Àwọn Ìkọlù Ìṣíṣẹ́-ì ...

Àwọn Ìkọlù Ìṣíṣẹ́-ì ...

1. Ibọn roba 40-gram kan ti a ta si ogiri ni igun-ọna, gẹgẹ bi a ti fihan ninu aworan ni isalẹ. Ibọn naa han ni iyara kanna. Kini iyipada ninu ipa ti bọọlu naa?

A mọ̀:

ibi (m) = 40 giramu = 0.04 kg

Iyara akọkọ (v)_o) = – 50 m/s

Iyara ikẹhin (v)_t) = 50 m/s

Ìtọ́sọ́nà ìyípo bọ́ọ̀lù náà (ìtọ́sọ́nà ìyípo) jẹ́ òdìkejì kí iyàrá àkọ́kọ́ àti iyàrá ìkẹyìn lè ní àwọn àmì tí ó yàtọ̀ síra.

A fẹ́: Ìyípadà nínú ìṣípo bọ́ọ̀lù

Ojutu:

Iyipada ninu iyara:

Δp = m (v)_t - v_o) = (0.04)(50 – (-50)) = (0.04)(50 + 50)

Δp = (0.04)(100) = 4 Ns

2. A gbé bọ́ọ̀lù rọ́bà 75-gram kan síta láti gbá ògiri, gẹ́gẹ́ bí a ṣe fi hàn nínú àwòrán ìsàlẹ̀. Bọ́ọ̀lù náà farahàn ní iyàrá kan náà. Kí ni ìṣípayá náà?

A mọ̀:

Ìwọ̀n bọ́ọ̀lù (m) = 75 giramu = 0.075 kg

Iyara akọkọ (v)_o) = -20 m/s

Iyara ikẹhin (v)_t) = 20 m/s

Ìtọ́sọ́nà ìyípo bọ́ọ̀lù náà (ìtọ́sọ́nà ìyípo) jẹ́ òdìkejì kí iyàrá àkọ́kọ́ àti iyàrá ìkẹyìn lè ní àwọn àmì tí ó yàtọ̀ síra.

A fẹ́: iro

Ojutu:

Impulse = iyipada ninu iyara

I = Δp

Mo = m (v)_t - v_o) = 0.075 (20 – (-20)) = 0.075 (20 + 20) = 0.075 (40)

I = 3 N s = 3 Newton s

Ipalara rirọ pipe

3. Bọ́ọ̀lù méjì, A àti B, ń sún mọ́ ara wọn ní ìpele kan tí ó wà ní ìsàlẹ̀. Ìyára bọ́ọ̀lù A, v_A = 4 m/s àti iyàrá bọ́ọ̀lù B, v_B = 6m/s. Ìjamba náà jẹ́ rírọ̀ dáadáa. Iyára ohun B lẹ́yìn ìjamba jẹ́ 4 m/s. Kí ni iyára bọ́ọ̀lù A lẹ́yìn ìjamba.

A mọ̀:

Ìwọ̀n bọ́ọ̀lù A (m)_A) = m

Ìwọ̀n bọ́ọ̀lù B (m)_B) = m

Iyara ti bọọlu A ṣaaju ikọlu (v)_A) = 4 m/s

Iyara ti rogodo B ṣaaju ikọlu (v)_B) = 6 m/s

Iyara bọ́ọ̀lù B lẹ́yìn ìkọlù (v)_B') = 4 m/s

Fe: Iyara bọ́ọ̀lù A lẹ́yìn ìkọlù (v)_A))

Ojutu:

Ìwọ̀n àwọn bọ́ọ̀lù náà jọra, nítorí náà:

Iyara ti bọọlu A ṣaaju ikọlu (v)_A) = iyàrá bọ́ọ̀lù B lẹ́yìn ìkọlù (v_B') = 4 m/s

Iyara ti rogodo B ṣaaju ikọlu (v)_B) = iyàrá bọ́ọ̀lù A lẹ́yìn ìkọlù (v_A') = 6 m/s

Àwọn ìkọlù díẹ̀díẹ̀

4. Àwọn nǹkan méjì pẹlu ibi-ipo kanna naa n gbe ni ila taara ti n sunmọ ara wọn, gẹ́gẹ́ bí a ṣe fihàn nínú àwòrán ní ìsàlẹ̀. Tí v bá jẹ́ v₂ ni iyara ohun naa 2, lẹ́yìn ìkọlù sí ọ̀tún ní 5 ms^-1, lẹhinna iyara naa ti nkan na (1) lẹ́yìn ìjamba náà ni…

A mọ̀:

Ìwọ̀n ohun náà = m

Iyara ohun 1 ṣaaju ijamba (v)₁) = 8 m/s

Iyara ohun 2 ṣaaju ijamba (v)₂) = 10 m/s

Iyara ohun 2 lẹ́yìn ìkọlù (v)₂') = 5 m/s

A fẹ́: Iyara ohun 1 lẹ́yìn ìkọlù (v)₁')

Ojutu:

m₁ v₁+ m₂ v₂ = m₁ v₁' + m₂ v₂'

m (v)₁ +v₂) = m (v₁'+ v₂))

v₁ +v₂ = v₁'+ v₂'

8 + 10 = v₁' + 5

18 = v₁' + 5

v₁' = 18-5

v₁' = 13 m/s

5. Ohun A pẹlu iwuwo 4 kg ati ohun B pẹlu iwuwo 5 kg sunmọ ara wọn ni apa ila petele bi a ṣe fihan ni aworan ni isalẹ. Lẹhin ikọlu, iyara rogodo A = 4 m/s ati iyara rogodo B = 2 m/s. Kini iyara rogodo B ṣaaju ikọlu.

A mọ̀:

Ìwọ̀n ohun A (m)_A) = 4 kg

Ìwọ̀n ohun BB (m_B) = 5 kg

Iyara ohun kan A ṣaaju ijamba (v)_A) = 6 m/s

Iyara ohun A lẹhin ijamba (v)_A') = 4 m/s

Iyara ohun B lẹ́yìn ìkọlù (v)_B') = -2 m/s

Àwọn àmì afikún àti àyọkúrò fi hàn pé àwọn bọ́ọ̀lù ní ìtọ́sọ́nà òdìkejì.

A fẹ́: Iyara ti rogodo B ṣaaju ikọlu (v)_B)

Ojutu:

m_A v_A + m_B v_B = m_A v_A' + m_B v_B'

(4) (6) + (5) (-2) = (4) (4) + (5) (v_B))

24 – 10 = 16 + 5(v_B))

14 – 16 = 5 (v_B))

-2 = 5 (v_B))

v_B' = -2/5

v_B' = -0.4

Àmì ìyọkúrò fihàn pé ìtọ́sọ́nà bọ́ọ̀lù lẹ́yìn ìkọlù náà lòdì sí ìtọ́sọ́nà bọ́ọ̀lù náà kí ó tó di ìkọlù náà.

IneÀwọn ìkọlù ṣíṣu

6. Bọ́ọ̀lù 2-kg àti bọ́ọ̀lù 1-kg ń sún mọ́ ara wọn ní ìpele kan tí ó dúró ní ìsàlẹ̀, gẹ́gẹ́ bí a ṣe fihàn nínú àwòrán ní ìsàlẹ̀.

Iyara ti rogodo 1, v₁ = 2 ms^-1 àti iyàrá bọ́ọ̀lù 2, v₂ = 4 ms^-1Lẹ́yìn ìkọlù náà, àwọn méjèèjì máa ń papọ̀. Kí ni iyàrá tó ń yá lẹ́yìn ìkọlù náà?

A mọ̀:

Ìwọ̀n bọ́ọ̀lù 1 (m₁) = 2 kg

Ìwọ̀n bọ́ọ̀lù 2 (m₂) = 1 kg

Iyara ti rogodo 1 ṣaaju ikọlu (v₁) = 2 m/s

Iyara ti rogodo 2 ṣaaju ikọlu (v₂) = -4 m/s

Itọsọna ti bọọlu naa iyọkuro (ìtọ́sọ́nà iyàrá) jẹ́ òdìkejì nítorí náà iyàrá iyàrá bọ́ọ̀lù 1 àti iyàrá bọ́ọ̀lù 2 ní àwọn àmì òdìkejì.

A fẹ́: Iyara lẹhin ijamba (v')

Ojutu:

m₁ v₁ + m₂ v₂ = (m₁ + m₂) v'

(2)(2) + (1)(-4) = (2 + 1) v'

4 – 4 = (3) v'

0 = (3) v'

v' = 0

1. Kí ni ẹ̀kọ́ ìṣípayá-ìṣípayá?

dahun: Ìwé ìwádìí ìṣípayá-ìṣípayá sọ pé ìṣípayá tí a lò sí ohun kan dọ́gba pẹ̀lú ìyípadà nínú ìṣípayá rẹ̀. Ní ti ìṣirò, $Impulse=F\times \Delta t=\Delta p$, ibi ti $F$ ni apapọ agbara ti a lo, $\Delta t$ ni akoko ti a fi agbara naa lo, ati $\Delta p$ ni iyipada ninu iyara.

