Nlekọta Ndị Na-alụbeghị Nwa n'Ọnọdụ Hyperplasia nke Endometrial
Pendahuluan
Endometrial hyperplasia bụ mmụba nke endometrium (ime ime nke akpanwa) n'ihi mkpali estrogen nke progesterone na-enweghị nhazi. Ọnọdụ a dị mkpa iji lebara anya n'ihi na ọ nwere ike ibute ọbara ọgbụgba n'ime akpanwa (AUB) na, n'ụdị ụfọdụ, nwere ihe egwu nke ibute ọrịa kansa endometrial. N'ọrụ ịmụ nwa, nlekọta maka hyperplasia endometrial na-elekwasị anya na nchọpụta mbụ, njikwa mmekorita, agụmakwụkwọ, na nlekota na-aga n'ihu iji gbochie nsogbu ma melite ndụ onye ọrịa.
Echiche Ndị Dị Mkpa na Ihe Ndị Na-akpata Ihe Ize Ndụ
N'ihe gbasara ahụike, endometrium na-eme ka ọ sie ike n'oge mmụba n'ihi estrogen, wee "tozuo oke" ma progesterone na-eme ka ọ kwụsie ike n'oge nhazi ahụ. Ọ bụrụ na estrogen na-achịkwa enweghị nguzozi progesterone (dịka ọmụmaatụ, na anovulation), endometrium nwere ike ịnọgide na-eme ka ọ sie ike ma kpalite hyperplasia.
Ihe ndị na-akpata ihe egwu a na-ahụkarị gụnyere:
1. Anovulation na-adịghị ala ala (dịka ọmụmaatụ ọrịa polycystic ovary syndrome/PCOS).
2. Oke ibu (anụ ahụ abụba na-eme ka androgens gbanwee ka ọ bụrụ estrogen).
3. Ọrịa shuga na ọrịa metabolic.
4. Afọ ndị na-amalite ịhụ nsọ (oge ụfọdụ, okirikiri anaghị amịpụta àkwá).
5. Ọgwụgwọ Estrogen na-enweghị progesterone n'ime ụmụ nwanyị nwere akpanwa.
6. Ojiji nke tamoxifen n'ahụ ndị nwere kansa ara.
7. Akụkọ ihe mere eme nke ọrịa kansa endometrial/colon (dịka ọmụmaatụ, ọrịa Lynch).
8. Mmebi nke ihe na-adịghị mma na mmalite nke nsọ nwanyị/mmechi nsọ nwanyị (oge ogologo oge nke ikpughe na estrogen).
N'ọrụ nlekọta ime nwa, ịchọpụta ihe ndị a nwere ike ibute nsogbu na-arụ ọrụ dị mkpa n'inyocha na ndụmọdụ mgbochi.
Ngosipụta Ahụike
Isi ihe kpatara hyperplasia endometrial bụ ọbara ọgbụgba dị n'ime akpanwa, dịka:
– Ọ na-adị arọ (menorrhagia), ogologo, ma ọ bụ kpụkọrọ akpụkọ.
- Ọbara ọbara n'èzí okirikiri (ntụpọ).
- Usoro okirikiri na-adịghị mma/oligomenorrhea nke na-eme n'ihi anovulation.
– N'oge mwepu afọ: a ga-enyo enyo na ọ bụrụgodị na ọbara dị ntakịrị.
Mmetụta ndị ọzọ metụtara ahụike gụnyere anaemia (adịghị ike, isi ọwụwa, nkụchi obi, agbagọ agbagọ), obere mgbu úkwù, na nsogbu uche n'ihi ọbara ọgbụgba ugboro ugboro.
Nnyocha Ndị Na-amụ Nwa (Nyocha)
Nlekọta ime na-amalite site na nyocha zuru oke:
1. Nduzi akụkọ ihe mere eme
– Ụdị oge ịhụ nsọ: ugboro ole, oge ole, ọnụọgụ nke ihe mkpuchi, mkpụkọ ọbara, ihe mgbu.
- Akụkọ ihe mere eme nke afọ ime/ọgwụ mgbochi afọ ime; ojiji homonụ n'oge gara aga.
- Akụkọ ihe mere eme nke ahụike: ọrịa shuga, ọbara mgbali elu, nsogbu thyroid.
- Ọgwụ: tamoxifen, ọgwụgwọ homonụ.
– Ihe mgbaàmà nke anaemia: ike ọgwụgwụ, iku ume mkpụmkpụ n'oge mmega ahụ, isi ọwụwa.
– Akụkọ ihe mere eme nke ọrịa kansa endometrial/colorectal ezinụlọ.
– Ọchịchọ ịmụ nwa (dị mkpa maka atụmatụ ọgwụgwọ).
2. Nnyocha anụ ahụ
- Ihe ịrịba ama dị mkpa na ọnọdụ hemodynamic ma ọ bụrụ na ọbara ọgbụgba dị arọ (ọbara mgbali elu, obi mgbawa).
