Ipa ti homonu hisulini lori iṣelọpọ glucose
Pendahuluan
Insulin jẹ́ homonu tí àwọn sẹ́ẹ̀lì beta nínú pancreas ń ṣe, pàápàá jùlọ ní àwọn erékùsù Langerhans. Hómónù yìí ń kó ipa pàtàkì nínú ìṣiṣẹ́ ara, pàápàá jùlọ nínú ṣíṣàkóso ìwọ̀n glucose nínú ẹ̀jẹ̀. Glucose ni orísun agbára àkọ́kọ́ fún àwọn sẹ́ẹ̀lì ènìyàn. Agbára yìí ń jẹ́ kí onírúurú iṣẹ́ ìṣiṣẹ́ ara ṣiṣẹ́ dáadáa. Mímú ìwọ̀n glucose inú ẹ̀jẹ̀ tó wà ní ìwọ̀ntúnwọ̀nsì ṣe pàtàkì, àti pé ibí ni insulin ti ń kó ipa pàtàkì. Nínú àpilẹ̀kọ yìí, a ó jíròrò ní kíkún bí insulin ṣe ní ipa lórí ìṣiṣẹ́ glucose àti àwọn ipa rẹ̀ lórí ìlera ènìyàn.
Iṣẹ́ ti homonu insulin ninu ara
Insulin ní ọ̀pọ̀lọpọ̀ iṣẹ́ pàtàkì nínú ara. Ọ̀kan lára àwọn iṣẹ́ pàtàkì jùlọ ni ríran glucose lọ́wọ́ láti wọ inú sẹ́ẹ̀lì. Glukosi láti inú oúnjẹ tí a ń jẹ wọ inú ẹ̀jẹ̀, èyí sì ń mú kí ìwọ̀n suga nínú ẹ̀jẹ̀ pọ̀ sí i. Nítorí pé àwọn sẹ́ẹ̀lì nílò glucose gẹ́gẹ́ bí orísun agbára, ó ṣe pàtàkì láti ní ẹ̀rọ kan tí ó ń ṣàkóso ìwọlé glucose sínú àwọn sẹ́ẹ̀lì wọ̀nyí. Ibí ni insulin ti ń ṣiṣẹ́.
Lẹ́yìn tí a bá jẹun tán, ìwọ̀n glucose inú ẹ̀jẹ̀ máa ń pọ̀ sí i. Ẹ̀pà ara máa ń tú insulin jáde sínú ẹ̀jẹ̀. Hómónù yìí máa ń ran àwọn sẹ́ẹ̀lì ara lọ́wọ́ láti fa glucose láti inú ẹ̀jẹ̀, èyí sì máa ń dín ìwọ̀n suga inú ẹ̀jẹ̀ kù sí bí ó ti yẹ. Hómónù náà tún ń kó ipa nínú títọ́jú glucose gẹ́gẹ́ bí glycogen nínú ẹ̀dọ̀ àti iṣan ara, ó sì máa ń dènà ìfọ́ glycogen padà sí glucose.
Ilana ti Iṣe Insulin lori Iṣelọpọ Glukosi
Insulin n ṣiṣẹ nipasẹ awọn olugba insulin ti o wa lori oju sẹẹli. Nigbati insulin ba sopọ mọ awọn olugba rẹ, o nfa lẹsẹsẹ awọn iṣe-ṣiṣe kemikali laarin sẹẹli naa. Iṣe pataki kan ni imuṣiṣẹ awọn enzymu ti o ni ipa ninu iṣelọpọ glucose. Fun apẹẹrẹ, insulin n mu enzyme glucokinase ṣiṣẹ ninu ẹdọ ati awọn iṣan, eyiti o ṣe iranlọwọ fun iyipada glukosi si glucose-6-phosphate, igbesẹ akọkọ ni titọju glukosi bi glycogen.
Ni afikun, insulin tun n da enzyme glucose-6-phosphatase duro, eyi ti o ni ojuse lati yi glucose-6-phosphate pada si glucose ninu ẹdọ, ti o si n dinku itusilẹ glukosi sinu ẹjẹ. Ni ọna yii, insulin n ṣe iranlọwọ lati mu ipele glukosi duro ni ẹjẹ.
Ipa ti Aito Insulin: Àtọgbẹ Mellitus
Nígbà míìrán, ara kò lè ṣe insulin tó tàbí kò lè lo insulin dáadáa. Èyí lè fa ìdàrúdàpọ̀ tó lágbára nínú ìṣiṣẹ́ glucose tí a mọ̀ sí diabetes mellitus. Oríṣi méjì pàtàkì ni àrùn àtọ̀gbẹ: Irú 1 àti Irú 2.
1. Àtọ̀gbẹ Iru 1: Èyí jẹ́ àìsàn autoimmune níbi tí ètò ààbò ara ti ń kọlu àwọn sẹ́ẹ̀lì beta nínú pancreas, tí ó sì ń pa wọ́n run, èyí tí ó ń dènà ìṣẹ̀dá insulin. Glucose kò le wọ inú àwọn sẹ́ẹ̀lì nítorí pé kò sí insulin láti ṣí ìlẹ̀kùn, èyí tí ó ń yọrí sí glucose tí ó wà nínú ẹ̀jẹ̀ tí ó sì ń fa hyperglycemia.
