Ngā Akoranga Marae Ā-Iwi: Ngā Tikanga me ngā Huarahi
Ko te mātauranga tangata te ako i te tangata, te ahurea, me ngā taunekeneke pāpori i roto i ngā horopaki hītori me ngā horopaki whenua. Ko tētahi o ngā tikanga matua o tēnei kaupapa ko te mahi mara, he huarahi empirika ana ki te kohikohi raraunga tika mai i te taiao tūturu, i te taiao pāpori rānei e akohia ana. Mā te mahi mara ka taea e ngā tohunga mātauranga tangata te whiwhi māramatanga taipitopito mō tētahi hapori, hapori rānei mā te tirotiro tika me te whai wāhi atu ki ō rātou oranga o ia rā. Ka matapakihia e tēnei tuhinga ngā tikanga me ngā huarahi rerekē e whakamahia ana i roto i ngā mahi mara mātauranga tangata.
Ngā Huarahi Taketake i roto i ngā Akoranga Marae Ā-Iwi
Te Tirotiro a te Kaiuru
Ko te mātakitaki whai wāhi tētahi tikanga matua i roto i ngā mahi rangahau ā-iwi. Kei roto i tēnei tikanga te whai wāhi kaha o ngā tohunga mātauranga ā-iwi ki ngā oranga o ia rā o ngā hapori e akohia ana. Mā tēnei ka taea e rātou te mātakitaki me te wheako i ngā āhuatanga ahurea me ngā āhuatanga pāpori. Mā te whai wāhi tika, ka taea e ngā tohunga mātauranga ā-iwi te kohikohi raraunga whai kiko ake, whai kiko ake hoki i ētahi atu tikanga.
Ngā Tuhipoka ā-Whare
I te wā e tirotirohia ana ngā tāngata, me tuhi tonu ngā tohunga tātai tangata i ngā tuhipoka o te mara. Kei roto i ēnei tuhipoka ngā kitenga katoa, ngā kōrero, me ngā wheako e tika ana. He maha hoki ngā wā ka tuhia ngā whakaaroaro me ngā whakamārama tuatahi, ka taea te whakamahi mō ētahi atu tātaritanga. Ko ngā tuhipoka o te mara he tuhinga nui hei pūtake mō ngā pūrongo rangahau.
Ngā Tikanga Kohikohi Raraunga i roto i ngā Akoranga Marae
Ngā Uiuitanga
He tikanga kohikohi raraunga ngā uiui e whakamahia whānuitia ana i roto i ngā rangahau mara. Ka taea te whakahaere uiui i roto i te tikanga ōkawa, i te tikanga kore ōkawa rānei, i te tikanga hanganga, i te tikanga kore hanganga rānei. Mā ngā uiui hohonu ka taea e ngā tohunga tātai tangata te whiwhi mōhiohio hohonu ake mō ngā tirohanga, ngā wheako me ngā uara o ngā tāngata takitahi i roto i te hapori. I tētahi atu taha, mā ngā uiui kore hanganga ka nui ake te mana o ngā kaiuru ki te kōrero whānui mō ngā kaupapa e whakaarohia ana e rātou he mea nui.
Ngā Rangahau Pātai
Ahakoa he iti ake te kitea i roto i te mātauranga tangata i ērā atu kaupapa pūtaiao pāpori, ka whakamahia ngā rangahau pātai hei tāpiri i ngā raraunga mai i ngā uiuinga me ngā mātakitakitanga whai wāhi. Ka taea e ngā pātai te āwhina i te kohikohi raraunga tauanga mō ngā āhuatanga pāpori me ngā āhuatanga taupori o te taupori e rangahauhia ana.
Ngā Whakapapa me te Mahere Hapori
Menyusun genealogi dan peta sosial adalah teknik yang berguna untuk memahami struktur sosial dan hubungan kekerabatan dalam masyarakat. Genealogi mencatat hubungan kekerabatan dan asal usul keluarga, sedangkan peta sosial memvisualisasikan hubungan sosial dalam suatu komunitas. Kedua metode ini membantu antropolog memahami dinamika sosial dan struktur kekuasaan.
Ngā tuhinga ā-tirohanga
He taputapu whai hua te ataata, te whakaahua, me te hopu oro i roto i ngā mahi rangahau ā-iwi. Ehara i te mea ka āwhina noa te tuhinga tirohanga ki te hopu i ngā āhuatanga tirohanga o te oranga pāpori me te ahurea, engari he taunakitanga ā-wheako hoki mō ngā tātaritanga atu. I ētahi wā, ka whakamahia hoki ngā tikanga tirohanga hei tūhura i ngā tirohanga a te hapori mā roto i ngā whakaahua, i ngā ataata rānei i tangohia e ngā mema o te hapori.