– Nnyocha izugbe: conjunctiva na-acha ọcha, ihe ịrịba ama nke akpịrị ịkpọ nkụ, ihe ngosi oke ahụ.
– Nnyocha afọ na úkwù (ọ bụrụ na ikike na ọnọdụ ahụ ekwe omume): mmụba nke akpanwa, nro, ma ọ bụ oke adnexal.
– Nnyocha Speculum iji chọpụta ebe ọbara na-agbapụta (cervix/ikpu) ma were ihe nlele ma ọ bụrụ na ọ dị mkpa dịka iwu si dị.
3. Ule Nkwado (Mmekọrịta)
Ọrụ onye na-ele ime ime bụ iduzi onye ọrịa ka ọ gaa nyocha ahụ ma kọwaa ihe kpatara nyocha ahụ, dịka:
– Ule afọ ime (machibido ịtụrụ ime n'oge ọmụmụ nwa).
- Hb/hematology iji chọpụta anaemia.
- Ultrasound transvaginal: nyochaa ọkpụrụkpụ endometrial, polyps, na myomas.
– Endometrial biopsy ma ọ bụ fractional curettage: ọkọlọtọ nchọpụta iji kwado ụdị hyperplasia.
– Ọ bụrụ na a na-enyo enyo na nsogbu homonụ/mmebi ahụ na-apụta: shuga dị n'ọbara, profaịlụ lipid, ọrụ thyroid dịka dọkịta si kwuo.
Nchọpụta Obstetric na Nsogbu Ndị Nwere Ike Ime
N'ime usoro nlekọta ụmụ nwanyị, nsogbu ndị na-ebilitekarị:
– Ọbara ọbara na-adịghị mma nke metụtara oke ọkpụrụkpụ nke endometrium.
- obere ọbara ọgbụgba nke na-adịghị ala ala n'ihi ọbara ọgbụgba na-adịghị ala ala.
– Mgbu/ahụhụ n'úkwù.
– Nchegbu gbasara ihe nwere ike ime ka mmadụ nwee ọrịa kansa.
– Ihe ize ndụ nke nsogbu: ọbara ọgbụgba ugboro ugboro, mbelata ịdị mma nke ndụ, na n'ụdị ụfọdụ ihe ize ndụ nke ịmalite ịrịa kansa endometrial.
Atụmatụ Nlekọta na Njikwa
Nlekọta nke hyperplasia endometrial dabere na nhazi histopathological (na-enweghị atypia vs. nwere atypia), afọ, ihe ndị nwere ike ibute ya, na ọchịchọ ime ime. Ndị inyom na-amụ ime na-arụ ọrụ dị oke mkpa na nlekọta nkwado, agụmakwụkwọ, nlekota, na mmekorita ndị ọzọ.
1. Nlekọta Mbụ nke Ọbara Ọbara
Ọ bụrụ na ọbara ọgbụgba dị arọ:
– Nyochaa ọnọdụ izugbe na ihe ịrịba ama nke ihe ijuanya.
– Nye ndụmọdụ ka ị zuru ike, nyochaa ọnụọgụ ọbara ọgbụgba.
– Soro maka ntuziaka ozugbo ma ọ bụrụ na enwere nnukwu ọbara ọgbụgba, obere Hb, ma ọ bụ ihe ịrịba ama nke enweghị ntụkwasị obi.
– Mmụta gbasara ihe ịrịba ama dị ize ndụ: isi ọwụwa siri ike, ịda mba, obi ịkụ aka, ọbara ọgbụgba nke na-amịkọrọ ihe karịrị otu pad kwa awa.
2. Ọgwụgwọ Ahụike (Mmekọrịta)
N'ozuzu, dọkịta ga-enye ndụmọdụ maka ọgwụgwọ, ebe onye na-ele ime na-ahụ na a na-agbaso iwu, na-enyocha mmetụta ndị na-adịghị mma, ma na-akụziri:
– Progestin (nke a na-aṅụ n'ọnụ, nke a na-agba n'ime ọgwụ, ma ọ bụ nke levonorgestrel IUD/LNG-IUS) na-abụkarị nhọrọ maka hyperplasia na-enweghị atypia. LNG-IUS na-eme ka endometrium dị gịrịgịrị ma na-ebelata ọbara ọgbụgba.
– Nchikota Estrogen-progestin n'ọnọdụ ụfọdụ iji chịkwaa usoro ahụ, ọkachasị n'oge ọmụmụ nwa (dịka nyocha dọkịta si dị).
– Ọgwụgwọ ọbara ọgbụgba: iri iron n'ọnụ, mmụta maka nri nwere iron dị elu (anụ uhie, imeju, mkpụrụ, akwụkwọ nri ndụ ndụ) na vitamin C iji mee ka mmịpụta ahụ dịkwuo mma.
