Vektọ - awọn iṣoro ati awọn solusan
Fekito ati Iwọn
1. Láàrin àwọn àṣàyàn wọ̀nyí, èyí tí í ṣe àwọn pairs scalar-vector…
A. Agbára - ìyárasí
B. Titẹ - agbara
C. Ìyípadà – iyára
D. Ina mọnamọna - titẹ
Ojutu:
Agbára = fekito, isare = fekito
Ìfúnpá = scalar, agbára = fekito
Ìyípadà = fekito, iyara = scalar
Ina lọwọlọwọ = scalar, titẹ = scalar
Idahun ti o pe ni B.
2.

Nọ́mbà ni a fi ìdáhùn tó tọ́ hàn…
A. 1 àti 4
B. 1 àti 2
C. 2 àti 3
D. 3 àti 4
Ojutu:
Iyara = iwọn
Ìyípadà = vektọ
àdánù = fekito
Ìyárasíṣe = fekito
Idahun ti o pe ni C.
Àwọn èròjà ti àwọn vektọ
3. Àwọn fekito méjì, F1 = 20 N àti F2 = 30 N, ní ìtọ́sọ́nà gẹ́gẹ́ bí a ṣe fihàn nínú àwòrán ìsàlẹ̀ yìí. Pinnu àbájáde àwọn èròjà fákítà nínú ààsì-x àti ààsì-y.
A. 5√3 N àti -25 N
B. -5√3 N àti 25 N
C. 25 N àti 5√3 N
D. 30 N àti 25√3 N
A mọ̀:
F 1 = 20 Newton
Igun laarin F1 àti àáké x = 30o
F 2 = 30 Newton
Igun laarin F2 àti àáké x = 30o
A fẹ́: Fx ati Fy
Ojutu:
F1x =F1 aye 30o = (20)(0.5√3) = 10√3 Àwọn Newton (àti àmì nítorí àwọn àmì sí +x àáké)
F1y =F1 ese 30o = (20)(0.5) = 10 Newtons (àfikún àmì nítorí pé àmì sí + y àáké)
F2x =F2 aye 30o = (30)(0.5√3) = -15√3 Newton (àmì tí kò ní àfikún nítorí àwọn àmì sí ipò -x)
F2y =F2 ese 30o = (30)(0.5) = 15 Newtons (àfikún àmì nítorí àwọn àmì sí + y àáké)
Àbájáde ti ẹ̀yà x:
Fx =F1x +F2x = 10√3 N – 15√3 N = -5√3 Newtons
Àbájáde ti ìpín y:
Fy =F1y +F2y = 10 N + 15 N = 25 Newton
Idahun ti o pe ni B.
Àbájáde àwọn vektọ méjì
4. Àwọn ọmọ méjì A àti B ń tì block kan, tí A bá tì block náà sí gúúsù pẹ̀lú agbára 400 N, tí B sì ń tì block náà sí ìhà ìlà-oòrùn pẹ̀lú agbára 300 N, nígbà náà ni a ó pinnu àbájáde agbára A àti B.
A. 100 N sí gúúsù
B. 100 N sí ìlà-oòrùn
C. 500 N sí gúúsù ìlà-oòrùn
D. 700 N sí gúúsù ìlà-oòrùn
A mọ̀:
U = àríwá, T = ìlà-oòrùn, S = gúúsù, B = ìwọ̀-oòrùn
TL = àríwá ìlà-oòrùn, TG = gúúsù ìlà-oòrùn, BD = gúúsù ìlà-oòrùn, BL = àríwá ìlà-oòrùn
A = 400 Newtons sí gúúsù
B = 300 Newtons sí ìlà-oòrùn
Fe: bí agbára àpapọ̀ ṣe tóbi tó àti ìtọ́sọ́nà agbára àpapọ̀ (R)
Ojutu:

Idahun ti o pe ni C.
Àbájáde ti fekito ìyípòpadà
5 SẸnìkan tó ń gun kẹ̀kẹ́ láti ilé 6 km sí àríwá nígbà náà 8 km sí ìlà-oòrùn. Pinnu ipò ìkẹyìn ẹni náà láti ipò àkọ́kọ́.
A. 14 km sí àríwá ìlà-oòrùn
B. 14 km guusu iwọ-oorun
C. 10 km sí àríwá ìlà oòrùn
D. 10 km sí àríwá ìwọ̀ oòrùn
A mọ̀:

Fe: titobi ati itọsọna ti iyipada ti o jẹyọ
Ojutu:

Idahun ti o pe ni C.
6.

