma Hume, o o tatou lagona o le fa'amaonia po'o le le fa'amaonia i nisi o gaioiga o mea ia e fa'atupuina ai lo tatou lagona o amioga mama. O lenei va'aiga fa'alelagona e fa'amamafaina ai o le malamalama tau amio, e pei o isi ituaiga uma o malamalama, e fa'avae i aafiaga ma lagona o tagata.

Aafiaga ma Talatuu

O le talitonuga fa'apitoa a Hume ua i ai sona aafiaga tumau i le tele o vaega o filosofia ma tua atu. O ona manatu na fa'ata'atia ai le fa'avae mo le atina'eina mulimuli ane o le fa'avae fa'apitoa ma filosofia fa'ata'ita'i. O le fa'afitauli o le fa'aosofiaga ma le masalosalo o Hume i le mafua'aga na a'afia ai tagata e pei o Immanuel Kant, o lē na lauiloa i le fa'afetaia o Hume i le fafaguina o ia mai lana "moe fa'apitoa". I le lalolagi o saienisi, o manatu o Hume e afua mai i le fa'atinoina o su'esu'ega fa'apitoa ma le fesiligia pea o manatu.

iʻuga

O le vaaiga a Tavita Hume i le talitonuga fa'apitoa o se taimi taua i le talafaasolopito o filosofia. I le fa'amamafaina ma le fa'amaoni o le matafaioi o le poto masani fa'alelagona i le malamalama o le tagata ma lu'itauina ai manatu o mafaufauga fa'apitoa, na fausia ai e Hume se ala na toe fa'atulagaina ai le laufanua fa'afilosofia. O lana su'esu'ega o le mafua'aga, le masalosalo, le tagata lava ia, ma le amio mama e le gata na fesiligia ai talitonuga ua leva ona umia ae na saunia ai fo'i ni fa'avae fou mo le malamalama i le poto masani o le tagata. E ala i lana talitonuga fa'apitoa, o lo'o fa'aauau pea ona fa'aosofia e Hume ni su'esu'ega ma ni finauga loloto, ma fa'amamafaina ai faigata ma tapula'a o lo'o i totonu o la tatou sailiga mo le malamalama.

Tuua se Faamatalaga