Motsamao oa potoloho - mathata le litharollo
Nako e khutšoanyane
1. Lehlaseli le bolelele ba 140 cm. Ho na le matla a mararo a sebetsang holim'a lehlaseli, F1 = 20 N, F2 = 10 N, le F3 = 40 N ka tataiso le boemo jwalo ka ha ho bontshitswe setshwantshong se ka tlase. torque e baka hore lehlaseli le potoloha bohareng ba boima ba lehlaseli?
Tse tsejoang:
Bohareng ba boima bo bohareng ba lehlaseli.
Bolelele ba lehlaseli (l) = 140 cm = 1.4 metres
Matla a 1 (F)1) = 20 N, letsoho la lever 1 (l1) = 70 cm = 0.7 limithara
Matla a 2 (F)2) = 10 N, letsoho la lever 2 (l2) = 100 cm – 70 cm = 30 cm = 0.3 limithara
Matla a 3 (F)3) = 40 N, letsoho la lever 3 (l3) = 70 cm = 0.7 limithara
Ho batloa: Boholo ba torque
Tharollo:
Torque 1 e potoloha lehlaseli ka lehlakoreng la oache, kahoo torque 1 e fuoa letšoao le fosahetseng.
τ1 =F1 l1 = (20 N)(0.7 m) = -14 N m
Torque ea 2 e potoloha lehlaseli ka lehlakoreng le leng, kahoo e beha letšoao le letle ho torque ea 2.
τ2 =F2 l2 = (10 N)(0.3 m) = 3 N m
Torque ea 3 e potoloha ka lehlakoreng la oache, kahoo torque ea 3 e fuoa letšoao le letle.
τ3 =F3 l3 = (40 N)(0.7 m) = -28 N m
Torque ea letlooa:
Στ = -14 Nm + 3 Nm – 28 Nm = – 42 Nm + 3 Nm = -39 Nm
Boholo ba torque ke 39 N m. Tsela eo lehlaseli le potolohang ka eona e lebile ka oache, kahoo ho fanoe ka letšoao le fosahetseng.
2. Torque ea letlooa e sebetsa joang holim'a lehlaseli? Mothapo oa potoloho ntlheng ea D. (sebe sa 53)o = 0.8)
Tse tsejoang:
Mokhahlelo oa potoloho ntlheng ea D
F1 = 10 N le l1 =r1 sebe θ = (40 cm)(sebe 53o) = (0.4 m)(0.8) = 0.32 limithara
F2 = 10√2 N le l2 =r2 sebe θ = (20 cm)(sebe 45o) = (0.2 m)(0.5√2) = 0.1√2 limithara
F3 = 20 N le l3 =r1 sebe θ = (10 cm)(sebe 90o) = (0.1 m)(1) = 0.1 limithara
Ho batloa: Torque ea letlooa
Tharollo:
τ1 =F1 l1 = (10 N)(0.32 m) = 3.2 Nm
(Torque 1 e potoloha lehlaseli ka lehlakoreng le leng la oache kahoo re beha letšoao le letle ho torque 1)
τ2 =F2 l2 = (10√2 N)(0.1√2 m) = -2 Nm
(Torque ea 2 e potoloha ka lehlakoreng la oache kahoo re beha letšoao le fosahetseng ho torque ea 2)
τ3 =F2 l2 = (20 N)(0.1 m) = 2 Nm
(Torque 3 e potoloha lehlaseli ka lehlakoreng le leng la oache kahoo re beha letšoao le letle ho torque 3)
Torque ea letlooa:
Στ = τ1 – τ1 + τ3
Στ = 3.2 Nm – 2 Nm + 2 Nm
Στ = 3.2 Nm
3. Torque ea letlooa ke eng haeba axis ea potoloho ntlheng ea D. (sebe sa 53)o = 0.8)
Tse tsejoang:
Mokhahlelo oa potoloho ntlheng ea D.