Gẹ́gẹ́ bí àwòrán tí ó wà lókè yìí, Tí 1 square bá dúró fún 1 km, kí ni àpapọ̀ ìyípadà náà?
Ojutu:
Ijinna = A + B + C = 6 + 6 + 2 = 14 km
Ìyípadà = R = 12 km
7. Ọkọ̀ ayọ́kẹ́lẹ́ kan máa ń rìn láti A sí B ní 30 km sí àríwá, lẹ́yìn náà ní 60 km sí ìlà-oòrùn, lẹ́yìn náà ní 110 km sí gúúsù. Ẹ mọ bí ọkọ̀ ayọ́kẹ́lẹ́ náà ṣe ń yípo láti A sí D.
Ojutu:
AA' = 60 km
A'D = 110 km – 30 km = 80 km


8. Ọkọ̀ ayọ́kẹ́lẹ́ kan máa ń rìn láti ìlú A sí ìlú B ní 100 km sí àríwá, lẹ́yìn náà sí ìlú C ní 60 km sí ìlà-oòrùn, lẹ́yìn náà sí ìlú D ní 20 km sí gúúsù. Pinnu bí ọkọ̀ ayọ́kẹ́lẹ́ náà ṣe yí padà.
Ojutu:
D'D = 60 km
AD' = 100 km – 20 km = 80 km


- Kí ni fekito?
- dahun: Fẹ́kítà jẹ́ iye tí ó ní ìwọ̀n (ìwọ̀n) àti ìtọ́sọ́nà. Àpẹẹrẹ ni iyàrá, agbára, àti ìyára.
- Báwo ni fekito ṣe yàtọ̀ sí scalar?
- dahun: Àmì ìtóbi nìkan ni scalar ní, nígbà tí velec kan ní ìwọ̀n àti ìtọ́sọ́nà. Fún àpẹẹrẹ, ìwọ̀n otútù jẹ́ scalar nítorí pé ó ní ìníyelórí ṣùgbọ́n kò ní ìtọ́sọ́nà, nígbà tí ìwọ̀n ìtóbi jẹ́ velec nítorí pé ó ń tọ́ka sí iyàrá (ìtóbi) ní ìtọ́sọ́nà pàtó kan.
- Báwo ni a ṣe le ṣe afihan fekito ni aworan?
- dahun: A le fi ọfà ṣe àfihàn fekito kan ní àwòrán. Gígùn ọfà náà dúró fún bí fekito náà ṣe tóbi tó, àti ìtọ́sọ́nà ọfà náà dúró fún ìtọ́sọ́nà fekito náà.
- Kí ni ìtumọ̀ ìrù àti orí fekito kan?
- dahun: Ìrù ni ibi ìbẹ̀rẹ̀ fekito naa, ori (tabi ori) naa si ni opin. Nigbati a ba n ṣe awọn iṣẹ bii afikun fekito, iru fekito kan ni a gbe si ori ekeji.
- Báwo ni a ṣe ń fi àwọn vektọ pọ̀?
- dahun: A fi awọn fekito kun nipa lilo ọna ori-si-iru. A gbe iru fekito keji si ori akọkọ. Lẹhinna a fa fekito ti o jẹyọ lati iru fekito akọkọ si ori fekito keji.
- Kí ni ìyàtọ̀ láàárín vektọ ẹyọ kan àti vektọ null?
- dahun: Fẹ́kítà ẹyọ kan ní ìwọ̀n kan, ó sì tọ́ka sí ìtọ́sọ́nà pàtó kan. A lò ó láti dúró fún ìtọ́sọ́nà fẹ́kítà láìka ìwọ̀n rẹ̀ sí. Fẹ́kítà òfo (tàbí òdo) kò ní ìwọ̀n tàbí ìtọ́sọ́nà pàtó kan.
- Báwo ni a ṣe le ṣe ìsọdipúpọ̀ vektọ kan pẹ̀lú scalar kan?
- dahun: Sísọpọ̀ fekito kan pẹ̀lú scalar máa ń yí ìwọ̀n rẹ̀ padà ṣùgbọ́n kì í ṣe ìtọ́sọ́nà rẹ̀. Tí scalar náà bá jẹ́ rere, ìtọ́sọ́nà náà yóò wà bẹ́ẹ̀; tí ó bá jẹ́ odi, ìtọ́sọ́nà náà yóò yí padà.
- Kí ni ìtumọ̀ rẹ̀ fún àwọn fekito méjì láti jẹ́ orthogonal tàbí perpendicular?
- dahun: Àwọn fekito méjì jẹ́ orthogonal tàbí perpendicular tí igun láàrín wọn bá jẹ́ 90 degrees. Ẹ̀rọ àmì wọn yóò jẹ́ odo.
- Báwo ni a ṣe ń pinnu àbájáde àwọn vektọ méjì?
- dahun: Àbájáde rẹ̀ ni àròpọ̀ àwọn fákítà méjì náà. Ní àwòrán, nígbà tí a bá fi àwọn fákítà náà hàn gẹ́gẹ́ bí ọfà, o lè rí àbájáde náà nípa gbígbé ìrù fákítà kejì sí orí àkọ́kọ́ àti fífà ọfà tuntun (àbájáde náà) láti ìrù fákítà àkọ́kọ́ sí orí kejì.
- Tí fekito kan bá tọ́ka sí ìlà-oòrùn pẹ̀lú ìwọ̀n àwọn ẹyọ mẹ́wàá, báwo ni o ṣe lè ṣàpèjúwe òdìkejì rẹ̀?
- dahun: Ìdàkejì fekito yii yoo ni iwọn kanna (awọn iwọn 10) ṣugbọn yoo tọka si itọsọna idakeji, iyẹn ni, nitori iwọ-oorun.