Karga elektrikoari buruzko 20 galderen adibide
1. Beira zetazko oihal batekin igurzten bada, gertatzen dena da...
A. Zetazko oihalak karga elektriko positiboa du
B. beirak karga elektriko negatiboa du
C. protoiak beiratik zetazko oihalera mugitzen dira
D. elektroiak beiratik zetazko ehunera mugitzen dira
Eztabaida
Benjamin Franklinek (1706–1790), estatubatuar estadista eta zientzialariak, bi karga motak karga positiboa eta karga negatiboa izendatzea proposatu zuen. Izena eman zien karga elektrikoa hala nola beiran karga positibo gisa eta karga elektrikoa, hala nola plastikoan karga negatibo gisa.
Elektrikoki kargatutako zetak beira elektrikoki kargatua erakartzen du. Beira positiboki kargatuta dagoenez, zeta negatiboki kargatzen da.
Beira positiboki kargatuta dago, hau da, beirak protoi gehiegi eta elektroi gabezia ditu, eta elektroiak beiratik zeta-oihalera mugitzen dira.
Zeta negatiboki kargatuak esan nahi du zetak elektroi gehiegi dituela, eta zetak elektroi gehigarriak lortzen dituela beiratik.
Erantzun zuzena D da.
2. Zeta-oihalarekin igurtzitako beira positiboki kargatuko da. Hau gertatzen da...
A. Elektroiak zetatik beirara mugitzen dira
B. elektroiak beiratik zetazko oihalera mugitzen dira
C. protoiak zetatik beirara mugitzen dira
D. protoiak beiratik zetazko oihalera mugitzen dira
Eztabaida
Beira positiboki kargatzen da elektroiak beiratik zetara mugitzen direlako, eta horrek beirak protoi gehiegi izatea eragiten du (karga positiboa). Bestalde, zeta-ehuna negatiboki kargatzen da, zeta-ehunak beirarengandik elektroiak jasotzen dituelako, eta horrek zeta-ehunak elektroi gehiegi izatea eragiten du (karga negatiboa).
Igurtziz mugitzen direnak elektroiak dira, ez protoiak. Elektroiak kanpoaldean daude eta objektu batetik bestera mugi daitezke, protoiak, berriz, atomoaren barruan edo erdigunean daude eta ezin dira objektu batetik bestera mugitu.
Erantzun zuzena B da.
3. Begira ezazu hurrengo irudi esperimentala!
B objektua plastikoz egina dago, ilez igurtzi eta libreki zintzilik dagoen A objektura hurbildu da. A objektua B-tik urruntzen dela gertatzen da. Beraz, ondoriozta daiteke...
A. A-k eta B-k karga negatiboak dituzte
B. A-k eta B-k karga positiboak dituzte
C. A positiboki kargatuta dago, B negatiboki kargatuta dago
D. A karga negatiboan dago, B karga positiboan dago
Eztabaida
Benjamin Franklinek (1706–1790), estatubatuar estadista eta zientzialariak, bi karga motak positiboa eta negatiboa izendatzea proposatu zuen. Ondoren, beiraren karga elektrikoa positiboa zela eta plastikoarena negatiboa zela onartu zen.
Karga berdinek elkar uxatzen dute, beraz, plastikoa uxatzen duten objektuek plastikoaren karga bera dute, hau da, karga negatiboa.
Erantzun zuzena A da.
4. Karga elektrikoa duen plastikozko erregela batera hurbiltzen den objektu bat uxatu egiten da. Objektua karga elektrikoa duen beira zati batera hurbiltzen bada, erakarriko da, beraz, objektua...
A. positiboki kargatuta
B. karga negatiboa
C. positiboki eta negatiboki kargatuta
D. kobratu kobratu
Eztabaida
Karga elektriko bat, beirarena adibidez, positibotzat hartzen da, eta karga elektriko bat, plastikorena adibidez, negatibotzat. Objektu batek plastikoa uxatzen badu eta beira erakartzen badu, objektua negatiboki kargatuta dagoela uste da.
Erantzun zuzena B da.