distanta pakeng tsa F1 le mothapo oa potoloho (r)AD) = 40 cm = 0.4 m
Sebaka se pakeng tsa F2 le mothapo oa potoloho (r)BD) = 20 cm = 0.2 m
Sebaka se pakeng tsa F3 le mothapo oa potoloho (r)CD) = 10 cm = 0.1 m
F1 = 10 Newton
F2 = 10√2 Newton
F3 = 20 Newton
Sebe sa 53o = 0.8
Ho batloa: Torque ea letlooa
Tharollo:
Motsotso oa matla 1
Στ1 = (F1)(rAD sebe 53o) = (10 N)(0.4 m)(0.8) = 3.2 Nm
(Torque 1 e potoloha lehlaseli ka lehlakoreng le leng la oache kahoo re beha letšoao le letle ho torque 1)
Motsotso oa matla a 2
Στ2 = (F2)(rBD sebe 45o) = (10√2 N)(0.2 m)(0.5√2) = -2 Nm
(Torque ea 2 e potoloha ka lehlakoreng la oache kahoo re beha letšoao le fosahetseng ho torque ea 2)
Motsotso oa matla a 3
Στ3 = (F3)(rCD sebe 90o) = (20 N)(0.1 m)(1) = 2 Nm
(Torque 2 e potoloha lehlaseli ka lehlakoreng le leng la oache kahoo re beha letšoao le letle ho torque 3)
Torque ea letlooa:
Στ = Στ1 + Στ2 + Στ3
Στ = 3.2 – 2 + 2
Στ = 3.2 Limithara tsa Newton
Motsotso oa inertia
4. Bolelele ba terata = 12 m, l1 = 4 m. Hlokomoloha boima ba terata. Ke eng motsotso oa inertia ea sistimi.
Tse tsejoang:
Boholo ea A (mA) = 0.2 kg
Boima ba B (mB) = 0.6 kg
Sebaka se pakeng tsa A le axis ea potoloho (r)A) = limithara tse 4
Sebaka se pakeng tsa B le axis ea potoloho (r)B) = 12 – 4 = limithara tse 8
Ho batloa: Motsotso oa ho se sebetse hantle ha tsamaiso
Tharollo:
Motsotso oa ho se inertia ha A
IA = (mA)(rA2) = (0.2)(4)2 = (0.2)(16) = 3.2 kg m2
Motsotso oa ho se inertia ha B
IB = (mB)(rB2) = (0.6)(8)2 = (0.6)(64) = 38.4 kg m2
Motsotso oa ho se sebetse hantle ha tsamaiso:
Ke = KeA + KeB = 3.2 + 38.4 = 41.6 kg m2
5. Matla a 6-N a sebediswa thapong e phuthetsweng ho potoloha pulley ya boima ba M = 5 kg le radius R = 20 cm. Ho potlaka ha pulley ka lehlakoreng le leng ke eng. Pulley ke silindara e tiileng e tshwanang.
Tse tsejoang:
Matla (F) = 6 Newton
Boima (M) = 5 kg
Radius (R) = 20 cm = 20/100 m = 0.2 m
Ho batloa: Ho potlaka ha angular (α)
Tharollo:
Motsotso oa matla:
τ = FR = (6 Newton)(limithara tse 0.2) = 1.2 N m
Nako ea ho se sebetse hantle ha silindara e tiileng:
Ke = 1/2 MR2
I = 1/2 (5 kg)(0.2 m)2
I = 1/2 (5 kg)(0.04 m2)
Ke = 1/2 (0.2)
I = 0.1 kg m2.
Ho potlaka ha angular:
τ = I α
α = τ / I = 1.2 / 0.1 = 12 rad s-2
6. Boloko ba boima = 4 kg e leketlileng thapong e phuthetsweng ka pulley ya boima = 8 kg mme radius R = 10 cm. Ho potlaka ka lebaka la matla a khoheli ke 10 ms-2 . Ho potlakisa ha boloko ka mola o otlolohileng ke eng? Pulley ke silindara e tiileng e ts'oanang.
