10 faʻataʻitaʻiga o le gaioiga faʻasolosolo tutusa
1. I le taimi muamua, e le'i minoi le ta'avale. A mae'a le 10 sekone, e fa'ateleina le saoasaoa o le ta'avale i le 20 m/s. Fuafua le fa'avavevaveina o le ta'avale!
Talanoaga
Leai se fua fa'atatau (fa'aaoga le mafaufau) :
E suia le saoasaoa o le taavale i le 20 m/s pe a mavae le 10 sekone. O lona uiga e faʻateleina le saoasaoa o le taavale i le 2 m/s i sekone taʻitasi. O lea la, o le faʻavavevaveina o le taavale e 2 m/s i le sekone = 2 m/s i le sekone = 2 m/s2.
Fa'aaogaina o le fua fa'atatau :
Ua iloa e faapea:
Saosaoa muamua (vo) = 0 (ua lē minoi le taavale)
Vaitaimi va (t) = 10 sekone
Saosaoa mulimuli (vt) = 20 m/s
Fesiligia: fa'atelevaveina o le ta'avale (a)
Tali:
Auā ua iloa vo,vt, t ma fesili i ai ona fa'aaoga lea o le fua fa'atatau GLBB vt = vo + i
vt =vo + i le
20 = 0 + (a)(10)
20 = 10 a
a = 20/10
a = 2 m/s2
O le tele o le fa'avavevaveina o le ta'avale e 2 m/s2. O lona uiga o le saoasaoa o le taavale e faʻateleina i le 2 m/s i le 1 sekone uma.
2. E muamua gaoioi le taavale i le saoasaoa e 30 m/s ma faʻaitiitia lona saoasaoa seʻia taofi pe a mavae le 10 sekone. O le tele o le faʻagesegese o le taavale o le...
Talanoaga
E aunoa ma se fua fa'atatau (fa'aaoga le mafaufau):
E fa'aitiitia le saoasaoa o le ta'avale mai le 30 m/s i le 0 m/s i le 10 sekone. O lona uiga e fa'aitiitia le saoasaoa o le ta'avale i le 3 m/s i sekone ta'itasi. O lea la, o le fa'agesegese o le ta'avale e 2 m/s i le sekone = 3 m/s.2.
Fa'aaogaina o le fua fa'atatau:
Ua iloa e faapea:
Saosaoa muamua (vo) = 30 m/s
Saosaoa mulimuli (vt) = 0
Vaitaimi va (t) = 10 sekone
Fesiligia: fa'agesegese (a)?
Tali:
Auā ua iloa vo,vt, t ma fesili i ai ona fa'aaoga lea o le fua fa'atatau GLBB vt = vo + i
vt =vo + i le
0 = 30 + (a)(10)
– 30 = 10 a
a = – 30 / 10
a = 3 m/s2
O le tele o le fa'avavevaveina o le ta'avale e -3 m/s2O lona uiga e faʻaitiitia le saoasaoa o le taʻavale i le 3 m/s i sekone taʻitasi. O le faʻailoga leaga e faʻaalia ai ua faʻaitiitia le saoasaoa o le taʻavale.
3. O se mea faitino o loʻo malolo i le taimi muamua e gaoioi i se faʻatelevaveina faifai pea o le 4 m/s.2. Fuafua le saoasaoa ma le mamao na malaga ai pe a uma le 10 sekone.
Talanoaga
(a) Saosaoa
Fa'avavevave 4 m/s2 O lona uiga e faʻateleina le saoasaoa o le mea faitino i le 4 m/s i le 1 sekone. A maeʻa le 2 sekone, e avea le saoasaoa o le mea faitino ma le 8 m/s. A maeʻa le 10 sekone, e avea le saoasaoa o le mea faitino ma le 40 m/s.
(b) Mamao na malaga ai
Saosaoa muamua (vo) = 0
Saosaoa mulimuli (vt) = 40 m/s
a = 4 m/s2
Maileia:
s = vo t + ½ i le2 = 0 + ½ (4)(102) = (2)(100) = 200 mita
4. O se mea e muai gaoioi i se saoasaoa tumau o le 10 m/s e oo i se faagesegese faifai pea o le 2 m/s.2 se'ia taofi. Fuafua le taimi ma le mamao e malaga ai le ta'avale a'o le'i taofi.
Talanoaga
Ua iloa e faapea:
Saosaoa muamua (vo) = 10 m/s
Fa'avavevave (a) = -2 m/s2 (afai e faagesegese ona tuʻuina atu lea o se faʻailoga leaga)
Saosaoa mulimuli (vt) = 0 (ua taofi le gaoioi o le mea)
Fesili: taimi e va ai ma le mamao na malaga ai a'o le'i taofi le ta'avale.
Tali:
(a) Vaitaimi
Auā ua iloa vo,vt, a ma fesili i le t ona fa'aaoga lea o le fua fa'atatau GLBB vt =vo + i le
vt =vo + i le
0 = 10 + (-2)(t)
0 = 10 – 2 t
10 = 2 t
t = 10 / 2 = 5 sekone
Taimi e malolo ai a'o le'i taofi = 5 sekone.
(b) Mamao na malaga ai
vt2 =vo2 + 2 au
0 = 102 + 2(-2) sekone
0 = 100 – 4 sekone
100 = 4 s
s = 100 / 4 = 25 mita
O le mamao na malaga ai le taavale a'o le'i taofi e 25 mita
5. O se ta'avale o lo'o gaoioi muamua i le saoasaoa e 40 m/s e o'o i le fa'agesegese faifai pea o le 4 m/s.2. Fuafua le saoasaoa ma le mamao na malaga ai le taavale pe a uma ona fa'agesegese mo le 10 sekone.
Talanoaga
Ua iloa e faapea:
Saosaoa muamua (vo) = 40 m/s
Fa'avavevave (a) = -4 m/s2
Vaitaimi va (t) = 10 sekone
Fesiligia: saoasaoa (v)t) ma le mamao (s) pe a uma ona fa'agesegese mo le 10 sekone
Tali:
(a) Saosaoa mulimuli
vt =vo + i le = 40 + (-4)(10) = 40 – 40 = 0 m/s
A uma ona fa'agesegese mo le 10 sekone, e suia le saoasaoa o le ta'avale i le 0 pe taofi fo'i.
(b) Mamao na malaga ai
s = vo t + ½ i le2 = (40)(10) + ½ (-4)(10)2) = 400 + (-2)(100) = 400 – 200 = 200 mita
O le mamao e malaga ai le taavale pe a uma ona fa'agesegese mo le 10 sekone se'ia o'o ina taofi e 200 mita.
6. O le saoasaoa (v) o se mea o loʻo gaoioi i se laina saʻo e faʻasaga i le taimi (t) e pei ona faʻaalia i le kalafi v-t. O le mamao na malaga ai le mea i le 5 sekone o le…
Talanoaga
Mamao na malaga ai (s) = vt = (10-0)(5-0) = (10)(5) = 50 mita
7. O le kalafi i le itu o loʻo faʻaalia ai le gaioiga a se taʻavale o loʻo gaoioi i se laina saʻo i se fua faʻatatau e le suia. O le mamao na malaga ai le taʻavale i le 4 sekone o le….
Talanoaga
Mamao na malaga ai = lautele o le sikuea + lautele o le tafatolu
Mamao na malaga ai = (8-0)(8-0) + ½ (16-8)(8-0) = (8)(8) + ½ (8)(8) = 64 + 32 = 96 mita
8. O le kalafi i le itu o loʻo faʻaalia ai se taʻavale o loʻo gaoioi i se laina saʻo i se saoasaoa tumau. O le mamao na malaga ai le taʻavale i le 4 sekone o le….
Talanoaga
Mamao na malaga ai = lautele o le tafatolu = ½ (4-0)(8-0) = ½ (4)(8) = 16 mita
9. Va'ai i le laulau o lo'o mulimuli mai!

O le laulau o loʻo i luga o loʻo faʻaalia ai ni mea se tolu o loʻo fealuaʻi i se laina saʻo i se fua faʻatatau e le suia e ufiufi ai le mamao tutusa. O le saoasaoa mulimuli P ma le saoasaoa muamua Q o mea o….
A. 20 ms -1 ma le 20 ms -1
B. 20 ms -1 ma le 28 ms -1
C. 20 ms -1 ma le 40 ms -1
D. 40 ms -1 ma le 20 ms -1
E. 40 ms -1 ma le 40 ms -1
Talanoaga
E tutusa le mamao na malaga ai, o lea muamua fuafua le mamao na malaga ai le mea faitino numera 3.
Mamao na malaga i ai le mea numera 3:
Ua iloa e faapea:
Saosaoa muamua (v o ) = 0 m/s
Saosaoa mulimuli (vt ) = 30 m/s
Fa'avavevave (a) = 3 m/s 2
Fesiligia : Mamao
Tali:
vt 2 = v o 2 + 2 e pei
vt 2 – v o 2 = 2 e pei o
30 2 – 0 2 = 2 (3) sekone
900 – 0 = 6 sekone
900 = 6 s
s = 900 / 6
s = 150 mita
Saosaoa mulimuli o le mea faitino numera 1:
Ua iloa e faapea:
Saosaoa muamua (v o ) = 20 m/s
Fa'avavevave (a) = 4 m/s 2
Mamao (s) = 150 mita
Fesili : Saosaoa mulimuli ( vt )
Tali:
vt 2 = v o 2 + 2 e pei
vt 2 = 20 2 + 2 (4) ( 150)
vt 2 = 400 + 1200
vt 2 = 1600
vt = 40 m/ s
Saosaoa muamua o le mea faitino numera 2:
Ua iloa e faapea:
Saosaoa mulimuli (vt ) = 50 m/s
Fa'avavevave (a) = 3 m/s 2
Mamao (s) = 150 mita
Fesili : Saosaoa muamua (v o )
Tali:
vt 2 = v o 2 + 2 e pei
vt 2 – 2 e pei o le v o 2
50 2 – 2(3)(150) = v o 2
2500 – 900 = v o 2
1600 = v o 2
v o = 40 m/s
O le tali sa'o o le E.