5. Ilean igurtzitako plastikoak karga negatiboa hartuko du zeren eta...
A. elektroiak plastikotik ilera mugitzen dira
B. protoiak plastikotik ilera mugitzen dira
C. elektroiak iletik plastikora mugitzen dira
D. protoiak iletik plastikora mugitzen dira
Eztabaida
Benjamin Franklinek (1706–1790), estatubatuar estadista eta zientzialariak, bi karga motak positiboa eta negatiboa izendatzea proposatu zuen. Ondoren, beiraren karga elektrikoa positiboa eta plastikoarena negatiboa izendatu zituen.
Objektu guztiak atomoz edo molekulez osatuta daude. Atomoek karga negatiboa duten elektroiak, karga positiboko protoiak eta neutroi elektrikoki neutroak dituzte. Elektroiak atomoen kanpoaldean daude, objektu batetik bestera erraz mugitzeko aukera emanez, eta protoiak, berriz, atomoaren erdian daude, mugitzea eragotziz.
Plastikoa, edo edozein objektu, karga negatiboa hartzen du elektroi gehiegizko baten ondorioz. Plastikoa ilearen kontra igurzten denez, elektroiak iletik plastikora transferitzen direla ondorioztatzen da.
Erantzun zuzena C da.
6. Bi kargu antzeko elkarrengandik hurbil jartzen badira,...
A. aurkakoa
B. erakarri eta uxatu
C. uko egiteari uko egiten
D. sokatira
Eztabaida
Bi karga berdin elkartzen direnean, elkar uxatzen dute eta bi karga desberdin elkartzen direnean, elkar erakartzen dute.
Erantzun zuzena C da.
7. Lau karga A, B, C eta D. A eta B elkar uxatzen dute. A eta C elkar erakartzen dute, eta C eta D, berriz, elkar uxatzen dute. B-k karga elektriko positiboa badu, orduan...
A. D negatiboki kargatuta dago, C positiboa da
B. C negatiboki kargatuta dago, D positiboa da
C. D negatiboki kargatuta dago, A positiboa da
D. A positiboki kargatuta dago, C positiboa da
Eztabaida
B-k karga positiboa badu, orduan:
A eta B elkar uxatzen dute, beraz, B positiboki kargatuta badago, A positiboki kargatuta dago.
A-k eta C-k elkar erakartzen dute, beraz, A-k karga positiboa badu, C-k karga negatiboa du.
C eta D-k elkar uxatzen dute, beraz, C negatiboki kargatuta badago, D negatiboki kargatuta dago.
Erantzun zuzena C da.
8. Ikasle batek beirazko hagatxo bat irudian ikusten den bezala karga positiboarekin agertzea nahi du. Horretarako, beirazko hagatxoa txandaka igurzten du bi oihal motarekin.
Igurtziaren ondorioz gertatu zen gertaera… izan zen.
A. Oihaletik I-ko elektroiak beirara mugitzen dira
B. Oihal II-ko elektroiak beirara mugitzen dira
C. Elektroiak beirazko oihalera mugitzen dira I.
D. Elektroiak beiratik oihalera mugitzen dira II
Eztabaida
Beira zetarekin igurzten bada, elektroiak beiratik zetara mugitzen dira, beirak protoi gehiegi eta zetak elektroi gehiegi izatea eraginez. Protoiek karga positiboa dute eta elektroiek karga negatiboa, beraz, beira positiboki kargatzen da eta zeta negatiboki.
Plastikoa artilearekin igurzten denean, elektroiak artiletik plastikora mugitzen dira, eta horrek plastikoak elektroi gehiegi eta artileak protoi gehiegi izatea eragiten du. Protoiek karga positiboa dute eta elektroiek karga negatiboa, beraz, plastikoa negatiboki kargatzen da eta artilezko oihala positiboki kargatzen da.
Erantzun zuzena C da.
9. Plastikozko erregela bat ile lehorrarekin igurzten bada eta gero paper zati txikien ondoan jartzen bada, papera erregelari itsatsiko zaio. Horrek erakusten du plastikozko erregela elektrikoki kargatuta dagoela...
