Nofoaga o le Tau ma a latou Galuega
O se nofoaga o le tau o se nofoaga ua mamanuina faapitoa e aoina ai faamatalaga o le ea e faaaoga ai le tele o meafaigaluega ma tekinolosi. O nei nofoaga e taua tele i le malamalama i le tau ma le tau. I le lalolagi atoa, o nofoaga o le tau e tuuina atu ai faamatalaga taua e lagolago ai le valoia o le tau, suesuega faasaienisi, ma le tele o isi faaaogaina e aafia ai le olaga i aso faisoo.
O se Talafaasolopito Pupuu o Nofoaga o le Tau
O nofoaga fa'aonaponei e su'esu'eina le tau e iai ona a'a tuai i le talafa'asolopito. I le seneturi lona 17 ma le 18, na amata ai e saienitisi ona fa'amaumauina fa'asolosolo ia matauga o le tau, e fa'aaoga ai mea faigaluega e pei o barometers ma thermometers. I le 1849, na amata ai e le Smithsonian Institution i le Iunaite Setete se feso'ota'iga fa'atulagaina o nofoaga e mata'ituina ai le tau, ma fa'ata'atia ai le fa'avae mo le feso'ota'iga fa'alelalolagi o lo'o ia i tatou i aso nei.
O le Matafaioi Autu ma le Galuega a Nofoaga o le Tau
1. Aoina o Faʻamatalaga o le Tau
O le galuega autū a se nofoaga e suʻesuʻe ai le tau o le aoina lea o faʻamatalaga o le tau. E aofia ai mea e pei o le vevela o le ea, le susū, le saoasaoa ma le itu e agai i ai le matagi, le mamafa o le ea, ma timuga. O nei faʻamatalaga e aoina e faʻaaoga ai se faasologa o mea faigaluega faʻapitoa e fuaina ai le tau, e aofia ai le thermometers, hygrometers, anemometers, barometers, ma le pluviometers.
2. Fa'amatalaga o le Tau
O se tasi o faʻaaogāga autū o faʻamaumauga e aoina e nofoaga o suʻesuʻega tau o le faʻailoaina lea o le tau. E faʻaaogā e le au suʻesuʻega tau faʻamaumauga mai nofoaga eseese e fatu ai ni faʻataʻitaʻiga faʻamatematika e vavalo ai tulaga o le tau i le lumanaʻi. E taua tele le faʻailoaina o le tau mo le tele o faʻaaogāga, e aofia ai vaʻalele, vaʻa, faʻatoʻaga, ma fuafuaga i aso taʻitasi.
3. Mata'ituina o le Tau
I le fa’aopoopoga i le tau i se taimi pu’upu’u, e fesoasoani fo’i nofoaga o le tau i le mata’ituina o le tau i se taimi umi. O fa’amaumauga tau i le tau ua aoina e mafai ona fa’aaogaina e malamalama ai i aga masani o le tau, fa’ailoa ai suiga o le tau, ma atiina ae ai fa’ata’ita’iga o le tau i le lumana’i. E taua tele lenei mea i le tulaga o le fa’avevela o le lalolagi ma suiga o le tau, o popolega ia o le lalolagi i le taimi nei.
4. Lapataiga Vave ma le Pulega o Faalavelave Tutupu Faafuasei
E taua tele le sao o nofoaga o le tau i faiga lapatai vave mo faalavelave faalenatura e pei o afa, afa malolosi, ma lologa. O faʻamaumauga i le taimi moni latou te gaosia e mafai ai e pulega ona tuʻuina atu lapataiga vave i tagata lautele, ma mafai ai ona faia ni fuafuaga saogalemu. Mo se faʻataʻitaʻiga, e ala i le vavaloina o le gaioiga o se afa fulifao po o se afa malosi, e mafai ai e malo ona faʻateʻaina tagata mai nofoaga ua aʻafia ma faʻaitiitia ai le maliliu o tagata.
5. Suʻesuʻega Faasaienisi
E aogā fo'i fa'amaumauga ua aoina mo su'esu'ega fa'asaienisi i matā'upu eseese, e aofia ai le tau, su'esu'ega o le tau, ma le saienisi o le ea. E mafai e lenei su'esu'ega ona maua ai ni mea fou e uiga i le fesuia'iga o le ea, faiga o le tau, ma fegalegaleaiga i le va o le ea ma faiga fa'alenatura o le Lalolagi.
Ituaiga o Nofoaga o le Tau
E mafai ona vaevaeina nofoaga o le tau e faʻavae i luga o latou nofoaga ma le ituaiga o faʻamatalaga latou te aoina:
1. Nofoaga o le Fogaeleele
O le ituaiga nofoaga lea e sili ona taatele, o loʻo i luga o le laueleele. Latou te fuaina fesuiaʻiga o le ea i luga poʻo tafatafa o le fogaeleele. E mafai ona maua nei nofoaga i le tele o siosiomaga, e aofia ai taulaga, nuʻu i tua, ma nofoaga maotua.