3. Usoro ịwa ahụ (Mmekọrịta)
- Enwere ike ịme ọgwụgwọ maka nchọpụta na ọgwụgwọ nke ọbara ọgbụgba.
– N'ọnọdụ hyperplasia nke nwere atypia, ihe ize ndụ nke kansa dị elu, ya mere a na-atụlekarị hysterectomy n'ime ndị ọrịa na-achọghị ịmụ nwa.
Ndị inyom na-eji ime na-anọgide na-elekọta ndị ọrịa: nkwadebe maka ndị ọrịa, nkwado uche, na nlekota mgbe usoro ahụ gasịrị.
4. Agụmakwụkwọ na Ndụmọdụ
Agụmakwụkwọ kwesịrị ịdị mfe nghọta, ọ bụghị ihe egwu:
– Kọwaa na hyperplasia bụ oke ọkpụrụkpụ nke endometrium nke na-ejikọkarị ya na enweghị nguzozi nke homonụ.
– Mee ka o doo anya mkpa ọ dị inyochagharị na inyochagharị (ultrasound/biopsy) dịka usoro dọkịta si dị n'ihi na ụfọdụ ụdị nwere ike ibute ọrịa kansa.
– Kwurịta maka nhọrọ mgbochi afọ ime: n'ime ndị ọrịa chọrọ ọgwụgwọ progestin ogologo oge, LNG-IUS nwekwara ike ịbụ ọgwụ mgbochi afọ ime.
– Ndụmọdụ gbasara ọmụmụ nwa: n'ime ndị ọrịa chọrọ ịtụrụ ime, atụmatụ ọgwụgwọ kwesịrị ịtụle ovulation (dịka ọmụmaatụ, nyocha PCOS) na nlekota anya nke ọma.
5. Mgbanwe Ụdị Ndụ
Ndị inyom na-eme ime nwere ike inyere ndị ọrịa aka isetịpụ ihe mgbaru ọsọ ndị a ga-emezu:
– Mbelata ibu nwayọ nwayọ n'ihi oke ibu (nri kwesịrị ekwesị, mmega ahụ).
– Jikwaa shuga dị n'ọbara na ọbara mgbali elu site na nri na nlekọta ahụike.
- Njikwa nrụgide na ụra zuru oke, ebe ọ bụ na ihe ndị a na-emetụta nguzozi homonụ na nrubeisi ọgwụgwọ.
Mmejuputa na Akwụkwọ
Mmejuputa nlekọta gụnyere:
- Ịdekọ ọnụọgụ ọbara ọgbụgba, mkpesa, na nsonaazụ nlekota Hb, ọ bụrụ na ọ dị.
– Mmụta gbasara ọgwụ: otu esi ewere progestin, mmetụta ọjọọ (ịgbọ agbọ, mgbanwe ọnọdụ uche, ntụpọ), mgbe a ga-alọghachi.
– Hazie ntụnye aka gaa na ndị dọkịta ime na ndị ọkachamara n'ọrịa ụmụ nwanyị maka biopsy, ịchọpụta ụdị hyperplasia, na nyocha ọzọ.
Ezigbo akwụkwọ na-enyere aka ịnọgide na-enwe nlekọta na ime mkpebi ahụike.
Nnyocha na Nsochi
A na-enyocha ihe ịga nke ọma nke nlekọta site na:
– Mbelata ọbara ọgbụgba na usoro okirikiri ka mma.
- Mmụba Hb na mmụba nke mgbaàmà anaemia.
- Nrubeisi na njikwa na ọgwụgwọ.
– Nsonaazụ nyochaghachi nke endometrial (USG/biopsy) dịka ndụmọdụ ahụike si dị.
Ekwesịrị ka a mee ka ndị ọrịa mara na hyperplasia endometrial chọrọ nlekota anya mgbe niile, ọkachasị ma ọ bụrụ na ihe ndị nwere ike ibute ya ka dị.
Mmechi
Nlekọta ime nwa maka hyperplasia nke endometrial chọrọ nyocha zuru oke nke ọbara ọgbụgba akpa nwa na-adịghị mma, nchọpụta ihe egwu, nkwado uche, mmụta ọgwụgwọ na ụdị ndụ, yana ntụnye aka ọnụ maka nchọpụta doro anya site na ultrasound na endometrial biopsy. Ọrụ nke onye na-ele ime nwa dị oke mkpa n'ịhụ na onye ọrịa ghọtara ọnọdụ ahụ, na-agbaso ọgwụgwọ, na-amata ihe ịrịba ama ịdọ aka ná ntị, ma na-enyocha ogologo oge. Site na nlekọta kwesịrị ekwesị na nke na-aga n'ihu, enwere ike ibelata nsogbu dị ka nnukwu anaemia na ihe egwu nke ịga n'ihu na ọrịa kansa, ebe ọ na-eme ka ndụ onye ọrịa ka mma.
