O le Aafiaga o le Lalolagi Atoa i Fegalegaleaiga Faavaomalo i Asia

O le Aafiaga o le Lalolagi Atoa i Fegalegaleaiga Faavaomalo i Asia

Ua avea le lalolagi atoa ma se tasi o malosiaga sili ona mamana o loʻo faʻatulagaina ai le faʻagasologa o fegalegaleaiga faʻavaomalo i Asia. Faatasi ai ma le alualu i luma o tekinolosi, fefaatauaiga i tuaoi, femalagaaiga a tagata, ma le vave tele o le tafe mai o faʻamatalaga, o loʻo feagai atunuu Asia ma avanoa ma luʻitau e aʻafia ai le auala latou te fegalegaleai ai, galulue faʻatasi, ma tauva. I se itulagi e matua eseese lava—mai atunuu tetele tau tamaoaiga e pei o Saina, Iapani, ma Initia i atunuu tau atiae i Sautesasae ma Asia i Saute—o loʻo faʻavavevaveina e le lalolagi atoa le tuʻufaʻatasia o itulagi, ae o loʻo faʻatupuina ai foʻi ni feeseeseaiga fou e uiga i le pule silisili ese, saogalemu, ma le faasinomaga. O lenei tusiga o loʻo suʻesuʻeina ai le aʻafiaga o le lalolagi atoa i fegalegaleaiga faʻavaomalo i Asia e ala i le tamaoaiga, faiga faʻapolokiki, saogalemu, itu tau agafesootai ma aganuʻu, ma le matafaioi a faʻalapotopotoga faʻaitulagi.

1. Fa'avaomalo ma le Tu'ufa'atasiga o le Tamaoaiga a Asia

O le aafiaga sili ona manino o le lalolagi atoa e vaaia i le itu tau tamaoaiga. Ua avea Asia ma totonugalemu o le tuputupu aʻe o le tamaoaiga o le lalolagi ona o le vave o le faʻapisinisi, tupe teufaafaigaluega mai fafo, ma fesoʻotaʻiga o sapalai o le lalolagi. O atunuu i Asia i Sasaʻe e pei o Saina, Korea i Saute, ma Iapani o loʻo taʻimua i le gaosiga ma tekinolosi , ae o loʻo atiaʻe Asia i Sautesasaʻe o se faʻavae mo gaosiga ma fefaʻatauaʻiga faavaomalo.

O maliega tau fefaʻatauaʻiga saoloto ma faiga faapaʻaga tau tamaoaiga o ni meafaigaluega taua ia mo le faʻamalosia o sootaga i le va o atunuu. Mo se faʻataʻitaʻiga, o le Regional Comprehensive Economic Partnership (RCEP), e aofia ai le tele o atunuu o Asia ma le Pasefika, e faʻafaigofie ai fefaʻatauaʻiga ma faʻateleina ai fesoʻotaʻiga tau tamaoaiga. A o faʻaitiitia lafoga ma faʻalelei tulaga faʻatau, e faʻalagolago atili ai atunuu, o lea e masani ona faʻatatau ai sootaga faʻava-o-malo i le mautu o le tamaoaiga.

Peita'i, e mafai fo'i e le fa'alagolago i le tamaoaiga ona fa'atupuina ai ni vaivaiga. O fete'ena'iga tau fefa'ataua'iga, faiga fa'avae puipuia, po'o le fa'alavelaveina o le sapalai e mafai ona i ai ni a'afiaga tetele. O le tauvaga fa'atekonolosi, e pei o pisinisi semiconductor ma le atamai fa'apitoa, ua mafua ai ona toe fa'atulaga e nisi o atunu'u a latou fuafuaga tau tamaoaiga ina ia itiiti ifo le fa'alagolago i se pa'aga e to'atasi. O lenei mea e a'afia ai faiga fa'avae mai fafo , aua o fa'ai'uga tau tamaoaiga e masani ona feso'ota'i sa'o ma mana'oga fa'ava-o-malo.

2. Suiga i Faiga Fa'ava-o-malo ma Faiga Fa'avae i Fafo

O le lalolagi atoa o loʻo faʻaosofia ai suiga tetele i faiga faʻava-o-malo i Asia. O le faʻava-o-malo ua le toe naʻo se mataupu a le malo, ae aofia ai foʻi tagata e le o ni malo e pei o faʻalapotopotoga tetele, faʻalapotopotoga a le sosaiete lautele, ala o faasalalauga, ma e oʻo lava i tagata taʻitoʻatasi e ala i faʻasalalauga numera. O mataupu faʻavaomalo—e pei o suiga o le tau, faʻamaʻi pipisi, femalagaaʻiga, ma le saogalemu i luga o le initaneti—e manaʻomia ai le galulue faʻatasi malosi i le va o atunuʻu.

O loʻo faʻateleina foʻi le galulue malosi o atunuʻu Asia i faiga faʻapaʻaga faʻavaomalo, e ala i faʻalapotopotoga faʻaitulagi ma fonotaga faʻavaomalo e pei o le G20, le WTO, ma le UN. O Saina, mo se faʻataʻitaʻiga, o loʻo faʻalauteleina lona faatosinaga e ala i atinaʻe ma taumafaiga faʻafaigaluega, ae o Initia o loʻo faʻaleleia atili lana matafaioi faʻapaʻaga e ala i se faiga faʻapaʻaga faʻataʻatitia. I le taimi nei, o atunuʻu laiti ma feololo e pei o Initonesia, Viatename, ma Sigapoa e masani ona faia se matafaioi "paleni" i mataupu faʻaitulagi, faʻaaogaina fonotaga faʻavaomalo e faʻalautele ai o latou manaʻoga.

E manaʻomia e le lalolagi atoa ni faiga faʻapalota e sili atu ona fetuutuunai. E lē tumau pea feagaiga; o le tele o atunuu o loʻo atiina ae ni faiga faʻavae o le "multi-alignment" poʻo le "hedging," o lona uiga, o le faʻatuina lea o ni mafutaga ma le tele o malo tetele i le taimi e tasi e faʻaitiitia ai tulaga lamatia. O loʻo manino lenei mea i Asia i Sautesasae, lea o loʻo sailia le faʻatumauina o sootaga tau tamaoaiga ma Saina aʻo faʻamalosia le galulue faʻatasi i le puipuiga ma isi paʻaga.

3. Fa'avaomalo ma Mataupu Tau Saogalemu Fa'aitulagi

I le vaega o le saogalemu, ua faʻaopoopoina e le lalolagi atoa le lavelave i fegalegaleaiga faavaomalo a Asia. O faʻamataʻu ua le toe gata i osofaʻiga faamiliteli i le va o malo, ae aofia ai foʻi faiga faatupu faalavelave faavaomalo, fefaatauaiga o tagata, solitulafono i luga o le initaneti, fefaatauaiga o fualaau faasaina, ma le salalau atu o faamatalaga sese. Ona o le natura o nei faamataʻu i le va o tuaoi, e manaʻomia e atunuu ona faamalosia le galulue faatasi i le atamai, faamalosia o tulafono, ma le saogalemu i le gataifale ma numera.

E le gata i lea, o le lalolagi atoa e faatelevaveina ai le faʻaonaponeiina o le militeri. O le fesiitaiga o tekinolosi, fefaʻatauaʻiga o auupega, ma mea fou tau puipuiga e faʻamalosia ai nisi o atunuu e faʻaleleia atili o latou gafatia tau militeri. E mafai ona fesoasoani lea i le faatumauina o le mautu, ae mafai foi ona faʻamalosia ai se tauvaga auupega ma faʻateleina ai feeseeseaiga. O le feeseeseaiga i le Sami Saina i Saute, mo se faʻataʻitaʻiga, e fesoʻotaʻi vavalalata ma manaʻoga tau tamaoaiga o le lalolagi (auala fefaʻatauaʻiga) ma le taua faʻataʻatitia o le itulagi.

