Fausiaina o le Malamalama i le Tagata Lava Ia e ala i le Fautuaga
O le iloa o le tagata lava ia o le gafatia lea e iloa ai mea o tatou lagonaina, mafaufau i ai, ma mea tatou te manaʻomia—ma ia malamalama pe faʻapefea ona aʻafia ai a tatou amioga e na lagona. E toatele tagata e manatu o le iloa o le tagata lava ia e naʻo le matua, ae o le mea moni, e manaʻomia ai le faʻataʻitaʻi. I o tatou olaga e vave ona ola, e masani ona tatou galulue "naʻo le lava": galulue, suʻesuʻe, ma faia a tatou masaniga i aso uma aʻo tatou teuina le fenumiai, atuatuvale, poʻo manuʻa faʻalagona e leʻi lava so tatou taimi e faʻagasolo ai. O iinei e taua tele ai le fautuaga. O le fautuaga e le naʻo se nofoaga e "talanoa ai," ae o se faiga faʻatulagaina e fesoasoani i tagata taʻitoʻatasi e iloa ai mamanu, fausia uiga, ma faia ni faʻaiuga sili atu ona iloa. E ala i le fautuaga, e mafai e se tasi ona fausia se malamalamaga malosi o le tagata lava ia—o se faʻavae taua mo le soifua maloloina o le mafaufau, mafutaga maloloina, ma se olaga e sili atu ona ogatasi ma tulaga faʻatauaina patino.
O le ā le iloa o le tagata lava ia?
O le iloa o le tagata lava ia e aofia ai le mafai ona matauina i totonu o le tagata lava ia: malamalama i lagona, mafaufauga otometi, uunaiga, tulaga faatauaina, ma tali a le tino. O tagata e iloa lelei le tagata lava ia e masani ona sili atu le mafai ona pulea le atuatuvale, faʻaalia manino manaʻoga, ma faia faʻaiuga e le naʻo le tali atu. O le iloa o le tagata lava ia e fesoʻotaʻi foʻi ma le faʻamaoni ia te ia lava: faʻailoa le fefe, ita, lotoleaga, faʻanoanoa, poʻo le faʻanoanoa e aunoa ma le faafitia. E le faʻapea ai o le a tatou toʻafilemu i taimi uma ma e le vaivai lava. Ae, o le iloa o le tagata lava ia e fesoasoani ia i tatou e iloa ai le vaivai e aunoa ma le lofia ai.
E lua vaega e masani ona talanoaina e uiga i le iloaina o le tagata lava ia. Muamua, o le iloaina o le tagata lava ia i totonu—o le mafai lea ona iloa o tatou tulaga i totonu, uunaʻiga, tulaga faatauaina, ma sini. Lua, o le iloaina o le tagata lava ia i fafo—o le mafai lea ona malamalama i le auala tatou te foliga mai ai i isi, pe faapefea ona aafia i tatou i a tatou upu ma amioga. E mafai e le fautuaga ona fesoasoani i itu uma e lua: faamanino o tatou aafiaga i totonu ma faaleleia o tatou tomai faaletagata.
Aiseā e aogā ai le fautuaga i le atiina ae o le malamalama i le tagata lava ia?
O le fautuaga e maua ai se avanoa saogalemu, e le faaituau, ma faalilolilo e suʻesuʻe ai aafiaga patino. I le olaga i aso faisoo, e masani ona tatou lagonaina le manaʻoga ia "malosi" pe "lelei," o lea e taofia ai pe aveese ai lagona faigata. E fesoasoani se faufautua e taʻitaʻia le talanoaga ina ia aua neʻi feliuliuaʻi le faagasologa, ae ia agai atu i se malamalamaga manino. E ala i fesili mafaufau loloto, metotia faʻalemafaufau, ma se mafutaga lagolago faʻafomaʻi, e mafai ai e le fautuaga ona vaʻai tagata taʻitoʻatasi ia i latou lava mai se vaaiga lautele.
E le gata i lea, e mafai e se faufautua ona fesoasoani e faʻailoa mai ni mamanu atonu tatou te leʻi iloa. Mo se faʻataʻitaʻiga, atonu e lagona e se tasi le vaivai ma le popole i taimi uma i le galuega. A maeʻa ni nai sauniga, latou te iloa ai e faigata ona latou fai atu "leai," fefefe neʻi faʻanoanoa isi, ma faʻavae lo latou taua faaletagata lava ia i le tele o lo latou aogā i le galuega. O nei mamanu e masani ona otometi lava i le aluga o tausaga. O le fautuaga e pei o le kiina o se moli i totonu o se potu pogisa: ua iu lava ina tatou iloa le mea o loʻo tupu moni.
