Kamoo Matamo a Lefatše a Sebetsang Kateng ho Bokelleng Metsi Bakeng sa Matla

Kamoo Matamo a Lefatše a Sebetsang Kateng ho Bokelleng Metsi Bakeng sa Matla

Matamo a letsopa ke e 'ngoe ea meralo ea motheo e tloaelehileng haholo tsamaisong ea metsi, haholo-holo bakeng sa nosetso, phepelo ea metsi a tala, taolo ea likhohola le tlhahiso ea matla. Le hoja hangata e nkoa e le "e bonolo" hobane e entsoe ka thepa ea letsopa, mosebetsi oa matamo a letsopa o rarahane haholo. A sebetsa ka ho sebelisa melao-motheo e thata ea boenjiniere ba geotechnical le hydrological ho mamella khatello ea metsi ea nako e telele. Moelelong oa matla, matamo a letsopa a bapala karolo ea bohlokoa e le "libetri" tsa tlhaho - ho boloka matla a ka bang teng a metsi a ka fetoloang motlakase ka liturbine. Sengoloa sena se tšohla kamoo matamo a letsopa a sebetsang kateng ho boloka metsi bakeng sa matla, likarolo tsa 'ona tsa mantlha, le kamoo a sebetsang kateng ho latela pono ea tekheniki empa a ntse a fumaneha habonolo.

1. Letamo la mobu ke eng?

Letamo la ho tlatsa mobu ke letamo leo 'mele oa lona o entsoeng haholo ka mobu o kopaneng, hangata o kopantsoeng le ho tlatsa majoe le karolo e ka hare e sa keneng metsi. Ho fapana le matamo a konkreite, a itšetlehileng ka matla a konkreite ho mamella moroalo oa metsi, matamo a mobu a itšetlehile ka boima ba 'ona bo boholo, botsitso ba leralla, le ho se kene metsi ka hare ho thibela ho lutla ho feteletseng.

Hangata matamo a mobu a khethoa hobane thepa e tala e fumaneha habonolo sebakeng seo, litšenyehelo tsa kaho li ka ba tlase, 'me li loketse likhohlo tse sephara tse nang le metheo ea mobu. Leha ho le joalo, ka lebaka la ho kenella ha mobu le bokhoni ba oona ba ho fetola boitšoaro ho latela bongata ba metsi, moralo le tsamaiso ea ona li hloka taeo e hlokolosi.

2. Molao-motheo oa motheo: ho boloka matla a ka bang teng a metsi

Senotlolo sa kamano pakeng tsa matamo le matla se ho khopolo ea matla a khoheli a ka bang teng. Metsi a bolokiloeng ka har'a letamo bophahamong bo itseng a boloka matla. Ha boemo ba metsi bo le holimo ha bo bapisoa le turbine (ha "hlooho" e le kholo, kapa bophahamo ba ho oa), matla a mangata a ka sebelisoa.

Setsing sa motlakase sa metsi (PLTA), metsi a bolokiloeng ka har'a letamo a fetisetsoa ka har'a penstock ho ea ho turbine. Turbine e fetola matla a kinetic a metsi hore e be matla a potolohang a mechini, ao ebe a fetoloa motlakase ke jenereithara. Morerong ona, letamo la letsopa le boloka bophahamo ba metsi le boemo ba metsi ho netefatsa phepelo e tsitsitseng ea matla.

Litsing tse kholo tsa motlakase oa metsi, boteng ba letamo ha se feela "lebota le sireletsang," empa ke sesebelisoa sa ho laola boteng ba metsi ho pholletsa le linako tsa selemo - mohlala, ho boloka metsi nakong ea lipula bakeng sa tšebeliso nakong ea komello ha phallo ea noka e fokotseha.

3. Sebopeho se seholo sa letamo la mobu

E le hore matamo a lefatshe a mamelle kgatello ya metsi mme a dule a tsitsitse, ka kakaretso a na le dikarolo tse mmalwa tsa bohlokwa:

a) Bohare bo tiileng
Karolo ea mantlha ke karolo ea bohlokoa ka ho fetisisa ho thibeleng metsi ho kena ka har'a 'mele oa letamo. Karolo ea mantlha e ka etsoa ka letsopa, le nang le metsi a mangata. Kaha letsopa ha le kenelle haholo, le fokotsa sekhahla sa ho kena ha metsi, seo, haeba se sa phekoloe, se ka lebisang khoholehong ea ka hare.

Hangata karolo e ka hare ea letamo e fumaneha bohareng ba letamo (karolo e bohareng ea letamo) kapa lehlakoreng le ka holimo la letamo (karolo e ka hare ea letamo), ho latela moralo. Boteng ba karolo e ka hare ea letamo bo etsa hore letamo la letsopa le be ho feta qubu ea mobu feela, empa e be sistimi e nang le mekhahlelo e nang le mesebetsi ea eona.

b) Sebaka sa phetoho le sefe
Haufi le karolo e ka hare e ke keng ya kenngwa metsi hangata ho na le dibaka tsa sefe le dibaka tsa phetoho. Tsena ke mealo ya thepa e hlophilweng ka maemo (e bonyenyane ho isa ho e mahoashe) e sebeletsang ho:
– tšoasa dikarolwana tse nyane e le hore di se ke tsa nkuwa ke phallo ya metsi,
– fokotsa kotsi ea ho petsoha ha liphaephe (ho thehoa ha "liphaephe" tsa khoholeho ea mobu ka hare ho letamo),
– e fokotsa khatello ea masoba a metsi 'me e tsamaisa phallo ea metsi ka mokhoa o sireletsehileng.

Sefe e ntle ke "letlooa la polokeho" la geotechnical: e dumella metsi a itseng ho feta, empa e thibela dikarolwana tsa mobu ho nkuwa.

c) Mebele e bolokang likhetla holimo le tlase ho noka (likhetla)
Khetla ke boima bo boholo ba letamo, e leng se fanang ka botsitso. Karolo ena hangata e hahiloe ka mobu o nang le di-granular kapa motsoako o kopaneng wa mobu le lefika. Khetla e etseditswe ho thibela matsoapo a hodimo le a tlase ho heleha ka lebaka la metsi a mangata, ho thothomela ha tshisinyeho ya lefatshe, kapa diphetoho tsa metsi.

d) Ho ntša metsi le ho ntša metsi ka menoaneng
Tlase ho noka, hangata ho kenngwa drainage ho bokella metsi a dutlang le ho a tsamaisa ka tsela e laolehileng.
– ho theola boemo ba metsi mmeleng wa letamo,
– fokotsa khatello ea metsi a likoti tse ka fokolisang matla a ho koaheloa ha mobu,
– e etsa hore ho be bonolo ho beha leihlo ho dutla ha metsi.

e) Tšireletso ea letsoapo (riprap)
Matsoapo a noka a pepesehetseng maqhubu a letamo hangata a koahetsoe ke marotholi ho thibela khoholeho ea mobu. Matsoapo a noka a ka sireletsoa ka joang kapa tšireletso e 'ngoe ea bokaholimo ho thibela khoholeho e bakoang ke pula.

4. Matamo a letsopa a thibela metsi joang ntle le "ho dutla" ho kotsi?

Ha ho letamo la letsopa le se nang metsi ka ho feletseng. Metsi a manyane a dutlang a tlwaelehile ebile a amoheleha. Se kotsi ke metsi a sa laoleheng a jereng dikarolwana tsa mobu mme a baka ditsela tsa kgoholeho ya mobu ka hare (diphaephe). Ho dutla ke e nngwe ya disosa tse tebileng ka ho fetisisa tsa ho hloleha ha letamo.

Ho bolokeha, matamo a mobu a entsoe ka mekhoa e meraro e meholo:

1. E thibela phallo ho pholletsa le khubu e sa keneleng metsi haholo.
2. Laola phallo ka difiltara le diphaephe tsa metsi e le hore metsi a dutlang a tsamaye ka tsela e "rerilweng" mme a se ke a senya thepa.
3. Netefatsa botsitso ka ho hatelloa ho nepahetseng, ho ba le moepa o sireletsehileng, le taolo ea boleng ba thepa.

Ho hatelloa ho phetha karolo e kholo. Mobu o tlatsoa ka mekhahlelo, ebe o hatelloa ka lisebelisoa tse boima ho fihlela o fihla tekanyong e hlokahalang. Ho hatelloa hantle ho fokotsa likheo, ho eketsa matla, le ho fokotsa ho kenella ha metsi.

5. Ts'ebetso ea letamo la lefats'e tsamaisong ea tlhahiso ea motlakase

Sistimi ea motlakase oa metsi, letamo la letsopa ha le thibele metsi feela empa le boetse le laola matla. Mokhoa o nolofalitsoeng ke ona:

1. Ho tshwarwa ha metsi (phallo e kenang)
Metsi a tswang dinokeng le melapong a phalla ho ya letamong. Bongata bona bo itshetlehile ka pula, maemo a metsi le sehla.

2. Polokelo
Matamo a boloka metsi ho fana ka polokelo. Nakong ea phallo e ngata, letamo le "boloka" metsi. Polokelo ena e bohlokoa haholo linakong tsa tlhoko e eketsehileng ea motlakase kapa linakong tsa komello.

