Puleaina o Vai Otaota mo le Fa'asūsūina
O le maua o le vai mama mo faatoaga ua faateleina ona o le tuputupu aʻe o le faitau aofai o tagata, suiga o le tau, ma le tauvaga mo le faaaogaina o le vai i le va o vaega o aiga, pisinisi, ma faatoaga. I le tele o itulagi, o le faasūsūina o vai o loo avea pea ma tagata e sili ona faaaogaina le vai, ae o punaoa o le fogaeleele ma le vai i lalo o le eleele e masani ona le lava, aemaise lava i le vaitau mago. I lenei tulaga, o le faaaogaina o vai otaota e pulea lelei mo le faasūsūina o vai o se fofo taua. Peitai, o le faatinoina o lenei faiga e manaomia ai le togafitia lelei, mataituina, ma le faatonutonuina ina ia faateleina ai faamanuiaga ma pulea ai tulaga lamatia.
Malamalama i vai otaota ma lona gafatia mo le fa'asūsūina
O le vai otaota o vai otaota mai gaoioiga a tagata, pe o fale, pisinisi, po'o fale gaosi oloa. Mo le fa'asūsūina o vai, o puna e masani ona fa'aaogaina o vai otaota o fale (mo se fa'ata'ita'iga, mai nofoaga e nonofo ai) po'o vai otaota fefiloi ua togafitia i se falegaosimea e togafitia ai vai otaota (WWTP). O vai otaota ua togafitia e masani ona ta'ua o le vai toe fa'aaogaina po'o le vai toe fa'afo'isia. E tele lona gafatia ona e mautu lona tele i le tausaga atoa pe a fa'atusatusa i puna vai timu, ma o lona tulaga e masani ona latalata i nofoaga e nonofo ai ma e lata ane fo'i i fanua fa'ato'aga i totonu o taulaga.
E ese mai i le avea ma puna o le vai, o vai otaota ua togafitia e masani ona iai ni meaʻai e pei o le nitrogen (N), phosphorus (P), ma le potassium (K), ia e aogā mo laau. E mafai ona faʻaitiitia ai le manaʻoga mo faʻapalaga vailaʻau ma faʻaitiitia ai tau o gaosiga. Peitaʻi, o nei lava meaʻai e mafai ona avea ma faʻafitauli pe a faʻaaogaina tele, ma mafua ai le faʻaputuina o le masima, le le paleni o meaʻai, poʻo le faʻaleagaina o le siosiomaga.
Aogā o le faʻaaogaina o vai otaota ua togafitia
O le puleaina o otaota mo le fa'asusuina e ofoina atu le tele o fa'amanuiaga pe a faia sa'o. Muamua, e fa'aleleia atili ai le saogalemu o le vai fa'ato'aga. A fa'aitiitia le sapalai o le vai i vaitafe pe a pa'ū le maualuga o le vai i lalo o le eleele i vaieli, e mafai e le otaota ua togafitia ona avea ma se isi puna e sili ona fa'atuatuaina. Lua, e fa'aitiitia ai le mamafa o le fa'aleagaina i luga o vai. Nai lo le fa'atafe ese i vaitafe, e mafai ona toe fa'aaogaina le vai ua togafitia, ma fa'aitiitia ai le eutrophication ma le fa'aleagaina o meaola. Tolu, e fa'aopoopoina ai le taua tau tamaoaiga. E mafai e faifa'ato'aga ona maua se sapalai vai e sili atu ona taugofie ma mautu, a'o mafai e pule o le aai ona fa'aitiitia tau o otaota ma fa'aleleia atili le lelei o le puleaina o le vai.
Peita'i, e na'o le pau lava le auala e mafai ai ona ausia nei fa'amanuiaga pe afai e iai ni faiga talafeagai mo togafitiga ma le mata'ituina. O le fa'aaogaina o otaota e aunoa ma se togafitiga po'o le fa'aaogaina o tulaga fa'atonutonu e le atoatoa e mafai ona o'o atu ai i ni a'afiaga matuia i le soifua maloloina ma le siosiomaga.