Faiga o le fautuaga ma laasaga e fausia ai le malamalama i le tagata lava ia
E eseese auala uma e fesoasoani ai i le fautuaga, ae o le tele o faiga e tutusa ai manatu. O nisi nei o auala e mafai ai e le fesoasoani ona fausia malie le malamalama i le tagata lava ia.
1. Fa'ailoa lagona ma lagona o le tino
O le iloaina o le tagata lava ia e amata i le iloaina o mea o tatou lagonaina i le taimi nei. E toatele tagata e na o le taʻua o le "popole" poʻo le "vaivai," ae o loʻo i lalo ifo o loʻo i ai se lagona e sili atu ona patino: popole, faʻanoanoa, fefe i le teenaina, ita natia, poʻo le faʻanoanoa ona o se mea ua leiloa. E mafai e se faufautua ona fesoasoani ia i tatou e iloa lagona ma faʻafesoʻotaʻi i latou i faʻailoga o le tino—mo se faʻataʻitaʻiga, o se fatafata mafiafia pe a popole, tauʻau mafiafia pe a ita, poʻo se manava niniva pe a fefe. O le iloaina o nei faʻailoga, e mafai ai ona tatou vave iloa pe a tatou faʻaosofia ma tali atu ma le sili atu ona lelei.
2. Su'esu'e mafaufauga otometi ma talitonuga autu
E masani lava, e lē o mea tutupu e mafua ai ona tatou mafatia, ae o le auala tatou te faauigaina ai. I le fautuaga, e faamalosiauina tagata taitoatasi e iloa "mafaufauga otometi" e pei o le, "Ou te toilalo i taimi uma," "O le a faamasinoina aʻu e isi ma le leaga," po o le "Afai ou te lē atoatoa, ou te lē agavaa." I se tulaga loloto, e fesoasoani le fautuaga e faʻaalia ai talitonuga autu e faʻatulaga ai la tatou vaʻaiga i le olaga—mo se faʻataʻitaʻiga, o le talitonuga e lē saogalemu le lalolagi, e lē tāua manaʻoga o se tasi, pe e tatau ona tau mo le alofa i tupe faʻaalu a le tagata lava ia. A iloa nei talitonuga, e maua e se tagata le avanoa e suʻesuʻe ai ma atiina ae ni talitonuga fou ma maloloina.
3. Ia malamalama i mamanu o mafutaga ma manu'a ua mavae
O le iloa o le tagata lava ia e fesoʻotaʻi foʻi ma le talafaasolopito o lo tatou olaga. O aafiaga o le tamaitiiti, sitaili o le tausiga o fanau, poʻo mafutaga e tumu i feeseeseaiga e mafai ona faʻatulaga ai le auala tatou te faʻaalia ai lagona ma fausia ai le vavalalata. Mo se faʻataʻitaʻiga, o se tasi na ola aʻe i se siosiomaga faigata e ono ola aʻe ma avea ma se tagata e fia atoatoa ma tauivi e talia mea sese. I le fautuaga, e mafai e se tasi ona faʻafesoʻotaʻi le taimi ua tuanaʻi ma mamanu o loʻo i ai nei e aunoa ma le maua i le tuʻuaʻia. O le sini e le o le sailia o ni tagata e molia, ae ia malamalama i mafuaʻaga autū, faʻamalolo, ma filifili ni tali fou.
4. Atiina ae o le mafai ona atagia ma pulea lagona
O le taimi lava tatou te iloa ai o loo tulaʻi mai ni lagona ma ni mafaufauga patino, o le isi laasaga o le pulea lea o a tatou tali. E fesoasoani le fautuaga ia i tatou e faia se malologa i le va o le faʻaosofia ma le faia o se gaioiga. I lena malologa, e mafai ona tatou filifili pe tali atu ma le filemu, faʻatulaga ni tapulaʻa, pe faʻaalu se taimi e toʻafilemu ai. O metotia o le manava, le mafaufau loloto, le tusiaina o se api talaaga, poʻo ni faʻamalositino fesoʻotaʻiga mautinoa e masani ona faʻaaogaina e faʻamalosia ai le faʻatonutonuina o lagona. O le lelei o lo tatou faʻatonutonuina o o tatou lagona, o le tele foi lena o lo tatou gafatia e ola ai ma le iloa, nai lo le na o le tali atu.
