Le Auala e Fausia ai Ao o Stratus ma o Latou Aafiaga
O ao o se tasi o mea masani faanatura tatou te vaaia, ae e le o taimi uma e malamalama ai. I totonu o ituaiga eseese o ao, o ao stratus o nisi ia o mea e sili ona taatele, aemaise lava i nofoaga i le talafatai, fanua maulalo, ma vaega susū. O nei ao e masani ona foliga mai o ni ie manifinifi pe mafiafia e ufiufi ai le lagi, ma foliga mai ai e lanu efuefu le ea. E ui lava e foliga mai "masani," ae o ao stratus e iai se faagasologa mataʻina o le fausiaina lea e iai sona aafiaga tele i le tau, vaalele, gaoioiga a tagata, ma e oo lava i siosiomaga.
O a ao stratus?
I se tulaga lautele, o ao stratus o ao maulalo ia e salalau solo e pei o se ie afu, e masani lava ona lanu efuefu vaivai i le efuefu pogisa. E ese mai ao cumulus, e tumu ma fa'aputu, o stratus e masani ona mafolafola ma tutusa, e peisea'ī o lo'o ufitia le lagi i se puao e oso a'e.
I le fa'avasegaga tau, o ao stratus e fa'avasegaina o ni ao maulalo. O lo latou maualuga fa'avae e masani ona amata mai le fogāeleele i le tusa ma le 2.000 mita, e ui lava e mafai ona fesuisuia'i lea e fa'atatau i tulaga o le ea i le lotoifale. E le o taimi uma e maua ai e ao stratus ni timuga mamafa. Nai lo lena, e masani ona latou maua ai ni timuga mamafa po'o ni timuga mama tele, pe na'o le faia o ni lagi ao e aunoa ma se timu.
O le faagasologa o le fausiaina o ao stratus
O le fausiaina o ao stratus e fesoʻotaʻi vavalalata ma le ea susū, le mālūlū, ma le mautu o le ea. O nisi ia o auala autū e mafai ona fausia ai ao stratus.
1. Fa'amālūlūina o le ea susu i le vaega pito i lalo
E faia ao pe a malūlū le ea susu i le tulaga e pei o le sau, o le vevela lea e amata ai ona fa'aputu le ausa o le vai i ni tama'i mataua vai. I ao stratus, e masani ona tupu lenei faiga i le vaega pito i lalo o le ea e lata ane i luga.
E mafai ona tupu le malulu ona o ni nai mea:
– O le ea e fealua’i i luga o se fogaeleele malūlū (e pei o le sami malūlū po’o le laueleele i le pō).
– O le fa'amālūlūina fa'afuase'i i le pō, pe a leiloa le vevela o le fogaeleele ma fa'amālūlūina ai le ea i luga a'e.
A fa'agesegese ma tutusa le fa'amālūlūina i se eria lautele, e fausia ai ao e mafolafola e pei o le stratus.
2. Si'itia ea vaivai ma mautu
O se tasi o uiga autū o le stratus o lona si'itia e le malosi tele. A vave ona si'itia le ea (mo se fa'ata'ita'iga, ona o le vevela tele o le fogaeleele), e masani ona fausia ai ao convective e pei o ao cumulus. Peita'i, i le stratus, e si'itia malie le ea, e masani ona mafua mai i:
– O le fegasoloa’iga tele o le ea (e pei o le mafua mai i se faiga maualalo o le mamafa e le o galue malosi tele).
– Fegalegaleaiga mālie o le matagi i vaega pito i lalo e tuleia ai le ea i luga malie.
Talu ai ona o le tulaga mautu o le ea (o le vaega pito i luga o le ea e taofia ai le gaioiga tuusao), e le tutupu maualuga ao i luga, ae salalau faalava.
3. Fa'aputuga o le puao ua si'itia
E masani ona fausia ao Stratus mai le puao e "oso aʻe" pe a mafanafana teisi le ea pe suia le matagi. O le puao o se ao e nofo i luga o le fogaeleele. A oso aʻe le faavae o le puao i ni nai sefulu i le selau mita, e mafai ona liua i se vaega o le ao stratus.
O le mafuaʻaga lea e mafai ai ona suia le lagi i le taeao, aemaise lava i vanu poʻo vaega e tumu i le puao, mai le puao i le mafolafola ma ao.
4. Stratus ona o le advection (fealua’iga o le ea susu)
E mafai fo'i ona fausia ao Stratus pe a fealua'i fa'alava le ea susu (advection) i luga o se fogaeleele malūlū. Mo se fa'ata'ita'iga, o se savili susu o le sami e fealua'i i luga o se fogaeleele malūlū i le po po'o le taeao. E malūlū le ea susu mai lalo, ma fausia ai ao maulalo ma fa'aputu.
O lenei ituaiga fa'aputuga e taatele i nofoaga i le talafatai ma e masani ona tumau mo se taimi umi ona o lo'o maua pea le puna o le susu mai le sami.
Uiga o ao stratus i le lagi
Ina ia faigofie ona iloa, o nisi nei o uiga masani o ao stratus:
– Fai ni laupepa lautetele pe ni vaega, ae aua le fa'aputu.
– E efuefu le lanu ma e foliga mai o se “lagi ua ufitia”.
– O le maualalo o le faavae o ao, o nisi taimi e foliga mai ai ua ufitia tumutumu o fale po o mauga i ao.
– E masani ona o faatasi ma timuga mamafa po o ni mataua laiti o le vai, ae le o ni timuga mamafa.