Lamatiaga autū: soifua maloloina, fanua ma siosiomaga
O le lamatiaga sili ona tele e sau mai meaola ninii fa'ama'i (peteria, vairasi, parasite), lea e mafai ona feavea'i e ala i le pa'i sa'o, vai fa'asūsū, po'o le 'aina o fa'ato'aga ua pisia. I tua atu o siama fa'ama'i, o isi lamatiaga e aofia ai u'amea mamafa (e pei o le cadmium, lead), vaila'au mata'utia mai otaota o fale gaosi oloa, toega o vaila'au, ma palasitika laiti. Afai e le fa'avasega le vai otaota ma e le mata'ituina lona puna, e faigata ona pulea lona lelei.
I le itu o le eleele, o faʻafitauli masani e aofia ai le masima (maualuga le masima) ma le sodicity (maualuga le sodium), lea e mafai ona faʻaleagaina ai le fausaga o le eleele, faʻaitiitia ai le sosolo o le eleele, ma faʻaitiitia ai le fua o faʻatoʻaga i se taimi umi. O le tele o meaʻai e mafai foi ona sosolo atu i totonu o vai, ma mafua ai ona fuga mai limu. O le mea lea, e tatau ona aofia ai i le pulega le mataʻituina o le lelei o le vai, tulaga o le eleele, ma faiga faʻasusu lelei.
Laasaga fa'agasologa e mana'omia
O le maualuga o le togafitiga o otaota mo le fa'asūsūina e tatau ona fa'atatau i le ituaiga o fa'ato'aga, auala e fa'asūsū ai, ma le maualuga o le fesoota'iga ma tagata. I se tulaga lautele, o la'asaga o togafitiga e aofia ai:
1. Togafitiga autū: fa'amamāina ma fa'aputu e fa'aitiitia ai mea malo. E fesoasoani lea e puipuia ai le poloka o alāvai ma faiga fa'asūsū.
2. Togafitiga lona lua: o se faiga fa'apaiolosi e fa'aitiitia ai mea olaola (BOD/COD) ma nisi siama. O le tele o fale togafitiga otaota a le malo o lo'o fa'agaoioia i lenei la'asaga.
3. Togafitiga lona tolu/fa'asolosolo: fa'amamāina, fa'aitiitia o mea'ai, ma le fa'amamāina (e pei o le chlorination, UV, ozone) e fa'aitiitia ai siama. E masani lava ona mana'omia lenei la'asaga pe afai o le vai e fa'aaogaina mo fa'ato'aga e 'aina mata pe afai fo'i e gaosia ni aerosol e le sprinkler irrigation.
4. Togafitiga faaopoopo faapitoa: afai e iai se lamatiaga o u'amea mamafa po'o mea leaga tau alamanuia, e mana'omia le puleaina o puna ma tekinolosi faapitoa e pei o le mitiia, membrane, po'o togafitiga fa'akemikolo.
E lē tau taugata le togafitiga pe afai e mamanuina lelei. O vaituloto e fa'amautu ai, nofoaga susu ua fausia, ma faiga fa'amamāina o meaola e mafai ona avea ma isi auala lelei mo galuega laiti ma feololo, e ui lava e mana'omia ai le tele o fanua.
Fuafuaina o le talafeagai mo fa'ato'aga ma auala e fa'asūsū ai
E lē tutusa uma tulaga lamatia o fa'asusuga. E fa'ateleina le lamatiaga pe a pa'i sa'o le vai i vaega o la'au e 'ai, aemaise lava la'au 'aina po'o fuala'au 'aina e 'ai mata. O le mea lea, o ta'iala tau pulega e masani ona aofia ai le filifilia o fa'ato'aga ma auala e fa'aaoga ai le vai:
– Fa'ato'aga e maualalo le lamatiaga: fa'ato'aga fa'apisinisi, fiber, fa'ato'aga e maua ai le eletise, po'o fa'ato'aga mea'ai e fa'agasolo a'o le'i fa'aaogaina (e.g., araisa po'o sana, e fuafua i faiga fa'alotoifale).
– Auala saogalemu e fa'asusu ai: o le fa'asusuina o le vai e tafe ifo pe fa'asusu i lalo o le eleele e masani ona saogalemu nai lo sprinklers aua e fa'aitiitia ai le tafe o le ea ma le pa'i tuusa'o atu i laula'au po'o fuala'au 'aina.
– Taimi o le seleselega: o le faʻatagaina o se vaeluaga i le va o le faʻasūsūina mulimuli ma le seleselega e mafai ona faʻaitiitia ai le lamatiaga o siama i luga o le laʻau.
I le tuufaatasia o ituaiga o faatoaga, metotia o le faasūsūina, ma tulaga o le faagasologaina, e mafai ai ona mamanuina ni faiga ina ia saogalemu ma taugofie.