Ngā Tikanga Tātari Raraunga i roto i te Anthropology
Tātari Ihirangi
Analisis konten adalah metode analisis data yang melibatkan pengkodean dan interpretasi dokumen teks atau media. Dalam antropologi, analisis konten biasanya diterapkan pada catatan lapangan, transkrip wawancara, dan bahan dokumentasi lainnya. Melalui pengkodean data, antropolog dapat mengidentifikasi tema dan pola yang muncul dari data yang dikumpulkan.
Tātari Kaupapa
Ko te tātari kaupapa he tautuhi me te whakarite i ngā kaupapa e puta mai ana i ngā raraunga kounga. Mā tēnei tikanga ka taea e ngā tohunga tātai tangata te tūhura i ngā take matua me te whiwhi māramatanga ki te whakamārama a ngā kaiuru i ngā āhuatanga rerekē o ō rātou oranga pāpori me te ahurea.
Tātaritanga Kōrero
Ko te tātari kōrero he tikanga e whakamahia ana hei mārama ki te hanga me te kōrero a ngā tāngata takitahi i roto i te hapori i ā rātou kōrero. He maha ngā wā ka whakamahia tēnei tikanga ki ngā uiuinga me ngā hītori o te ao. Mā te tātari kōrero, ka taea e ngā tohunga tātai tangata te mārama ki te hanganga me te whakapuakitanga o ngā tuakiri, ngā wheako, me ngā tirohanga mā roto i ngā kōrero.
Ngā Wero me ngā Tikanga Matatika i roto i ngā Akoranga Marae Ā-Iwi
Ngā Wero Whaiaro me ngā Wero Whaiaro
He maha ngā wā e hiahiatia ana he kaha tinana, he kaha hinengaro hoki ki te whakahaere i ngā mahi rangahau ā-iwi. Me kaha ngā tohunga mātauranga ā-iwi ki te wikitoria i ngā wero ā-pūnaha pēnei i ngā arai reo, ngā whenua uaua, me ngā rerekētanga ahurea. Me hanga hononga hoki rātou ki ngā mema o ngā hapori e rangahauhia ana, ā, ka roa pea te wā me te manawanui.
Ngā Whakaaro Matatika
He wāhanga nui ngā tikanga matatika o te mahi rangahau ā-iwi. Me whakarite e ngā tohunga mātauranga ā-iwi kia kore ā rātou rangahau e whara, e whara rānei i ngā kaiuru. Kei roto i tēnei ko te whiwhi whakaaetanga whai whakaaro mai i ngā kaiuru, te tiaki i te tūmataitinga me te huna o ngā mōhiohio, me te whakaute i ngā tikanga me ngā uara ā-rohe. Ko te kawenga hoki a ngā tohunga mātauranga ā-iwi ki te whakarato pūrongo tika me te tika mō ā rātou kitenga rangahau ki ngā hapori e akohia ana e rātou.
Te Whakaaroaro-ā-Whaiaro (Te Whakaaroaro)
He mahi tino nui te whakaaroaro i a koe anō i roto i ngā mahi rangahau ā-iwi. Me whai whakaaro tonu ngā tohunga mātauranga ā-iwi ki te awe o ō rātou ake tūranga—tae atu ki ō rātou tuakiri, uara, me ngā whakapae—i ngā taunekeneke me ngā kaiuru me ngā whakamārama o ngā raraunga. Mā te whakaaroaro i a koe anō ka āwhina i te whakaiti i te whakaaro pākiki, ā, ka puta he tātaritanga whai kiko, mārama hoki.
Whakamutunga
Ko te mahi mara te kaupapa matua o te rangahau tangata, e āhei ai ngā tohunga tangata ki te whiwhi māramatanga hōhonu ki ngā āhuatanga maha o te oranga tangata. Mā te whakamahi i ngā tikanga pēnei i te mātakitaki whai wāhi, ngā uiuinga, me ngā tuhinga tirohanga ka taea te kohikohi i ngā raraunga whai kiko, horopaki hoki. Mā te tātari ihirangi, te tātari kaupapa, me te tātari kōrero ka whakaratohia he huarahi maha ki te whakamārama raraunga. Ahakoa ngā wero ā-pūnaha me ngā tikanga matatika, ka taea e te mahi mara e whakahaerehia ana me te āta whakahaeretia me te kawenga te whai wāhi nui ki tō tātou māramatanga ki ngā uauatanga o ngā ahurea me ngā hapori huri noa i te ao.