10. E tolu mea e fealua'i i se laina sa'o i se fua fa'atatau tumau i luga o se mea mafolafola. E tutusa le saoasaoa o mea uma e tolu. O le tele o mea e tolu pe a uma ona fealua'i mo le 10 sekone o lo'o fa'aalia i le laulau o lo'o mulimuli mai:

O faʻamatalaga P ma le Q i le laulau e iai le taua ....
A. 6 ma le 140
B. 6 ma le 120
C. 4 ma le 120
D. 4 ma le 100
E. 1 ma le 100
Talanoaga
E tutusa le fa'avavevaveina o mea e tolu, o lea la muamua fuafua le fa'avavevaveina o le mea faitino 1.
Fa'avavevaveina o le mea faitino 1:
Ua iloa e faapea:
Saosaoa muamua (v o ) = 2 m/s
Saosaoa mulimuli (vt ) = 22 m/s
Mamao (s) = 120 mita
Fesiligia : Mamao
Tali:
vt 2 = v o 2 + 2 e pei
vt 2 – v o 2 = 2 e pei o
22 2 – 2 2 = 2 a (120)
484 – 4 = 240 a
480 = 240 a
a = 480/240
a = 2 m/s 2
Saosaoa muamua o le mea faitino 2:
Ua iloa e faapea:
Fa'avavevave (a) = 2 m/s 2
Saosaoa mulimuli (vt ) = 24 m/s
Mamao (s) = 140 mita
Fesili : Saosaoa muamua (v o )
Tali:
vt 2 = v o 2 + 2 e pei
24 2 = v o 2 + 2 (2)(140)
576 = v o 2 + 560
576 – 560 = v o 2
16 = v o 2
v o = 4 m/s
Mamao o le mea faitino 3:
Ua iloa e faapea:
Saosaoa muamua (v o ) = 0 m/s
Saosaoa mulimuli (vt ) = 20 m/s
Fa'avavevave (a) = 2 m/s 2
Fesiligia : Mamao ( s )
Tali:
vt 2 = v o 2 + 2 e pei
20 2 = 0 2 + 2 (2) sekone
20 2 = 2 (2) sekone
400 = 4 sekone
s = 400/4
s = 100 mita
O le tali sa'o o le D.
Fesili e uiga i le gaioiga laina fa'avavevave tutusa
1. I le taimi muamua, e le'i minoi le ta'avale. A mae'a le 5 sekone, e fa'ateleina le saoasaoa o le ta'avale i le 15 m/s. Fuafua le fa'avavevaveina o le ta'avale!
2. E muamua gaoioi le taavale i le saoasaoa e 24 m/s ma faʻaitiitia lona saoasaoa seʻia taofi pe a mavae le 3 sekone. O le tele o le faʻagesegese o le taavale o le...
3. O se mea faitino o loʻo malolo i le taimi muamua e gaoioi i se faʻatelevaveina faifai pea o le 5 m/s.2. Fuafua le saoasaoa ma le mamao na malaga ai pe a uma le 10 sekone.
4. O se mea e muai gaoioi i se saoasaoa tumau o le 5 m/s e oo i se faagesegese faifai pea o le 5 m/s.2 se'ia taofi. Fuafua le taimi ma le mamao e malaga ai le ta'avale a'o le'i taofi.
5. O se ta'avale o lo'o gaoioi muamua i le saoasaoa e 30 m/s e o'o i le fa'agesegese faifai pea o le 5 m/s.2. Fuafua le saoasaoa ma le mamao na malaga ai le taavale pe a uma ona fa'agesegese mo le 5 sekone.
6. O le saoasaoa (v) o se mea o loʻo gaoioi i se laina saʻo e faʻasaga i le taimi (t) e pei ona faʻaalia i le kalafi v-t. O le mamao na malaga ai le mea i le 10 sekone o le…
7. O le kalafi i le itu o loʻo faʻaalia ai le gaioiga a se taʻavale o loʻo gaoioi i se laina saʻo i se fua faʻatatau e le suia. O le mamao na malaga ai le taʻavale i le 4 sekone o le….
8. O le kalafi i le itu o loʻo faʻaalia ai se taʻavale o loʻo gaoioi i se laina saʻo i se saoasaoa tumau. O le mamao na malaga ai le taʻavale i le 4 sekone o le….

[Fa'aperetania: Fa'atelevaveina faifai pea – fa'afitauli ma fofo ]