– Atonu e faʻaitiitia le vaʻaia ona o ao maulalo ma le ea susū.
E faigata i nisi taimi ona iloa le eseesega o ao o Stratus mai le altostratus (ao ogatotonu) i le vaaiga muamua. O se tasi o eseesega autu o lo latou maualuga: o ao o altostratus e masani ona maualuluga ma e masani ona mafai ai ona tatou vaai i le la e pei o se tisiketi vaivai, ae o ao o Stratus e mafiafia ma maulalo ma e foliga mamafa ai le lagi.
Le faatosinaga o ao stratus i le tau ma le siosiomaga
Atonu e lē matagofie ao Stratus e pei o ao o faititili, ae e tāua tele lo latou aafiaga. O nisi ia o latou faatosinaga autū.
1. Fa'aitiitia le malosi o le susulu o le la ma sui le vevela i aso ta'itasi
Ona o lo latou ufiufi tutusa o le lagi, e taofia ai e ao stratus le susulu o le la mai le oo atu i luga. O le iʻuga:
– E masani ona mālūlū le ao ona ua faʻaitiitia le vevela o le la.
– E mafai ona laʻititi le eseesega o le vevela i le va o le ao ma le pō.
– I nisi vaitau, o le stratus e umi lona ola e mafai ona mafua ai ona lagona le “malulu ma le susū” ma le le to’afimalie ai le tau.
Peita'i, i le pō, e mafai fo'i e ao stratus ona avea o se "palanikeke" e pu'eina ai le vevela o le lalolagi, ma taofia ai mai le vave ona sola ese. E mafai ona fesoasoani lea e taofia ai le pō mai le malulu e pei ona i ai pe a manino le lagi.
2. Fa'atupuina le timu ma fa'ateleina ai le susū
E masani ona maua mai e ao Stratus ni timuga e tumau mo se taimi umi. E ui e laʻititi le timu, ae o le aafiaga faʻaputu e mafai ona:
– E fa'asusu ai le auala ma maseesee ai le fogā'ele'ele.
– Fa'atumauina le susu o le eleele, lea e aogā mo nisi la'au.
– Fa'ateleina le susū o le ea ma lagona ai le pupuni pe susū, aemaise lava i vaega o le teropika.
3. Fa'aitiitia le va'aia ma a'afia ai felauaiga
Ona o lo latou latalata i luga o le fogaeleele, e mafai e ao stratus ona faʻaitiitia ai le vaʻaia, aemaise lava pe a fesoʻotaʻi ma le puao poʻo timuga mama. O aʻafiaga nei:
– Fa'alavelaveina ai va'alele, aemaise lava i le taimi e tu'u ai ma lele ai. O ao maulalo o lona uiga o le maulalo o le taualuga, lea e mafai ona fa'atapula'aina ai galuega fa'atino a le malaevaalele.
– Fa'ateleina ai le lamatiaga o fa'alavelave tau i luga o le auala ona o le le lava o le va'ai ma auala maseesee.
– Fa'alavelaveina ai le folauga po'o gaoioiga laiti i le sami pe afai e o fa'atasi ma le puao ma le le lava o le va'aia.
4. Aafiaga i le tulaga lelei o le ea
I tulaga mautu o le ea, e masani ona tutupu ao stratus faatasi ai ma fesuiaʻiga o le vevela (o se vaega o le ea mafanafana i luga aʻe o le ea malulu e lata ane i luga). O lenei tulaga e mafai ona "loka" ai mea leaga i vaega pito i lalo, e faapea:
– O loʻo faʻaitiitia le lelei o le ea i totonu o taulaga.
– E mafai ona umi se taimi e tumau ai le asu po'o le puao.
– E ono faʻateleina faʻafitauli o le manava i vaega vaivai.
5. Aafiaga i faatoaga ma siosiomaga
E mafai ona aogā ao Stratus, lea e maua ai sina timuga māmā, i nisi tulaga, e pei o le faatumauina o le susu o le eleele. Peitaʻi, afai e tumau mo se taimi umi tele:
– O le le lava o le susulu o le la e mafai ona taofia ai le photosynthesis, aemaise lava i laau e manaʻomia le malamalama tele.
– E mafai ona faʻateleina le lamatiaga o siama ma faʻamaʻi o laʻau ona o le maualuga o le susū.
– E mafai ona fa'aitiitia le gaioiga o le fa'apupulaina e iniseti i le tau ao umi.
I'uga
E fausia ao stratus pe a malulu le ea susu i lalo ma vaivai le siitia i luga i se ea mautu, pe a siitia foʻi le puao i ao. E foliga mai o ni vaega lautele ma efuefu e masani ona ufitia ai le lagi ma o nisi taimi e maua ai le timu. E ui lava e foliga faigofie, ae o ao stratus e iai sona aafiaga tele i le vevela i aso taitasi, malamalama, vaʻaiga, lelei o le ea, ma gaoioiga a tagata e pei o felauaiga ma faatoaga. O le malamalama i ao stratus e fesoasoani ia i tatou e faitau ai faailoilo o le tau i aso taitasi ma iloa ai o suiga laiti i le ea e mafai ona i ai ni aafiaga tetele i luga o le fogaeleele o le Lalolagi.
Afai e te manaʻo ai, e mafai foʻi ona ou faia se lomiga o lenei tusiga i se sitaili e sili atu ona faasaienisi (faatasi ai ma ni faaupuga atoatoa o le tau) pe o se lomiga mama mo tamaiti aʻoga.