2. Báwo ni a ṣe ń lo ìlànà ìpamọ́ agbára nígbà tí àwọn ìjà bá ń wáyé?

dahun: Nínú ètò kan tí a dá dúró (kò sí agbára láti òde), gbogbo agbára kí ó tó di pé ìkọlù kan dọ́gba pẹ̀lú gbogbo agbára lẹ́yìn ìkọlù náà. Èyí jẹ́ òótọ́ fún àwọn ìkọlù elastic àti inelastic.

3. Ṣe ìyàtọ̀ láàárín ìkọlù elastic àti ìkọlù inelastic.

dahun: Nínú ìkọlù elastic, agbára ìkọlù àti agbára ìkọlù ni a ń tọ́jú. Èyí túmọ̀ sí wípé agbára ìkọlù gbogbo ṣáájú ìkọlù náà dọ́gba pẹ̀lú agbára ìkọlù gbogbo lẹ́yìn ìkọlù náà. Nínú ìkọlù inelastic, nígbàtí agbára ìkọlù náà bá wà ní ìpamọ́, agbára ìkọlù kò ṣe dandan láti pamọ́, àti pé àwọn kan lè yípadà sí àwọn irú agbára mìíràn bíi ooru tàbí ìró.

4. Kí ló dé tí bọ́ọ̀lù tí ń fò máa ń dẹ́kun fífó nígbà tí ó bá jábọ́ láti ibi gíga kan?

dahun: Bó tilẹ̀ jẹ́ pé bọ́ọ̀lù náà máa ń dojúkọ ìkọlù elastic pẹ̀lú ilẹ̀, kì í ṣe gbogbo agbára kinetic rẹ̀ ló máa ń padà sí agbára tó ṣeé ṣe. Agbára kan máa ń pàdánù sí àwọn ìrísí mìíràn bíi ooru, ìró, àti àwọn ìyípadà inú bọ́ọ̀lù náà. Nítorí náà, pẹ̀lú ìfòkèré kọ̀ọ̀kan, gíga rẹ̀ máa ń dínkù títí bọ́ọ̀lù náà yóò fi dúró nígbẹ̀yìn gbẹ́yín.

5. Báwo ni ìfàsẹ́yìn ṣe ní í ṣe pẹ̀lú ìyípadà nínú iyàrá?

dahun: Ìmúlọ́ ni àbájáde agbára aláàbọ̀ àti àkókò tí ó fi ń ṣiṣẹ́ lórí ohun kan. Nítorí ìlànà ìsúnniṣe-momentum, ìsúnniṣe dọ́gba pẹ̀lú ìyípadà nínú ìsúnniṣe. Fún ohun tí ó ní ìwọ̀n tí ó dúró ṣinṣin, ìsúnniṣe ($p$) ni $mass(m)\times velocity(v)$Nítorí náà, ìyípadà nínú agbára ìṣiṣẹ́ túmọ̀ sí ìyípadà nínú iyàrá ìṣiṣẹ́.

6. Nínú ìjàmbá ọkọ̀ ayọ́kẹ́lẹ́ méjì níbi tí àwọn ọkọ̀ ayọ́kẹ́lẹ́ méjèèjì dúró pátápátá, ṣé agbára ṣì wà níbẹ̀?

dahun: Bẹ́ẹ̀ni, agbára ìṣíṣẹ́ náà ṣì wà ní ìpamọ́. Gbogbo agbára ìṣíṣẹ́ ọkọ̀ ayọ́kẹ́lẹ́ méjèèjì kí ó tó di pé ìjàǹbá náà yóò dọ́gba pẹ̀lú agbára ìṣíṣẹ́ náà lẹ́yìn ìjàǹbá náà. Níwọ̀n ìgbà tí ọkọ̀ ayọ́kẹ́lẹ́ méjèèjì dúró, agbára ìṣíṣẹ́ wọn kò sí ní òdo, ṣùgbọ́n agbára ìṣíṣẹ́ wọn ṣì dọ́gba pẹ̀lú ti ìjàǹbá náà ṣáájú ìjàǹbá náà.