Siakiina o le lelei o le vai ma le eleele
E lē gata le pulega lelei i le faagasologa muamua. E tāua le mataʻituina soo o tulaga autū, e pei o:
– Fa'ama'iolo'o: e fa'aaogaina fa'ailoga e pei o le E. coli e iloilo ai le fa'aleagaina o otaota.
– Kemisi: pH, eletise e tafe ai le vai (EC) e fai ma fa'ailoga o le masima, fua fa'atatau o le sodium adsorption (SAR), nitrogen ma le phosphorus, ma metala mamafa pe a iai se lamatiaga mai le alamanuia.
– Fa'aletino: aofa'i o mea malo e le'i fa'atumauina (TSS) e feso'ota'i ma le poloka o feso'ota'iga fa'asūsū.
I le fa’aopoopoga i le vai, e tatau fo’i ona faia ni su’ega i le eleele e mata’ituina ai aga masani o le masima, sodium, ma le fa’aputuga o u’amea mamafa. Afai e fa’ateleina le EC o le eleele, mo se fa’ata’ita’iga, e ono mafaufau i ni auala e fa’asa’o ai e pei o le fa’amamāina o le masima, fa’aleleia atili o le fa’amamago, po’o le fa’aaogaina o le gypsum mo fa’afitauli o le sodicity.
Vaega fa'ale-fa'alapotopotoga ma pulega
O le manuia o lenei faiga e faalagolago tele i le pulega. E manaʻomia le manino po o ai e nafa ma le tulaga lelei o le vai, tufatufaina atu, lafoga, ma asiasiga. O se faiga lelei e aofia ai tulaga faatonuina manino o le lelei, se faiga e siaki ai, aoaoga a faifaatoaga, ma se auala e faitio ai mataupu.
E taua tele fo'i le puleaina o puna o vai. Afai e fefiloi vai otaota o fale ma vai otaota o fale gaosi oloa e aunoa ma se togafitiga talafeagai, e matuā fa'ateleina ai tulaga lamatia. O le mea lea, o le vavae'eseina o alavai, fa'atagaina o otaota o fale gaosi oloa, ma le fa'amalosia o tulafono faatonutonu e taua tele ina ia mautinoa o vai otaota ua togafitia e talafeagai mo le fa'asūsūina.
Faiga fa'atino i le fanua e fa'aitiitia ai tulaga lamatia
I le tulaga o faifaatoʻaga, e tele ni faiga faigofie ae aoga:
1. Faaaoga le fa'asusu vai e fa'aitiitia ai le pa'i atu o le vai i vaega o le la'au.
2. Aloese mai le faasūsūina i le taimi o matagi malolosi pe afai e te faʻaaogaina se sprinkler.
3. Fa'atino le tumama o tagata faigaluega ma meafaigaluega e selesele ai, e aofia ai ma nofoaga e fufulu ai lima.
4. Ia saunia se vaega e puipuia ai le tafe atu o le vai i totonu o punaoa o vai mama po o nofoaga e nonofo ai tagata.
5. Fetuuna'i le fua o le fa'asūsūina ma le fa'apalapala ina ia 'aua ne'i tele naua mea'ai.
O nei faiga e faʻaopoopo i le faʻagasologa faʻapitoa ma fesoasoani e faʻatumauina le talitonuga o tagata faʻatau i le saogalemu o oloa faʻatoʻaga.
Fa'ato'a
O le puleaina o otaota mo le fa'asūsūina o le vai o se la'asaga moni e agai i le fa'afetaia'ia o lu'itau o le le lava o le vai ma le fa'aleleia atili o le fa'asaoina o fa'ato'aga. E taua tele fa'amanuiaga: o se sapalai vai mautu, fa'aitiitia le fa'aleagaina o le ea, ma le fa'aaogaina o ona mea'ai. Peita'i, e tatau ona paleni nei fa'amanuiaga ma le togafitia lelei, mata'ituina o le lelei o le vai ma le eleele, le filifilia o auala saogalemu mo le fa'asūsūina o le vai, ma le pulega malosi. Faatasi ai ma se auala atoatoa—mai le puna i le fa'ato'aga—o otaota ua togafitia e mafai ona avea ma punaoa taua, e le na'o otaota, a'o lagolagoina le gaosiga o mea'ai saogalemu ma gafataulimaina.