Tse tsejoang:
Boima ba pulley (m) = 8 kg
Radius ea pulley (r) = 10 cm = 0.1 m
Boima ba boloko (m) = 4 kg
Ho potlaka ka lebaka la matla a khoheli (g) = 10 m/s2
Boima (w) = mg = (4 kg)(10 m/s2) = 40 kg m/s2 = 40 Newton
Ho batloa: Ho potlaka ha ho oa ha boloko ka bolokolohi
Tharollo:
Motsotso oa ho se sebetse hantle ha silindara e tiileng:
Ke = 1/2 MR2 = 1/2 (8 kg)(0.1 m)2 = (4 kg)(0.01 m2) = 0.04 kg m2
Motsotso oa matla:
τ = F r = (40 N) (0.1 m) = 4 Nm
Ho potlaka ha angular:
Στ = I α
4 = 0.04 α
α = 4 / 0.04 = 100
Ho potlaka ha mola:
a = r α = (0.1) (100) = 10 m/s2
7. Boloko bo nang le boima ba m bo leketlileng thapong e phuthetsweng ho potoloha pulley. Haeba ho oela mahala ho potlaka ha block ke am/s2, motsotso oa ho se tsitse ha pulley ke ofe..
Tse tsejoang:
boima = w = mg
Letsoho la lever = R
Ho potlaka ha angular = α
Ho potlaka ha ho oa ha boloko ka bolokolohi = a ms-2
Oa Batla: Motsotso oa inertia ea pulley (I)
Tharollo:
Khokahano pakeng tsa ho potlakisa ka mola le ho potlakisa ka angular:
a = R α
α = a / R
Motsotso oa ho se be le nako:
τ = I α
I = τ : α = τ : a / R = τ (R / a) = τ R a-1
Motsamao o potolohang
8. Karolwana ya 0.2-gram e tsamaya ka sedikadikwe ka lebelo le sa fetoheng la 10 m/s. Radius ya sedikadikwe ke 3 cm. Momentum ya sedikadikwe ke efe?
Tse tsejoang:
Boima ba dikarolwana (m) = 0.2 grams = 2 x 10-4 kg
Lebelo la Angular (ω) = 10 rad s-1
Radius (r) = 3 cm = 3 x 10-2 limithara tse
Ho batloa: Motsamao o potolohang oa karoloana
Tharollo:
Tekanyo ea momentum ea angular:
L = Ke ω
I = motsamao o potolohang, I = motsotso wa ho se inertia, ω = lebelo le potolohang
Motsotso oa inertia (bakeng sa likaroloana):
Ke = Monghali.2 = (2 x 10-4 )(3 x 10-2)2 = (2 x 10-4 )(9 x 10-4) = 18 x 10-8
Motsamao o potolohang:
L = I ω = (18 x 10-8(10 rad s-1) = 18 x 10-7 kg m2 s-1
- Motsamao oa ho potoloha ke eng?
- karabo: Motsamao oa ho potoloha o bolela motsamao oa ntho ho potoloha axis e tsitsitseng. Ke mofuta oa motsamao oo ntlha e 'ngoe le e 'ngoe ea ntho e tsamaeang ka selikalikoe ho potoloha axis.
- Lebelo le otlolohileng le amana joang le lebelo la angular motsamaong oa potoloho?
- karabo: Lebelo le otlolohileng () ea ntlha nthong e potolohang e lekana ka ho toba le sebaka sa eona () ho tloha mothating oa potoloho le lebelo la angular () ea ntho. Kamano e fanoa ke .
- Motsotso oa inertia ke ofe, hona o amana joang le motsamao oa potoloho?
- karabo: Motsotso oa inertia ke analoge ea ho potoloha ha boima motsamaong o otlolohileng. E lekanya ho hanyetsa ha ntho liphetoho boemong ba eona ba ho potoloha. