Txoj Kev Rho Tawm Khoom Siv Ntuj
Kev rho tawm cov khoom xyaw ntuj yog cov txheej txheem ntawm kev rho tawm cov tshuaj lom neeg los ntawm cov khoom siv hauv lub cev xws li cov nroj tsuag, cov txuj lom, txiv hmab txiv ntoo, algae, fungi, lossis microorganisms rau kev siv rau hauv ntau yam khoom, xws li tshuaj ntsuab, tshuaj pleev ib ce, cov khoom noj khoom haus, tshuaj tsw qab, thiab txawm tias cov khoom siv raw hauv kev lag luam. Kev rho tawm zoo nyob ntawm kev xaiv txoj hauv kev zoo, vim tias txhua lub tshuaj muaj cov khoom sib txawv ntawm cov tshuaj lom neeg thiab lub cev - qee qhov yaj hauv dej, lwm tus nyiam cov kuab tshuaj organic, qee qhov rhiab heev rau cua sov, thiab lwm tus yooj yim oxidized. Tsab xov xwm no tham txog ntau txoj hauv kev rho tawm cov khoom xyaw ntuj, lawv cov hauv paus ntsiab lus ua haujlwm, qhov zoo thiab qhov tsis zoo, thiab cov kev xav tseem ceeb rau cov txiaj ntsig zoo ntawm kev rho tawm.
1. Cov Ntsiab Cai Tseem Ceeb ntawm Kev Rho Tawm
Feem ntau, kev rho tawm ua haujlwm los ntawm kev hloov pauv loj: cov tshuaj los ntawm cov khoom siv matrix (piv txwv li, cov ntaub so ntswg nplooj lossis tawv ntoo) txav mus rau hauv cov tshuaj yaj. Qhov kev hloov pauv no yog cuam tshuam los ntawm ntau yam tseem ceeb: qhov loj me ntawm cov khoom siv (qhov zoo dua qhov sai dua), hom tshuaj yaj (polarity), kub, lub sijhawm sib cuag, kev sib xyaw, thiab qhov piv ntawm cov khoom siv rau cov tshuaj yaj. Lub ntsiab lus ntawm cov txheej txheem no yog "kev sib phim" ntawm cov khoom ntawm cov tshuaj sib xyaw thiab cov tshuaj yaj - ib qho tseem ceeb feem ntau yog "zoo li yaj zoo li" (cov tshuaj sib xyaw polar feem ntau yaj hauv cov tshuaj polar, cov tshuaj tsis yog polar feem ntau yaj hauv cov tshuaj tsis yog polar).
2. Kev Npaj Cov Khoom Siv Raw (Ua Ntej Rho Tawm)
Ua ntej rho tawm, cov khoom siv feem ntau yuav raug xaiv (xaiv cov khoom zoo), ntxuav, ziab, thiab txo qhov loj me (txiav lossis sib tsoo). Kev ziab yog qhov tseem ceeb kom txo cov dej noo thiab tiv thaiv kev loj hlob ntawm cov kab mob me me, tab sis qhov kub ziab yuav tsum tau tswj kom tiv thaiv kev puas tsuaj rau cov tshuaj sib xyaw , tshwj xeeb tshaj yog cov roj tseem ceeb lossis cov tshuaj phenolic uas yooj yim lwj. Kev sib tsoo ua rau thaj chaw sib cuag ntau ntxiv, yog li txhim kho kev ua haujlwm ntawm kev rho tawm; txawm li cas los xij, kev sib tsoo me me dhau tuaj yeem ua rau kev lim dej nyuaj dua thiab ua rau muaj qhov turbidity ntau ntxiv.
3. Txoj Kev Rho Tawm Ib Txwm Muaj
a. Kev ua kom yaj
Maceration yog txoj kev yooj yim tshaj plaws thiab siv dav dav rau ntawm qhov me me. Cov khoom siv raug tsau rau hauv cov kuab tshuaj (piv txwv li, ethanol, methanol, lossis dej) ntawm chav tsev kub rau ob peb teev txog ob peb hnub, nrog rau kev do qee zaus. Nws cov txiaj ntsig suav nrog cov khoom siv yooj yim thiab nws qhov haum rau cov tshuaj uas rhiab rau cua sov. Qhov tsis zoo yog tias cov txheej txheem ntev thiab xav tau ntau cov kuab tshuaj. Maceration feem ntau yog siv los rho tawm cov tshuaj phenolic, flavonoids, lossis alkaloids los ntawm cov tshuaj ntsuab qhuav.
b. Kev ntws tawm
Kev ntws mus rau hauv yog ib qho kev txuas ntxiv ntawm kev ua kom yaj, qhov twg cov kuab tshuaj ntws los ntawm ib kem uas muaj cov khoom siv. Cov kuab tshuaj txav mus los ntawm sab saud mus rau hauv qab, nqa cov tshuaj sib xyaw uas yaj, ua rau muaj cov kua rho tawm zoo dua thiab siv sijhawm tsawg dua li kev ua kom yaj. Txoj kev no yog qhov tsim nyog rau kev tsim cov tshuaj ntsuab loj dua. Txawm li cas los xij, kev ntws mus rau hauv yuav tsum tau ua tib zoo tswj tus nqi ntws thiab kev sib xyaw cov khoom siv kom tiv thaiv cov kuab tshuaj xau los ntawm cov channel.