7. Báwo ni agbára tí afẹ́fẹ́ afẹ́fẹ́ ń gbà nínú ọkọ̀ ayọ́kẹ́lẹ́ ṣe dín ipa tí ó ní lórí èròjà nígbà ìkọlù kù?

dahun: Afẹ́fẹ́ afẹ́fẹ́ máa ń mú kí àkókò tí arìnrìn-àjò náà fi ń dínkù pọ̀ sí i. Nípa fífún àkókò náà ní àkókò púpọ̀ sí i, agbára tí arìnrìn-àjò náà ní (nítorí ìlànà ìṣiṣẹ́-momentum) máa ń dínkù, èyí á sì dín ewu ìpalára kù.

8. Kí ló dé tí àwọn eléré ìdárayá fi máa ń ṣe “yípo” nígbà tí wọ́n bá ń sọ̀kalẹ̀ láti ibi gíga pàtàkì kan?

dahun: Nípa yíyípo lórí ìbalẹ̀, eléré ìdárayá kan ń mú kí àkókò ìkọlù náà pọ̀ sí i. Àkókò gígùn yìí ń dín agbára àpapọ̀ tí a ní nígbà tí a bá ń balẹ̀ kù, èyí sì ń dín ewu ìpalára kù. Ó jẹ́ lílo ìlànà ìṣíṣẹ́-momentum nínú ìgbésí ayé gidi.

9. Báwo ni momentum ṣe ní í ṣe pẹ̀lú òfin kẹta ti motion ti Newton?

dahun: Òfin kẹta ti Newton sọ pé fún gbogbo ìgbésẹ̀, ìṣesí tó dọ́gba àti èyí tó lòdì sí ara wọn ló wà. Nínú ìkọlù, ohun kan máa ń lo agbára kan lórí èkejì, èkejì sì máa ń lo agbára tó dọ́gba àti èyí tó lòdì sí ara wọn lórí èkínní. Èyí túmọ̀ sí wípé ìyípadà nínú agbára (tàbí ìṣípayá) tí ohun kan ní rí dọ́gba ní ìwọ̀n àti òdìkejì ní ìtọ́sọ́nà sí ti ohun kejì, èyí tó ń rí i dájú pé agbára náà wà ní ìpamọ́.

10. Báwo ni igun ìṣẹ̀lẹ̀ nínú ìjamba ṣe ní ipa lórí iyàrá tí ó ń yọrí sí àwọn nǹkan tí ó ń kọlu ara wọn?

dahun: Igun ìṣẹ̀lẹ̀ lè pinnu ìtọ́sọ́nà iyàrá tí ó yọrí sí lẹ́yìn ìkọlù. Nínú ìkọlù onípele méjì, a gbọ́dọ̀ lo ìpamọ́ iyàrá agbára lọ́tọ̀ọ̀tọ̀ fún àwọn ohun èlò tí ó wà ní petele àti inaro. Ní ìbámu pẹ̀lú igun ìkọlù àti àwọn ohun ìní àwọn ohun náà, èyí lè yọrí sí onírúurú àbájáde ní ìbámu pẹ̀lú ìtọ́sọ́nà àti bí iyàrá tí ó yọrí sí.

