Pàtàkì Ìkéde Òmìnira Amẹ́ríkà Ìkéde Òmìnira Amẹ́ríkà, tí a kéde ní ọjọ́ kẹrin oṣù keje, ọdún 1776, jẹ́ ọ̀kan lára àwọn ìwé ìṣèlú tó lágbára jùlọ nínú ìtàn òde òní. Ó ju ìkéde ìyàsọ́tọ̀ àwọn ilé ìgbèríko mẹ́tàlá kúrò ní ilẹ̀ Gẹ̀ẹ́sì lọ, ṣùgbọ́n ó tún jẹ́ gbólóhùn ìlànà nípa ẹ̀tọ́ ọmọnìyàn pàtàkì, orísun òfin ìjọba, àti ààlà agbára ìjọba. Pàtàkì Ìkéde Òmìnira Amẹ́ríkà… Ka siwaju
Ìtàn Àṣà Àtijọ́ ti Ṣáínà Àtijọ́ Àṣà Ṣáínà Àtijọ́ jẹ́ ọ̀kan lára àwọn ọ̀làjú tó pẹ́ jùlọ ní àgbáyé, tí ó ti ń dàgbàsókè nígbà gbogbo fún ẹgbẹẹgbẹ̀rún ọdún. Láti àfonífojì Odò Yúlú (Huang He), tí a sábà máa ń pè ní "ìpìlẹ̀ ọ̀làjú Ṣáínà," àwọn àwùjọ ìjímìjí ṣe àgbékalẹ̀ àwọn ètò iṣẹ́ àgbẹ̀, ìjọba, ìgbàgbọ́ ẹ̀sìn, ìmọ̀ sáyẹ́ǹsì, àti iṣẹ́ ọnà, èyí tí ó wá ṣe àgbékalẹ̀ ìdámọ̀ àṣà kan tí ó ti ní ipa pàtàkì lórí... Ka siwaju
Ikú Dúdú ní Yúróòpù Ikú Dúdú, tàbí "Àjàkálẹ̀ Àrùn Dúdú," jẹ́ ọ̀kan lára àwọn àjálù ìlera tó burú jùlọ nínú ìtàn ènìyàn. Ó kọlu Yúróòpù ní àárín ọ̀rúndún kẹrìnlá ó sì mì gbogbo apá ìgbésí ayé rẹ̀: àwọn ènìyàn, ọrọ̀ ajé, àṣà, ẹ̀sìn, àti ìdàgbàsókè ìmọ̀ sáyẹ́ǹsì pàápàá. Láàárín ọdún díẹ̀ péré, àràádọ́ta ọ̀kẹ́ ènìyàn kú, àwọn ìlú ńlá ti dẹ́kun, ìṣòwò bàjẹ́, àti... Ka siwaju
Ilẹ̀ọba Umayyad àti Ìtànkálẹ̀ Ìsìn Islam Ilẹ̀ọba Umayyad (Bani Umayyah) jẹ́ ọ̀kan lára àwọn orí pàtàkì jùlọ nínú ìtàn àṣà ìbílẹ̀ Islam. A dá ìjọba ọba yìí sílẹ̀ lẹ́yìn ìgbà Khulafaur Rasyidin, ó sì di ìjọba Islam àkọ́kọ́ tí ó gbé ara rẹ̀ kalẹ̀ gẹ́gẹ́ bí ìjọba ọba onílẹ̀ pẹ̀lú agbègbè tí ó tóbi gan-an. Lábẹ́ Umayyah, Islam kò ṣe pé ó dàgbàsókè gẹ́gẹ́ bí ẹ̀sìn nìkan, ṣùgbọ́n ó tún dàgbàsókè gẹ́gẹ́ bí ìṣèlú, ìṣàkóso, ètò ọrọ̀ ajé,... Ka siwaju
Àṣà àtijọ́ ti Íjíbítì àti àwọn pírámídì Íjíbítì àtijọ́ jẹ́ ọ̀kan lára àwọn àṣà ìbílẹ̀ tó fani mọ́ra jùlọ nínú ìtàn ènìyàn. Ní etí odò Náílì, àwọn ará Íjíbítì ìgbàanì ní àṣà ìbílẹ̀, ètò ìjọba, ìgbàgbọ́, àti àwọn iṣẹ́ ọnà ilé tí a ń rí ipa wọn ní ẹgbẹẹgbẹ̀rún ọdún lẹ́yìn náà. Láàrín àwọn ohun ìní tó gbajúmọ̀ jùlọ ti àṣà ìbílẹ̀ yìí ni pírámídì—àwọn ilé àrà ọ̀tọ̀ tí kìí ṣe ohun ìyanu nìkan ni ṣùgbọ́n pẹ̀lú… Ka siwaju
Ogun Abele Sipeeni ati Ipari Re Ogun Abele Sipeeni (1936–1939) jẹ ọkan ninu awọn ija ti o ṣe pataki julọ ni ọrundun 20 ti Yuroopu. Kii ṣe ija inu ile laaarin awọn ẹgbẹ ni Sipeeni nikan, ṣugbọn o tun jẹ "igbona" fun Ogun Agbaye Keji: idanwo ti imọran, ọgbọn ologun, ikede, ati ikopa ti awọn agbara ajeji. Ipa rẹ ni a lero jakejado, lati iyipada ijọba ni Sipeeni si... Ka siwaju
Àwọn Ọgbọ́n Ogun Napoleon Bonaparte Napoleon Bonaparte jẹ́ ọ̀kan lára àwọn ológun tó ní ipa jùlọ nínú ìtàn òde òní. Kì í ṣe fún ìfẹ́ ọkàn rẹ̀ láti kọ́ ìjọba nìkan ni a mọ̀ ọ́n, ṣùgbọ́n fún agbára rẹ̀ láti yí ọ̀nà tí wọ́n gbà ń jagun padà ní Yúróòpù. Àwọn ọgbọ́n àti ọ̀nà ìṣiṣẹ́ rẹ̀ mú kí Ẹgbẹ́ Ọmọ-ogun Faransé ní ìbẹ̀rẹ̀ ọ̀rúndún kọkàndínlógún jẹ́ agbára tó lágbára, tó yára, àti tó rọrùn. Àṣeyọrí Napoleon… Ka siwaju
Ìtàn Tẹ́ḿpìlì Borobudur àti Àṣà Àwọn ará Java Tẹ́ḿpìlì Borobudur jẹ́ ọ̀kan lára àwọn iṣẹ́ ọnà ìkọ́lé àti ti ẹ̀mí tó ṣe pàtàkì jùlọ ní Indonesia, àti ní gbogbo ayé. Borobudur, tó wà ní Magelang, Àárín Gbùngbùn Java, ju ilé òkúta tó dára lọ, ṣùgbọ́n ó jẹ́ ìtàn tó ń ṣàkọsílẹ̀ ìyípadà ìṣèlú, ẹ̀sìn, iṣẹ́ ọnà, àti ojú ìwòye àwùjọ àwọn ará Java ní gbogbo ọjọ́ ayé. Nípasẹ̀ àwọn ohun ìtura, àwọn òmùgọ̀, … Ka siwaju
Àfikún Nelson Mandela sí Ìgbìmọ̀ Àìṣètò-ẹ̀yà Nelson Rolihlahla Mandela jẹ́ ọ̀kan lára àwọn ènìyàn tó ní ipa jùlọ nínú ìtàn South Africa àti ẹgbẹ́ ẹ̀tọ́ ọmọnìyàn kárí ayé. Orúkọ rẹ̀ ní ìtumọ̀ pẹ̀lú ìjà lòdì sí apartheid, ètò ìyàsọ́tọ̀ ẹ̀yà tí ìjọba South Africa gbé kalẹ̀ láti ọdún 1948. Àfikún Mandela sí ìgbìmọ̀ àìṣètò-ẹ̀yà kò hàn nínú ìṣe òṣèlú rẹ̀ àti... Ka siwaju
Ìtàn Àwọn Maya Àwọn Maya jẹ́ ọ̀kan lára àwọn ìlú tó yanilẹ́nu jùlọ tó tíì gbilẹ̀ ní Amẹ́ríkà. Orúkọ náà "Maya" sábà máa ń mú àwòrán àwọn pírámídì gíga wá láàárín igbó, àwọn òkúta gbígbẹ́, àti ìmọ̀ nípa ìràwọ̀ tó dà bíi pé ó ti wà ṣáájú àkókò rẹ̀. Síbẹ̀síbẹ̀, ìtàn àwọn Maya ju àwọn tẹ́ḿpìlì àtijọ́ àti àwọn ohun ìjìnlẹ̀ nípa "àsọtẹ́lẹ̀ ọjọ́ ìparun" tí àwọn oníròyìn ń gbé lárugẹ lọ. … Ka siwaju