A. positiboa, iletik elektroiak plastikora isurtzen direlako
B. positiboa, plastikotik elektroiak ilera isurtzen direlako
C. negatiboa, iletik elektroiak plastikora isurtzen direlako
D. negatiboa, plastikotik elektroiak ilera isurtzen direlako
Eztabaida
Nazioarteko akordioaren arabera, bi karga elektriko mota bereizten dira: positiboa eta negatiboa. Beiraren karga elektrikoari positiboa deitzen zaio, eta plastikoaren karga elektrikoari negatiboa.
Objektu guztiak atomoz edo molekulez osatuta daude. Atomoek karga negatiboa duten elektroiak, karga positiboko protoiak eta neutroi elektrikoki neutroak dituzte. Elektroiak atomoen kanpoaldean daude, objektu batetik bestera erraz mugitzeko aukera emanez, eta protoiak, berriz, atomoaren erdian daude, mugitzea eragotziz.
Plastikoa, edo edozein objektu, karga negatiboa hartzen du elektroi gehiegizko baten ondorioz. Plastikoa ilearen kontra igurzten denez, elektroiak iletik plastikora transferitzen direla ondorioztatzen da.
Erantzun zuzena C da.
10. Hurrengo irudian agertzen diren tresnak eta materialak erabiliz egindako esperimentu bat:
Oihalarekin behin eta berriz igurtzi ondoren, plastikozko erregelak paper zati txikiak erakar ditzake II. irudian ikusten den bezala. Horrek frogatzen du erregela elektrikoki kargatuta dagoela...
A. Positiboa, bere elektroi batzuk askatu dituelako
B. Positiboa, nukleo atomikoaren protoi kopurua handitzen delako
C. Negatiboa, oihaletik elektroi batzuk jaso dituelako.
D. Negatiboa, kanpoko orbitako elektroien kopurua gutxitzen delako
Eztabaida
Nazioartean adostuta dago beiraren karga elektrikoa positiboa dela, eta plastikoarena negatiboa. Plastikoa, edo edozein objektu, negatiboki kargatzen da elektroi gehiegizko baten ondorioz. Plastikoa oihal batekin igurzten denez, elektroiak oihaletik plastikora transferitzen direla ondorioztatzen da.
Erantzun zuzena C da.
11. Elektrizitate estatikoaren kargari buruzko esperimentu bat, hurrengo irudian erakusten diren tresnak eta materialak erabiliz:

Oihal batekin behin eta berriz igurtzi ondoren (1. irudia), plastikozko erregelak paper zati txikiak erakar ditzake 2. irudian ikusten den bezala. Horrek frogatzen du erregela elektrikoki kargatuta dagoela…
A. Positiboa, bere elektroi batzuk askatu dituelako
B. Positiboa, erregelan dauden protoien kopurua handitzen delako
C. Negatiboa, oihaletik elektroi batzuk jaso dituelako.
D. Negatiboa, erregelaren elektroiak oihalera mugitzen direlako
Eztabaida
Nazioartean adosten da beiraren karga elektrikoa karga positiboa dela eta plastikoarena, berriz, karga negatiboa.
Plastikoa, edo edozein objektu, karga negatiboa hartzen du elektroi gehiegi dituelako. Plastikoa oihal batekin igurzteak elektroiak oihaletik plastikora transferitzen direla adierazten du.
Erantzun zuzena C da.
12. Begira beheko artilezko oihal batekin igurzten ari den plastikozko erregela baten irudia!

Erregela plastikoa artilearekin igurtzi ondoren, erregelan gertatzen diren elektroi eta kargen fluxua...

Eztabaida
Nazioartean adosten da beiraren karga elektrikoa karga positiboa dela eta plastikoarena, berriz, karga negatiboa.
Plastikoa, edo edozein objektu, negatiboki kargatzen da elektroi gehiegi dituelako. Plastikoa artilearekin igurtziz, elektroiak artiletik plastikora transferitzen direla ondorioztatzen da.
Erantzun zuzena D da.
13. Elektrizitate estatikoaren kargatze prozesua artilearekin igurzten den plastikoan gerta daiteke. Taulan dagoen baieztapen zuzena hau da...

