Pluto i le suʻesuʻega o le vateatea o paneta

Pluto i Suʻesuʻega o le Vateatea O le paneta o Pluto o se tasi o mea e sili ona mataʻina i le talafaasolopito o le vateatea i aso nei. Sa manatu muamua o le paneta lona iva i le Solar System, ona "faʻaititia" lea i le tulaga o se paneta laʻitiiti. Peitaʻi, o lenei suiga i le faʻamatalaga e leʻi faʻaitiitia ai le taua faʻasaienisi o Pluto. I se isi itu: O Pluto o se nofoaga taua e ulufale ai mo le malamalama i vaega i fafo o le Solar System, o le gaioiga o… Faitau atili

O paneta laiti i le vateatea i aso nei

O paneta laiti i le vateatea i ona po nei E foliga faigofie le faaupuga paneta laiti—e peiseai o lona uiga o le “paneta laitiiti.” Ae i le vateatea i ona po nei, o le paneta laiti o se vaega faasaienisi e iai se faauigaga na mafua mai i se finauga umi, alualu i luma i tekinolosi mata’ituina, ma suiga i le auala e faafanua ai e tagata le Solar System. Talu mai le amataga o le seneturi lona 21, ua avea paneta laiti ma se tasi o mea sili ona … Faitau atili

Vaitau i luga o paneta i le faiga o le la

Vaitau i luga o Paneta i le Solar System O vaitau o suiga ia i tulaga o le tau e tutupu i lea taimi ma lea taimi i le tausaga atoa. I le Lalolagi, e fa o tatou vaitau—tautotogo, taumafanafana, tautoulu, ma le taumalulu—lea e aafia tele i le faasipa o le au o le taamilosaga a le Lalolagi e faatatau i le vaalele o lona taamilosaga e faataamilo i le La. Ae faapefea isi paneta i le solar system? Pe latou te oo foi i vaitau? O le tali ioe, … Faitau atili

Fa'asaga o le au o le vili a le paneta

O le fa'asaga o le axis rotational axis o le paneta—e masani ona ta'ua o le axial tilt po'o le obliquity—o se tasi lea o fa'ailoga sili ona taua i le fuafuaina o le "foliga" o se paneta. E a'afia ai le umi o le ao ma le po, mamanu fa'avaitaimi, le tufatufaina atu o le malosiaga o le la i luga o le fogaeleele, ma e o'o lava i le umi o le suiga o le tau. I le Solar System, o paneta ta'itasi e iai le axial tilt eseese, e amata mai i le toetoe lava … Faitau atili

O le tulaga ese o le taamilosaga a le paneta

O le Eseesega o Taamilosaga a le Lalolagi A tatou mafaufauina paneta o loʻo taamilo i se fetu, o le ata e masani ona oʻo mai i le mafaufau o se ala faataamilomilo matagofie ma mautu. O le mea moni, o le tele o taamilosaga a le lalolagi e le o ni taamilosaga atoatoa. E masani lava o ni ellipses—e pei o se liʻo "ua faʻaloaloa" i le tasi itu. O le fua o le "elliptical" o le ellipse e taʻua o le eccentricity o le taamilosaga. E foliga faigofie lenei manatu, ae… Faitau atili

Mausali o le fa'ata'amilosaga o paneta

Mausali o le Va'aiga o le Lalolagi i le Lalolagi O le mausali o le va'aiga o le lalolagi i le lalolagi i le lalolagi o fetu o se tasi lea o mataupu taua i le va'ai fetu ma le fa'agasologa o fetu. A tatou tilotilo i le faiga o le la, e foliga mai o lo'o fealua'i fa'atasi paneta i se auala masani i le La i le tele o piliona tausaga. O lenei faiga masani e le o se mea na tupu fua, ae o se taunuuga o tulafono o le kalave, o tulaga muamua o le fausiaina o le faiga o le la, ma fegalegaleaiga faigata i le va o paneta ma isi tino o le lagi. … Faitau atili

O le resonance orbital i totonu o faiga paneta

Orbital Resonance i totonu o Fuafuaga Fa'a-Paneta O le orbital resonance o se tasi o "gagana lilo" e fa'aaogaina e le kalave e fa'atulaga ai le fausaga o faiga fa'a-paneta. E fa'amatalaina ai le mafua'aga e loka ai nisi masina i ni mamanu fa'apitoa o gaioiga, le mafua'aga e mafai ai e mama o paneta ona i ai ni avanoa mama, ma le mafua'aga e foliga mai ai nisi faiga fa'a-exoplanetary e fa'atulaga lelei e pei o se fua fa'amusika. I totonu o lenei tusiga, o le a tatou talanoaina... Faitau atili

Fegalegaleaiga fa'akalave i le va o paneta

Fegalegaleaiga Kalave i le va o paneta O le kalave o se malosiaga e foliga mai "e le vaaia", ae o le pule autu lea o le faatulagaga i le atulaulau. I totonu o le Solar System, o fegalegaleaiga kalave i le va o paneta e pei o se upega faifai pea o le toso o taua. A aunoa ma le kalave, o paneta o le a le faataamilo i le La, o masina o le a le faamaoni i le taamilosaga i o latou paneta, ma o fausaga o li'o, o paneta laiti, ma e oo lava i kometi o le a fealua'i ... Faitau atili

Le aafiaga o le kalave o le la i luga o paneta

O le Aafiaga o le Kalave o le La i Paneta O le kalave o le La o le "filo e le vaaia" lea e fusifusia faatasi ai le faiga o le la. A aunoa ma le toso a le kalave o le La, o le a le faatumauina e paneta ni taamilosaga mautu, ae o le a liliu ese ma le leaga mai le ala ma togi i le va o fetu. Ae o le faatosinaga o le kalave o le La e le gata ina "fusifusia" faatasi paneta; e fa'atulaga ai a latou taamilosaga, ma fuafua ai... Faitau atili

Tulafono a Kepler o le gaioiga o paneta

Tulafono a Kepler o le Fe'avea'i o le Paneta O le fe'avea'i o paneta e si'omia ai le La ua leva ona avea ma se tasi o fa'alavelave sili ona tele i le saienisi. Mo le tele o seneturi, ua matauina e tagata le suia o tulaga o paneta i le lagi i le po, ma taumafai e malamalama i mamanu ma tulafono o lo'o i tua atu o na fa'alavelave. O se la'asaga taua i le talafaasolopito o le vateatea na o'o mai ina ua fa'atulaga e Johannes Kepler (1571–1630) ni tulafono se tolu e fa'amatalaina ai le fe'avea'i o paneta i se auala atoatoa… Faitau atili