I le isi itu, ua fa'atupuina fo'i e le lalolagi atoa se avanoa mo faiga fa'ava-o-malo e puipuia ai fete'ena'iga. O talanoaga fa'aitulagi, fa'atinoga fesoasoani fa'atasi mo tagata soifua, ma faiga fa'atasi mo le puipuiga o le saogalemu ua fa'ateleina ona taatele. Peita'i, o lo latou aoga e fa'alagolago i le fa'atuatuaga i le va o malo, lea e masani ona tofotofoina e mana'oga eseese ma tauvaga a malo tetele.

4. Tafega o Faʻamatalaga ma le Aafiaga Faʻaagafesootai ma Aganuʻu

O le fa'alauteleina o fa'amatalaga i le lalolagi atoa—e ala i le initaneti, ala o faasalalauga fa'aagafesootai, ma fa'asalalauga fa'asalalau—o lo'o suia ai fegalegaleaiga fa'ava-o-malo a Asia i ni auala e le manino ae loloto. O lo'o feagai nei atunu'u ma le mataupu taua tele o le "fa'ava-o-malo": o le ata o se atunu'u, tala fa'asolopito, ma le va'aiga a le lautele i isi e mafai ona a'afia ai faiga fa'avae i fafo.

O le aganu'u lauiloa a Asia o se meafaigaluega mamana fo'i o le malosi fa'aletino. O le galu fa'aleaganuu a Korea (K-pop, tala fa'atino), anime Iapani, ma ata tifaga ma oloa fatufatua'i mai atunu'u eseese o Asia o lo'o fa'alauteleina le faatosinaga fa'aleaganuu i tua atu o tuaoi. O lenei malosi fa'aletino e mafai ona fa'aleleia atili ai fegalegaleaiga i le va o atunu'u e ala i le fa'ateleina o le fiafia o tagata lautele, turisi, ma le galulue fa'atasi fa'aa'oa'oga.

Peita’i, o le tafe mai o fa’amatalaga e tula’i mai ai fo’i ni lu’itau tetele. O fa’amatalaga sese ma fa’asalalauga fa’avaomalo e mafai ona fa’atupuina ai feeseesea’iga, fa’ateteleina ai feeseesea’iga fa’asinomaga, pe fa’atosina ai manatu o tagata lautele i mataupu ma’ale’ale. O lo’o fa’amalosia e le tele o atunu’u tulafono fa’atekinolosi, ae o nei faiga fa’avae e masani ona fa’atupuina ai finauga e uiga i le sa’olotoga o le fa’aalia o manatu ma le pule silisili ese fa’atekinolosi.

5. Femalagaa'iga o Tagata: Femalagaa'iga, A'oa'oga, ma Galuega

Ua faʻateleina e le lalolagi atoa le femalagaaʻi o tagata i totonu o Asia, e ala i femalagaaʻiga o tagata faigaluega, fesuiaiga o tamaiti aʻoga, ma turisi. O atunuu e pei o Filipaina, Initonesia, Bangladesh, ma Nepal e auina atu le faitau miliona o tagata faigaluega femalagaaʻi i isi atunuu o Asia. O lenei tafega e fausia ai sootaga tau tamaoaiga e ala i tupe lafo ma faʻamalosia ai sootaga faʻava-o-malo, aua o le puipuiga o tagata faigaluega femalagaaʻi ua avea ma mataupu taua faʻava-o-malo.

O fefa'ataua'iga a tamaiti a'oga ma le galulue fa'atasi fa'aa'oa'oga o lo'o vave fo'i ona tuputupu a'e. O iunivesite i Sigapoa, Iapani, Korea i Saute, ma Saina o lo'o tosina mai ai tamaiti a'oga mai Asia atoa. O feso'ota'iga fa'aa'oa'oga ma su'esu'ega i le va o atunu'u e fa'amalosia ai le galulue fa'atasi ae fa'ateleina ai fo'i le tauvaga i mea fou ma tekinolosi. I le tulaga o fegalegaleaiga fa'ava-o-malo, o a'oa'oga e avea o se auala e fausia ai se faatosinaga umi e ala i feso'ota'iga a alumni ma galulue fa'atasi fa'asaienisi.