Eztabaida
Fisikarien akordioaren arabera, plastikoa elektrikoki kargatuta badago, plastikoa negatiboki kargatuta dago, eta artilea plastikoarekin igurtzita, berriz, positiboki kargatuta dago.
Plastiko negatiboki kargatua = elektroi gehiegi dituen plastikoa = plastikoak elektroiak onartzen ditu
Artilea positiboki kargatuta dago = artileak elektroiak falta ditu = artileak elektroiak galtzen ditu
Erantzun zuzena C da.
14. Beira eta plastikoa zeta eta artilezko oihalarekin igurtziz karga elektrikoa lortzeko esperimentuaren emaitzak hurrengo taulan ageri dira!
Esperimentuaren emaitzei buruzko baieztapen zuzena hau da…
A. (1)
B. (2)
C. (3)
D. (4)
Eztabaida
Fisikarien adostasunaren arabera, plastikoa elektrikoki kargatuta badago, negatiboki kargatzen da, eta artilea plastikoarekin igurtziz gero, positiboki kargatzen da. Era berean, beira elektrikoki kargatuta badago, positiboki kargatzen da, eta zeta beirarekin igurtziz gero, negatiboki kargatzen da.
Plastikoa negatiboki kargatuta dago (plastikoak elektroi sobera ditu) artilea, berriz, positiboki kargatuta dago (artileak elektroi falta ditu) = artileko elektroiak plastikora mugitzen dira.
Beira positiboki kargatuta dago (beirak elektroirik ez du) eta zeta-oihala negatiboki kargatuta dago (zeta-oihalak elektroi soberakinak ditu) = beirako elektroiak zeta-oihalera mugitzen dira.
Erantzun zuzena A da.
15. Beira zeta-oihalarekin igurzten denean, karga elektriko bat sortuko da bai beiran bai zeta-oihalean. Hurrengo taulan, azalpen zuzena hau da….
Eztabaida
Fisikarien akordioaren arabera, beira zetazko oihal batekin igurzten bada, beira positiboki kargatuko da, eta zetazko oihala, berriz, negatiboki.
Beira positiboki kargatua = beirak elektroiak galtzen ditu.
Zeta negatiboki kargatua = zetak elektroiak jasotzen ditu.
Erantzun zuzena A da.
16. Begira beheko bost objektu elektriko kargatuei!
Objektu q1 eta q5 negatiboki kargatuta, beste hiru objektuen kargak ezezagunak diren bitartean. q denean1 hurbildu q2 sokatira bat dago, q5 hurbildu q3 sokatira, q2 hurbildu q4 aldarapena. Karga elektrikoaren q ondorioa2, q3, eta q4 da…
A. positiboa, positiboa, positiboa
B. positiboa, negatiboa, positiboa
C. negatiboa, negatiboa, negatiboa
D. negatiboa, positiboa, negatiboa
Eztabaida
Karga elektrikoa bi motatakoa da, karga elektriko positiboa eta karga elektriko negatiboa. Karga elektriko berdinak uxatzen dituzte eta karga elektriko desberdinak erakartzen dituzte. Beraz, karga elektriko positiboak karga elektriko negatiboa erakartzen du; karga elektriko positiboak karga elektriko positiboa uxatzen du; karga elektriko negatiboak karga elektriko negatiboa uxatzen du. A-k karga elektriko positiboa duela eta A-k B uxatzen badu, orduan B positiboki kargatuta egon behar da. Era berean, P-k karga elektriko negatiboa duela eta P-k Q erakartzen badu, orduan Q positiboki kargatuta egon behar da.
q5 negatiboki kargatuta.
q1 negatiboki kargatuta.
q2 sokatira q-rekin1 maka q2 positiboki kargatuta.
q3 sokatira q-rekin5 maka q3 positiboki kargatuta.
q4 q-rekin baztertu baztertu2 maka q4 positiboki kargatuta.
Karga elektrikoa q2, q3, eta q4 positiboa, positiboa, positiboa da.
Erantzun zuzena A da.