c. Rov qab los
Qhov rov qab los ntawm kev ua kom sov cov khoom sib xyaw thiab cov kuab tshuaj mus rau qhov kub ntawm cov kuab tshuaj, tom qab ntawd rov ua kom cov pa dej rov qab los kom tswj tau qhov ntim ntawm cov kuab tshuaj. Qhov zoo yog kev rho tawm sai dua vim tias qhov kub siab ua rau muaj kev yaj thiab kev sib kis. Txawm li cas los xij, txoj kev no tsis haum rau cov tshuaj uas yooj yim puas tsuaj los ntawm cua sov thiab tuaj yeem rho tawm ntau yam tsis huv xws li cov resins lossis cov khoom tsis yog lub hom phiaj.
d. Soxhlet
Kev rho tawm Soxhlet siv lub tshuab tshwj xeeb uas tso cai rau cov kuab tshuaj kom npau, ua pa, thiab tom qab ntawd ntws rov qab los ntawm cov khoom siv. Txoj kev no zoo heev rau kev rho tawm cov tshuaj tsis polar mus rau semi-polar, xws li cov rog, cov quav ciab, lossis qee cov terpenoids. Nws cov txiaj ntsig suav nrog kev ua haujlwm siab yam tsis tas yuav hloov cov kuab tshuaj tas li. Qhov tsis zoo yog lub sijhawm ntev thiab cua sov tas li, uas ua rau muaj kev pheej hmoo ntawm kev puas tsuaj los ntawm cua sov.
4. Cov Txheej Txheem Distillation rau Cov Roj Tseem Ceeb
Feem ntau cov roj tseem ceeb raug rho tawm los ntawm kev siv pa dej los yog hydrodistillation. Hauv hydrodistillation, cov khoom siv raug rhaub hauv dej; hauv kev siv pa dej, cov pa dej raug dhau los ntawm cov khoom siv. Cov pa dej nqa cov khoom tsis haum, uas tom qab ntawd raug condensed, tsim cov roj thiab dej (hydrosol), uas tom qab ntawd raug sib cais. Txoj kev no yog qhov tsim nyog rau paj, nplooj, tawv ntoo, thiab cov rhizomes aromatic xws li lemongrass, cloves, eucalyptus, thiab lavender. Qhov kev sib tw yog tswj qhov kub thiab lub sijhawm kom tswj tau qhov aroma thiab tiv thaiv kev tsim cov tshuaj degradation.
5. Cov Txheej Txheem Nqus Tawm Niaj Hnub (Kev Ua Kom Muaj Zog)
a. Kev rho tawm los ntawm Ultrasound (UAE)
Kev rho tawm los ntawm Ultrasound siv cov nthwv dej ultrasonic los tsim cavitation (rhuav cov microbubbles), ua rau cov phab ntsa cell ntawm cov nroj tsuag yooj yim puas tsuaj thiab cov tshuaj tso tawm sai dua. Nws cov txiaj ntsig suav nrog lub sijhawm rho tawm luv dua, txo kev siv cov kuab tshuaj, thiab nws qhov haum rau cov tshuaj uas rhiab rau cua sov, vim nws tuaj yeem ua tiav ntawm qhov kub qis mus rau nruab nrab. Qhov tsis zoo: qhov muaj zog thiab lub sijhawm zoo tshaj plaws yog qhov yuav tsum tau ua kom tsis txhob ua rau qee cov tshuaj puas tsuaj.
b. Kev Siv Tshuab Microwave Extraction (MAE)
Kev Siv Microwave Los Pab Rho Tawm Siv cov microwaves los ua kom cov kuab tshuaj thiab dej hauv cov ntaub so ntswg ntawm cov khoom kub sai thiab sib npaug. Lub zog sab hauv siab ntxiv pab tso cov tshuaj sib xyaw ua ke. Txoj kev no ua haujlwm sai thiab ua haujlwm tau zoo, tab sis yuav tsum ceev faj rau cov tshuaj uas yooj yim lwj thaum cua sov sai thiab xav tau cov khoom siv kim dua.
c. Kev rho tawm kua dej supercritical (SFE)
SFE paub zoo tshaj plaws rau kev siv supercritical CO₂, uas yog CO₂ ntawm qhov siab thiab kub tshwj xeeb, ua rau muaj cov yam ntxwv ntawm roj thiab kua. Supercritical CO₂ zoo heev rau kev rho tawm cov tshuaj nonpolar xws li roj, aromas, thiab qee cov pigments, nrog rau qhov zoo ntawm kev nyab xeeb, cov kuab tshuaj tsawg, thiab kev xaiv siab (tuaj yeem hloov kho los ntawm qhov siab / kub). Qhov tsis zoo yog kev nqis peev ntau ntawm cov khoom siv. SFE feem ntau siv rau hauv kev lag luam zaub mov thiab tshuaj tsw qab los tsim cov tshuaj rho tawm zoo.
d. Kev Rho Tawm Kua Uas Muaj Siab (PLE)
Txoj kev no siv cov kua ua kua ntawm qhov siab thiab qhov kub siab dua nws qhov kub npau npau (tab sis tseem nyob hauv theem kua). Qhov no ua rau kev rho tawm sai thiab zoo. PLE yog qhov tsim nyog rau ntau yam tshuaj sib xyaw, tab sis xav tau kev tswj hwm parameter kom tsis txhob rho tawm ntau yam khoom tsis xav tau.