5. Atiina ae tulaga faatauaina, sini ma faaiuga e ogatasi ma oe lava
O le iloa o le tagata lava ia e lē gata i le iloaina o manu’a ma mamanu; ae e faatatau fo’i i le itu e aga’i i ai le olaga. E mafai e le fautuaga ona fesoasoani i tagata ta’ito’atasi e su’esu’e tulaga taua—e pei o le fa’amaoni, mautu, sa’olotoga, aiga, po’o le sao i le va fealoa’i—ma va’ai pe o ogatasi o latou olaga i le taimi nei ma i latou. E to’atele tagata e lagona le gaogao e lē ona o le leai o se mea na ausia, ae ona o lo latou olaga e lē ogatasi ma o latou tulaga taua patino. Mai iinei, e fesoasoani le fautuaga ia i latou e fa’atulaga ni sini moni ma ni la’asaga laiti e mafai ona ausia, ina ia lē gata ai le suiga i le malamalama.
Ua amata ona atiaʻe faailoga o le malamalama i le tagata lava ia
O le atinaʻeina o le iloa o le tagata lava ia e lē o taimi uma e matuā mataʻutia; e masani ona tupu i ni suiga laiti ae faifai pea. O nisi o faʻailoga masani e aofia ai: E vave ona e iloa le taimi e tulaʻi mai ai lagona, e sili atu ona mafai ona taʻu patino ou lagona, ma e itiiti le faigofie ona tuʻuaʻia oe lava poʻo isi. E amata ona e iloa tuaoi patino ma faʻailoa atu. E sili atu foʻi lou iloa o manaʻoga o lou tino—malologa, taumafataga masani, poʻo se taimi filemu—ma e amata ona e malamalama poʻo fea nofoaga faʻaagafesootai e maloloina ma poʻo fea e faigata ai. O le mea e sili ona taua, e amata ona e faia faʻaiuga ma le mafaufau loloto, nai lo le fefe, mamafa, poʻo masaniga tuai.
Luʻitau i le faagasologa o le fautuaga
O le fausiaina o le malamalama i le tagata lava ia e ala i le fautuaga e lē o se faiga vave. Atonu e iai taimi e lagona ai e se tasi le lē fiafia i le feagai ai ma vaega o i latou lava na latou ʻalofia. O isi atonu e lagona le "faaletonu" pe a toe aliaʻe mai lagona ua leva ona taofia. O se mea masani lea. I le tele o tulaga, o le lē fiafia o se faailoga lea o loo aoga le faagasologa—e pei o maso tiga pe a amata ona e faamalositino. O se faufautua agavaa o le a fesoasoani e faatumauina se saoasaoa saogalemu e mafai ona faia e le tagata o tausia, ma ia mautinoa e le soona faigata le faagasologa.
O le isi ki autū o le tautino atu. E aogā le fautuaga pe a naunau tagata o loʻo aʻafia e faʻamaoni, tatala i le mafaufau loloto, ma faʻataʻitaʻi ni auala fou i tua atu o sauniga. E le gata ina fausia le malamalama i le tagata lava ia i totonu o le potu fautuaga ae faʻapea foʻi i le olaga i aso faisoo aʻo tatou faʻatinoina mea ua tatou aʻoaʻoina.
Fa'ato'a
O le fausiaina o le malamalama i le tagata lava ia e ala i le fautuaga o se tupe teufaafaigaluega mo se taimi umi i le tulaga lelei o lo tatou olaga. Faatasi ai ma le malamalama i le tagata lava ia, ua le toe pulea atoatoa i tatou e lagona pāpā po o mafaufauga fefe. Tatou te aoao e malamalama atili ia i tatou lava: ia vaai i mamanu, faamalolo manu'a, ma filifili ni tali maloloina. O le fautuaga e maua ai e i tatou se avanoa saogalemu e tuputupu a'e ai—e le o le atoatoa, ae ia sili atu ona iai, sili atu ona faamaoni, ma sili atu ona ogatasi ma le tagata moni o tatou. A o faateleina le malamalama i le tagata lava ia, e sili atu ona maloloina sootaga, e sili atu ona malamalama i faaiuga, ma e sili atu ona anoa le olaga.