Peita'i, e mafai fo'i ona avea le fe'avea'i o tagata ma puna o mataupu fa'ava-o-malo, mo se fa'ata'ita'iga e fa'atatau i le taulimaina o tagata faigaluega femalagaa'i, faiga fa'avae mo visa, po'o mataupu tau sulufa'i e mafua mai i fete'ena'iga ma fa'alavelave fa'afuase'i. E fa'avavevaveina e le lalolagi atoa le tafe o femalaga'iga, ae o faiga fa'aletulafono ma agafesootai e le o saunia e pulea.

6. Le Matafaioi a Faʻalapotopotoga Faʻaitulagi i le Vaitaimi o le Lalolagi

I Asia, e taua tele le sao o faʻalapotopotoga faʻaitulagi i le tali atu i aafiaga o le lalolagi atoa. O le ASEAN, mo se faʻataʻitaʻiga, e taumafai e faʻatumauina le mautu faʻaitulagi e ala i mataupu faavae o talanoaga ma le maliliega, aʻo faʻalauiloaina foʻi le tuʻufaʻatasia o le tamaoaiga e ala i maliega eseese. I le taimi nei, o fonotaga lautele e pei o le APEC ma le East Asia Summit e maua ai malae mo atunuʻu Asia ma paʻaga mai fafo e talanoaina ai mataupu tau togafiti.

O le lalolagi atoa o loʻo tuleia ai faʻalapotopotoga faʻaitulagi e foia mataupu e le masani ai e pei o suiga o le tau, faʻalavelave faʻalenatura, soifua maloloina o le lalolagi, ma le saogalemu o le malosiaga. Ua faʻaalia e le faʻamaʻi COVID-19 le taua o le faʻamaopoopoina faʻaitulagi i le tufatufaina atu o sapalai faʻafomaʻi, toe faʻaleleia o le tamaoaiga, ma le toe tatalaina o tuaoi. I le lumanaʻi, o luʻitau e pei o le suiga o le malosiaga ma le faʻalavelave o le tau o le a avea ma mea taua e faʻatulagaina ai fegalegaleaiga faʻavaomalo i Asia.

I'uga

Ua suia e le lalolagi atoa sootaga faavaomalo i Asia, ma ua sili atu ona fesoʻotaʻi, malosi, ma lavelave. I le tasi itu, o le lalolagi atoa e faʻamalosia ai le tuʻufaʻatasia o le tamaoaiga, faʻalauteleina le galulue faʻatasi a le tele o itu, faʻaleleia atili ai fefaʻatauaʻiga faʻaleaganuu, ma tatala ai avanoa mo atinaʻe. I le isi itu, o le lalolagi atoa e faʻamalosia ai foʻi le tauvaga faʻapolokiki, faʻateleina ai le vaivai i le faʻalavelaveina o le tamaoaiga, faʻalauteleina ai faʻamataʻu e le masani ai i le saogalemu, ma faʻatupuina ai ni luʻitau fou i le puleaina o le tafe o faʻamatalaga ma le feoaʻiga o tagata.

I le agai i luma, e manaʻomia e atunuu Asia ona paleni le tatala ma le maufetuunaʻi faaleatunuu, ma fausia se galulue faatasi e sili atu ona aofia ai tagata uma ma aoga. O fegalegaleaiga faavaomalo i Asia o le a faateleina ona fuafuaina e le mafai e atunuu ona fetuutuunai i suiga o le lalolagi—e le gata i le malosi tau tamaoaiga ma le militeri, ae faapea foi i le atamai i faiga faapolokiki, pulega malosi faaitulagi, ma le faaaogaina o le lalolagi atoa mo le manuia faatasi.

Taofi faamatalaga