17. Begira ezazu hurrengo irudia!
Q objektuak karga positiboa du (+) eta S-k karga negatiboa (-). R objektuak S objektuarekin uxatzen du eta R objektuak P eta T objektuekin erakartzen du. P, R eta T objektuen kargak, hurrenez hurren, hauek dira...
A. negatiboa, positiboa, positiboa
B. negatiboa, positiboa, negatiboa
C. positiboa, negatiboa, negatiboa
D. positiboa, negatiboa, positiboa
Eztabaida
Q positiboki kargatuta dago
S negatiboki kargatuta dago
R-k S uxatzen du orduan R-k karga negatiboa du
P-k R erakartzen du orduan P positiboki kargatuta dago
T-k R erakartzen du orduan T positiboki kargatuta dago
P, R eta T objektuen kargak, hurrenez hurren, positiboa, negatiboa eta positiboa dira.
Erantzun zuzena D da.
18. Begira beheko bost bola elektriko kargatuen irudia!
B eta E bolek karga negatiboa (-) dute. A pilota E-ra hurbiltzen denean, elkar uxatzen dute, A D-ra hurbiltzen denean, elkar erakartzen dute, eta C E-ra hurbiltzen denean, elkar erakartzen dute. Beraz, ondoriozta daiteke A bolaren karga... dela.
A. A = negatiboa (-), C eta D = positiboa (+)
B. A = positiboa (+), C eta D = negatiboa (-)
C. A eta C = negatiboa (-), D = positiboa (+)
D. A eta D = negatiboa (-), C = positiboa (+)
Eztabaida
B negatiboki kargatuta dago
E-k karga negatiboa du
A-k E uxatzen du orduan A negatiboki kargatuta dago
D-k A erakartzen du, beraz D positiboki kargatuta dago
C-k E erakartzen du, beraz C positiboki kargatuta dago
Erantzun zuzena A da.
19. Plastikozko haga bat artilezko oihal batekin igurzten da, gertaera honetan gertatzen den kargatze prozesua honen parte da...
A. Artileko elektroiak plastikora mugitzen dira, plastikoa negatiboki kargatuta dago.
B. Plastikoko elektroiak artilezko oihalera mugitzen dira, artilea negatiboki kargatuta dago.
C. Artileko elektroiak plastikora mugitzen dira, protoiekin trukatuz, artilea negatiboki kargatzen da.
D. Plastikoko elektroiak artilera mugitzen dira eta protoiek ordezkatzen dituzte, plastikoa positiboki kargatuta dago.
Eztabaida
Nazioartean ados dago plastikoaren karga elektrikoa negatiboa dela.
Plastikoa, edo edozein objektu, negatiboki kargatzen da elektroi gehiegi dituelako. Plastikoa artilearekin igurtziz, elektroiak artiletik plastikora transferitzen direla ondorioztatzen da.
Erantzun zuzena A da.
20. P bola eroale negatiboki kargatua eta Q, R, S, T lau bola eroale daude, eta horien karga ezezaguna da.
![]()
P pilota hurbiltzen bada, Q erakartzen du eta S uxatzen du. Bitartean, Q pilotak R uxatzen du, eta S pilotak T uxatzen du. P pilota R eta T pilotetara hurbiltzen bada, igaroko diren indarrak, hurrenez hurren, hauek dira...
A. sokatira eta sokatira
B. uko egiteari eta uko egiteari
C. aldarapena eta erakarpena
D. erakarpena eta aldarapena
Eztabaida
P-k karga negatiboa du.
P-k Q erakartzen du orduan Q positiboki kargatuta.
P-k S-rekin uxatzen du, beraz, S negatiboki kargatuta dago.
Q-k R-rekin uxatzen du, beraz, R positiboki kargatuta dago.
S-k T-rekin uxatzen du, beraz, T karga negatiboa du.
P pilota R pilotara hurbiltzen bada, orduan sokatira.
P pilota T pilotara hurbiltzen bada, orduan uko egiteari uko egin.
Erantzun zuzena D da.
Galderaren iturria:
Bigarren Hezkuntzako/Bigarren Hezkuntzako Islamiar Zientzien Azterketa Nazionaleko Galderak