2. Àtọ̀gbẹ Iru 2: Àmì pàtàkì àrùn yìí ni agbára ìdènà insulin, níbi tí àwọn sẹ́ẹ̀lì ara kò ti lè dáhùn sí insulin. Bó tilẹ̀ jẹ́ pé pancreas ṣì ń ṣe insulin, homonu yìí kò ṣiṣẹ́ bí ó ti yẹ. Ní ìdáhùnpadà, pancreas ń gbìyànjú láti ṣe insulin púpọ̀ sí i. Níkẹyìn, pancreas kò lè bá ìbéèrè tó ń pọ̀ sí i mu, èyí sì ń yọrí sí hyperglycemia.
Glycogen ati Iṣelọpọ Ọra
Yàtọ̀ sí pé ó ní ipa taara lórí ìṣiṣẹ́ glucose, insulin tún ń kó ipa nínú ìpamọ́ àti lílo agbára fún ìgbà pípẹ́, èyí ni nípasẹ̀ glycogen àti ìṣiṣẹ́ ọ̀rá.
– Ìpamọ́ Glycogen: Nínú ẹ̀dọ̀ àti iṣan, a máa ń tọ́jú glúkósì tó pọ̀ jù gẹ́gẹ́ bí glycogen nípasẹ̀ ìlànà glycogenesis. Nígbà tí ara bá nílò agbára tí ìwọ̀n glúkósì nínú ẹ̀jẹ̀ bá sì lọ sílẹ̀, a lè pín glycogen padà sí glúkósì nípasẹ̀ glycogenolysis. Hísínílì ń mú kí glycogenesis ṣiṣẹ́, ó sì ń dí glycogenolysis lọ́wọ́.
– Ìṣẹ̀dá Ọ̀rá: Insulin tún máa ń mú kí ìṣẹ̀dá ọ̀rá àti ìpamọ́ ọ̀rá wà nínú àsopọ ẹran ara. Nígbà tí ìwọ̀n insulin bá ga (fún àpẹẹrẹ, lẹ́yìn oúnjẹ), ara máa ń tọ́jú agbára gẹ́gẹ́ bí ọ̀rá. Ní ọ̀nà mìíràn, nígbà tí ìwọ̀n insulin bá lọ sílẹ̀ (fún àpẹẹrẹ, nígbà ààwẹ̀), ara máa ń pín ọ̀rá sí àwọn ọ̀rá ...
Pàtàkì Ìṣègùn àti Ìwòsàn
Òye pípéye nípa ipa insulin lórí ìṣiṣẹ́ glucose ṣe pàtàkì nínú ìṣàkóso àtọ̀gbẹ àti àwọn àìsàn tó jọ mọ́ ọn. Fún àpẹẹrẹ, àwọn aláìsàn tí wọ́n ní Àtọ̀gbẹ Iru 1 nílò abẹ́rẹ́ insulin láti ṣàkóso ìwọ̀n glucose nínú ẹ̀jẹ̀ wọn. Nínú Àtọ̀gbẹ Iru 2, ìtọ́jú sábà máa ń bẹ̀rẹ̀ pẹ̀lú àwọn ìyípadà ìgbésí ayé bíi oúnjẹ àti eré ìmárale, lẹ́yìn náà ni àwọn oògùn tí ó ń mú kí ìmọ̀lára insulin pọ̀ sí i, bíi metformin, tàbí tí ó ń mú kí ìtújáde insulin jáde láti inú pancreas.
Ipari
Hísílínọ́mù náà ń kó ipa pàtàkì nínú ṣíṣàkóso ìṣiṣẹ́ glucose. Nípasẹ̀ ètò tó díjú, hísílínọ́mù ń ran àwọn ipele gígún ẹ̀jẹ̀ lọ́wọ́ láti dín ìwọ̀n gígún ẹ̀jẹ̀ kù nípa ṣíṣe ìrànlọ́wọ́ fún wíwọlé gígún sínú àwọn sẹ́ẹ̀lì, títọ́jú rẹ̀ gẹ́gẹ́ bí glycogen, àti dídínà ìtújáde rẹ̀ padà sínú ẹ̀jẹ̀. Nígbà tí iṣẹ́ hísílínọ́mù bá bàjẹ́, gẹ́gẹ́ bí ó ti rí nínú àtọ̀gbẹ, ìṣiṣẹ́ gígúnọ́mù a máa bàjẹ́, èyí sì máa ń yọrí sí àwọn àbájáde ìlera tó le koko.
Lílóye bí insulin ṣe ń ṣiṣẹ́ ń ràn wá lọ́wọ́ láti lóye àwọn ipò ìṣiṣẹ́ ara tó wà tẹ́lẹ̀ àti láti ṣe àgbékalẹ̀ àwọn ọ̀nà ìtọ́jú tó dára jù láti mú kí ìwọ̀n glucose inú ẹ̀jẹ̀ wà ní ìpele tó yẹ. Pẹ̀lú ìlọsíwájú nínú ìmọ̀ sáyẹ́ǹsì àti ìmọ̀ ẹ̀rọ, a nírètí pé àwọn ìṣẹ̀dá tuntun yóò wà nínú ìtọ́jú àwọn àìsàn tó ní í ṣe pẹ̀lú àìṣiṣẹ́ insulin, èyí tó máa mú wa lọ sí àwùjọ tó ní ìlera tó dára jù.