2. Nofoaga o le Gataifale
O nei nofoaga e tu'u i le sami, e masani lava i luga o va'a po'o fausaga o le sami, e aoina ai fa'amatalaga i tulaga o le ea ma le sami, e pei o le vevela o le sami, galu, ma le itu e tafe ai le vai. E taua tele nei fa'amatalaga mo le folauga ma su'esu'ega o le sami.
3. Nofoaga o le Ea
O nofoaga e lele i luga o le ea, e ta'ua fo'i o radiosondes, e opeopea i luga o paluni ma fuaina le ea i luga tonu i tulaga maualuluga. Latou te tu'uina atu fa'amaumauga o le ea e matua aoga lava mo fa'ata'ita'iga o le tau.
4. Nofoaga Fa'atino o le Tau Fa'aautomatika
O nei nofoaga e faʻagaoioia e aunoa ma le vaavaaiga tuusaʻo a tagata ma faʻaaogaina masini faʻalogo otometi e aoina ai faʻamatalaga o le tau. O nei faʻamatalaga e masani ona tuʻuina atu i le taimi moni i se nofoaga e faʻagasolo ai faʻamatalaga e ala i satelite poʻo isi faiga fesoʻotaʻiga.
Meafaigaluega e Fa'aaogaina i Nofoaga o le Tau
E fa'aaogaina ni meafaigaluega eseese i nofoaga o su'esu'ega tau e aoina ai fa'amatalaga o le tau. O nisi nei o meafaigaluega autū e masani ona fa'aaogaina:
1. Meafa'avevela
O le termometa o se meafaigaluega e fa'aaogaina e fua ai le vevela o le ea. E tele ituaiga o termometa, e aofia ai termometa o le 'ava malosi, termometa o le mekuri, ma termometa numera.
2. Paroma
E fuaina e le barometer le mamafa o le ea. O suiga i le mamafa o le ea e mafai ona faʻaalia ai suiga i le tau, e pei o se afa o loʻo latalata mai pe o se tau mautu.
3. Anemometer
O le anemometer o se masini e fa'aaoga e fua ai le saoasaoa o le matagi. O nisi anemometer e mafai fo'i ona fuaina le itu e agai i ai le matagi.
4. Hygrometer
E fuaina e le hygrometer le susū, o le aofaʻi lea o le ausa o le vai i le ea. E mafai e le susū ona aʻafia ai le mafanafana o tagata ma le fausiaina o ao ma timuga.
5. Pluviometer
O le pluviometer, poʻo le fua o le timu, e fuaina ai le aofaʻi o le timu e paʻū i se nofoaga faapitoa.
Aafiaga ma Aogā o Nofoaga Tau mo le Nu'u
E tele aogā e maua mai nofoaga o le tau i le sosaiete. O fa'afanua o le tau ma fa'amatalaga o le tau i aso ta'itasi e mafai ai e tagata ona fuafua a latou gaioiga i se auala sili atu ona lelei ma saogalemu. O fa'amatalaga e uiga i mea mata'utia o le tau, e pei o afa ma galu vevela, e mafai ai e malo ma nu'u ona faia ni fuafuaga fa'atino e fa'aitiitia ai tulaga lamatia ma mea e leiloa.
I fa'ato'aga, e fesoasoani fa'amaumauga o le tau i faifa'ato'aga e fuafua ai taimi sili e totō ai, fa'asūsū, ma selesele ai fa'ato'aga, lea e mafai ona fa'aleleia atili ai fua ma le lelei. I felauaiga ma lokisitika, e fesoasoani fa'amaumauga o le tau e fuafua ai auala saogalemu ma lelei, ma fa'aitiitia ai le lamatiaga o fa'alavelave ma fa'atuai.
O suʻesuʻega tau o loʻo faia e faʻaaoga ai faʻamaumauga mai nofoaga o suʻesuʻega tau e fesoasoani foʻi i le atinaʻeina o faiga faʻavae tau siʻosiʻomaga ma fuafuaga e faʻaitiitia ai suiga o le tau. O le malamalama lelei i le tau ma le tau e mafai ai e atunuʻu ona faia ni faʻaiʻuga sili atu ona saʻo e uiga i atinaʻe gafataulimaina ma le puipuiga o le siʻosiʻomaga.
I'uga
O nofoaga o le tau o se elemene taua i le faiga o le mata'ituina o le tau ma le tau i le lalolagi atoa. E ala i le aoina fa'amaumauga fa'apitoa ma eseese, o nei nofoaga e mafai ai ona fa'ailoa sa'o le tau, lapata'iga vave o fa'alavelave fa'afuase'i, ma su'esu'ega loloto fa'asaienisi. E taua tele la latou matafaioi i le tausia o le saogalemu, lagolagoina o fa'ato'aga ma felauaiga, ma fesoasoani ia i tatou ia malamalama ma tali atu i lu'itau faigata o le siosiomaga. I le avea ai ma se sosaiete, tatou te fa'alagolago tele i fa'amatalaga e tu'uina mai e nofoaga o le tau e faia ai ni fa'ai'uga sili atu ma puipuia ai lo tatou soifua manuia fa'atasi.