1. Kini ibatan laarin itara ati ipa?
   • idahunÌfàmọ́ra jẹ́ ìyípadà nínú agbára ohun kan. Ní ti ìmọ̀ ìṣirò, agbára jẹ́ àbájáde agbára àti àkókò tí ó fi ń ṣiṣẹ́, ó sì dọ́gba pẹ̀lú ìyípadà agbára náà.
2. Báwo ni ìpamọ́ agbára ṣe kan àwọn ìkọlù?
   • idahun: Nínú ètò kan tí a dá dúró (níbi tí kò sí agbára láti òde tí ń ṣiṣẹ́), gbogbo agbára kí ó tó di pé ìkọlù kan dọ́gba pẹ̀lú gbogbo agbára lẹ́yìn ìkọlù náà. Èyí ni ìlànà ìpamọ́ agbára náà.
3. Ṣe ìyàtọ̀ láàárín àwọn ìkọlù elastic àti inelastic.
   • idahun: Nínú ìkọlù elastic, agbára ìkọlù àti agbára ìkọlù ni a ń pamọ́. Nínú ìkọlù inelastic, nígbàtí agbára ìkọlù bá ń pamọ́, agbára ìkọlù kìí ṣe bẹ́ẹ̀. Àwọn ìkọlù inelastic pípé jẹ́ ìpín kan níbi tí àwọn ohun náà ti ń dì mọ́ ara wọn lẹ́yìn ìkọlù náà.
4. Kí ló dé tí bọ́ọ̀lù tí ń fò máa ń dáwọ́ dúró nígbà tí a bá ń jù ú léraléra?
   • idahun: Kò sí ìkọlù tó lè rọ̀ dáadáa nítorí àwọn nǹkan bíi ìdènà afẹ́fẹ́ àti agbára ìyípadà. Pẹ̀lú ìkọlù kọ̀ọ̀kan, a máa ń yí díẹ̀ lára ​​agbára ìkọlù bọ́ọ̀lù náà padà sí àwọn ìrísí mìíràn, bíi ooru, èyí tó máa ń yọrí sí àwọn ìkọlù kékeré àti kékeré títí tí yóò fi dúró.
5. Báwo ni agbára tí afẹ́fẹ́ afẹ́fẹ́ ń fúnni ṣe ń dín ewu ìpalára kù nígbà ìjàǹbá ọkọ̀ ayọ́kẹ́lẹ́?
   • idahun: Afẹ́fẹ́ afẹ́fẹ́ máa ń mú kí àkókò ìjàǹbá náà pọ̀ sí i. Nípa ṣíṣe bẹ́ẹ̀, ó máa ń dín agbára tí a fi ń lo ènìyàn lórí kù, èyí á sì dín ewu ìpalára kù.
6. Kí ló dé tí ó fi rọrùn láti mú ẹyin aise nípa gbígbé ọwọ́ rẹ pẹ̀lú ìṣísẹ̀ ẹyin náà nígbà tí o bá ń mú un dípò kí o máa mú ọwọ́ rẹ dúró ṣinṣin?
   • idahun: Nípa gbígbé ọwọ́ rẹ pẹ̀lú ìṣípo ẹyin, o ń mú àkókò ìkọlù pọ̀ sí i. Èyí ń dín agbára àpapọ̀ lórí ẹyin kù, èyí sì ń mú kí ó má ​​baà fọ́.
7. Báwo ni ògbóǹkangí nínú karate ṣe lè fi ọwọ́ rẹ̀ fọ́ pákó tàbí bíríkì láìpa ara rẹ̀ lára?
   • idahun: Onímọ̀ nípa karate kan máa ń lo ìṣísẹ̀ kíákíá láti fúnni ní agbára ńlá láàárín àkókò kúkúrú. Ìyípadà kíákíá ti agbára náà máa ń fọ́ àga náà, ṣùgbọ́n ọwọ́ kò ní fi ara kan ara rẹ̀ fún ìgbà pípẹ́ tó láti fa agbára tó lè ba nǹkan jẹ́.
8. Kí ló dé tí ó fi léwu láti sinmi láàárín ọ̀nà tí ó yára jù?
   • idahun: Tí ọkọ̀ ayọ́kẹ́lẹ́ kan bá ń rìn ní iyàrá gíga bá pàdé ohun kan tí kò dúró (tàbí ènìyàn), ìyípadà nínú agbára ìṣiṣẹ́ (àti nípa bẹ́ẹ̀ agbára ìṣiṣẹ́) máa ń wáyé láàárín àkókò kúkúrú, èyí sì máa ń yọrí sí agbára ńlá. Àwọn agbára ńlá wọ̀nyí lè fa ìbàjẹ́ ńlá.
9. Tí nǹkan méjì bá dojú kọ ara wọn, kí ló dé tí ọ̀kan fi lè ní agbára tó pọ̀ ju èkejì lọ, kódà bí ìyípadà wọn nínú agbára bá tilẹ̀ jọra?
   • idahun: Bó tilẹ̀ jẹ́ pé ìyípadà nínú agbára (àti nípa bẹ́ẹ̀ agbára ìṣiṣẹ́) jẹ́ ọ̀kan náà fún àwọn ohun méjèèjì nítorí òfin kẹta ti Newton, agbára tí ohun kan ní da lórí bí ìyípadà agbára ìṣiṣẹ́ ṣe yára tó. Tí ohun kan bá ní àkókò ìjamba kúkúrú, yóò ní agbára tó pọ̀ sí i.
10. Kí ló dé tí àwọn ohun èlò eré ìdárayá kan, bíi ibọ̀wọ́ baseball tàbí pádì cricket, fi ní pádì?

• idahunPádì ìpadì mú kí àkókò tí ìjamba (bíi bọ́ọ̀lù tí ń lu ohun èlò) máa pọ̀ sí i. Èyí ń tan agbára ìpadì náà kálẹ̀ fún ìgbà pípẹ́, èyí sì ń dín agbára àti ìpalára tí ó ṣeé ṣe kù.