3. Taolo ea boemo ba metsi le ho a ntša
Mosebelisi o laola lesoba la ho kena ha metsi ho penstock e le hore phallo e yang ho turbine e tsamaisane le tlhoko ya matla le meedi ya tshebetso. Kgopolo ya hlooho e bohlokwa mona: haeba boemo ba metsi bo theoha haholo, bokgoni le matla a motlakase di a fokotseha.

4. Phetoho ea matla ho jenereithara ea turbine
Metsi a hatelletsoeng a phallela ka har'a turbine, a fetola mahare a turbine, 'me a hlahisa motlakase ka jenereithara.

5. Ho ntšoa ha metsi (phallo e tsoang)
Ka mora ho feta ka hara turbine, metsi a kgutlisetswa nokeng. Ka tsela ena, matla a metsi a "sebedisitswe," eseng boima ba ona "a sebedisitsweng" — le hoja tahlehelo e itseng e etsahala ka lebaka la mouwane le ditlhoko tse ding.

6. Tsela ea ho tšoloha: polokeho nakong ea likhohola

Matamo a letsopa a itshetlehile haholo ka ditsela tsa ho tsholoha e le karolo ya polokeho. Ditsela tsa ho tsholoha di dumella metsi a mangata ho phalla nakong ya dikgohola ho thibela letamo ho tlala hodima karolo e ka hodimo ya letamo.

Sena se bohlokwa hobane ho tlola metsi (metsi a phallang hodima bokahodimo ba letamo) ho ka senya mmele wa letamo la letsopa ka potlako mme ha lebisa ho hloleheng. Ka hona, ditsela tsa ho tsholoha hangata di hahuwa ka konkreite kapa meaho e sa kgoholeheng, mme bokgoni ba tsona bo balwa ho latela moroallo wa moralo.

Maemong a eneji, ditsela tsa ho tsholoha le tsona di thusa ho boloka tshebetso e bolokehileng ya dipolante tsa motlakase wa metsi. Haeba phallo e kenang e le hodimo haholo, metsi a mang a ka tsholoha ka tsela ya ho tsholoha ntle le ho feta ka hara turbine, kaha sistimi ya turbine e na le meedi hodima ho tsholoha le kgatello ya tshebetso.

7. Liphephetso tsa matamo a lefats'e bakeng sa matla

Leha matamo a mobu a sebetsa hantle, a tobana le liphephetso tse 'maloa:

– Ho thella ha letamo: seretse le lehlabathe tse tswang dibakeng tse ka hodimo tsa noka di a fokotseha, e leng se fokotsang bongata ba letamo hoo matla a bolokilweng a fokotsehang selemo le selemo.
– Phetoho ea tlelaemete le mekhoa ea pula: ho se tsitse ha ho ntšoa ha metsi ho etsa hore moralo oa ts'ebetso le likhakanyo tsa matla li be thata le ho feta.
– Ho tsitsa ha leralla: ho feto-fetoha ha maemo a metsi ka potlako ho ka ama botsitso ba matsoapo a holimo (ho theoha ka potlako).
– Litšisinyeho tsa lefatše: libaka tse nang le litšisinyeho tsa lefatše li hloka meralo e khethehileng ho thibela ho qhalana ha metsi le ho fetoha ho feteletseng ha lintho.
– Tlhokomelo le tlhokomelo: disebediswa tse kang di-piezometer, di-seepage meter, le ho shebella phetoho ya metsi di lokela ho etswa kamehla e le hore matshwao a kotsi a lemohuwe esale pele.

8. Qetello

Matamo a letsopa ke mohlala oa kamoo thepa e bonolo e ka fetohang meralo ea motheo ea theknoloji e phahameng ka moralo o nepahetseng. Tlhahisong ea matla, matamo a letsopa a sebetsa e le mehloli ea matla a ka bang teng a metsi—a laola bophahamo le bophahamo ba metsi e le hore li-turbine li ka sebetsa kamoo ho hlokahalang. Botšepehi ba tsona bo itšetlehile ka setsi se sa keneng metsi, sefa le sistimi ea ho ntša metsi, ho hatelloa hantle, le tsela ea ho tšolla metsi e khonang ho sireletsa letamo likhohola tse matla.

Ho feta feela "matlo a polokelo ea metsi," matamo a letsopa ke litsamaiso tse entsoeng ka boqapi tse leka-lekanyang polokeho, litlhoko tsa matla le tsamaiso ea mehloli ea metsi. Ka moralo o hlokolosi, ts'ebetso e laolehileng, le tlhokomelo e tsoelang pele, matamo a letsopa a ka tšehetsa phepelo ea matla a hloekileng ea nako e telele.

Siea maikutlo