6. Kev Xaiv Cov Tshuaj Yaj: Tus yuam sij rau Kev Rho Tawm Zoo
Kev xaiv cov tshuaj yaj yuav tsum xav txog qhov polarity, kev nyab xeeb, kev muaj, tus nqi, thiab kev siv uas xav tau. Rau cov khoom noj thiab cov khoom siv pleev kom zoo nkauj, ethanol feem ntau raug xaiv vim nws muaj kev nyab xeeb. Dej tsim nyog rau cov tshuaj polar heev xws li qab zib, cov kua qaub organic, lossis qee cov polyphenols, tab sis cov kua dej yooj yim raug kuab lom los ntawm cov kab mob yog tias siv tsis huv. Cov tshuaj yaj uas tsis yog polar xws li n-hexane tuaj yeem ua tau zoo heev rau cov roj, tab sis lawv siv yuav tsum tau ua tib zoo saib xyuas kev nyab xeeb thiab cov cai ntawm cov tshuaj yaj. Hauv kev xyaum, kev sib xyaw ua ke ntawm cov tshuaj yaj (piv txwv li, ethanol thiab dej) feem ntau siv los tau txais cov tshuaj sib xyaw dav dua.
7. Theem Tom Qab Rho Tawm: Kev Ntxuav thiab Ziab
Tom qab rho tawm, lim lossis centrifugation raug ua kom cais cov seem. Cov extract ces tuaj yeem ua kom tuab los ntawm kev ua pa (piv txwv li, siv lub tshuab evaporator rotary) kom txo cov kuab tshuaj. Yog tias xav tau hmoov, cov extract tuaj yeem ziab los ntawm kev tsuag kom qhuav lossis khov kom qhuav, uas mos dua rau cov tshuaj uas rhiab heev rau cua sov. Cov kauj ruam ntxuav xws li kua-kua fractionation, chromatography, lossis kev sib cais membrane tuaj yeem ua tiav yog tias lub hom phiaj yog cov tshuaj tshwj xeeb nrog kev ntshiab siab.
8. Kev Tswj Xyuas Zoo thiab Kev Txheem
Cov khoom xyaw ntuj tsim muaj ntau yam sib txawv vim yog lub caij nyoog, qhov chaw cog qoob loo, hnub nyoog sau qoob loo, thiab cov txheej txheem khaws cia. Yog li ntawd, kev tswj xyuas zoo yog qhov tseem ceeb, suav nrog kev sim cov dej noo, kev ua qias tuaj ntawm cov kab mob me me, cov hlau hnyav, cov kuab tshuaj seem, thiab cov qauv sib xyaw ua ke siv cov txheej txheem xws li TLC, HPLC, lossis GC-MS (rau cov khoom sib xyaw ua ke). Kev ua kom raug cai ua kom ntseeg tau tias cov tshuaj rho tawm zoo ib yam los ntawm ib pawg mus rau ib pawg, muaj kev nyab xeeb, thiab xa cov txiaj ntsig xav tau.
Xaus
Cov txheej txheem rho tawm cov khoom xyaw ntuj tsim muaj ntau yam, los ntawm cov txheej txheem yooj yim xws li maceration mus rau cov thev naus laus zis niaj hnub xws li ultrasound, microwaves, thiab supercritical CO₂. Tsis muaj ib txoj kev zoo tshaj plaws rau txhua daim ntawv thov; kev xaiv txoj kev yuav tsum tau ua raws li hom khoom xyaw, lub hom phiaj sib xyaw, kev kub hnyiab, qhov yuav tsum tau ua kom ntau lawm, tus nqi, thiab cov cai kev nyab xeeb. Nrog kev npaj cov khoom siv kom zoo, kev xaiv cov kuab tshuaj kom zoo, thiab kev tswj hwm zoo, kev rho tawm tuaj yeem tsim cov khoom zoo uas muaj txiaj ntsig zoo rau kev noj qab haus huv, kev zoo nkauj, thiab kev lag luam ntuj.
Yog tias koj xav tau, kuv tuaj yeem hloov kho tsab xov xwm no kom tsom mus rau ib qho kev siv tshwj xeeb (piv txwv li kev rho tawm rau cov tshuaj pleev ib ce, tshuaj ntsuab , lossis cov roj tseem ceeb) thiab ntxiv cov piv txwv ntawm cov txheej txheem nrog rau cov kev ntsuas (piv txwv ntawm cov kuab tshuaj, qhov kub, thiab lub sijhawm).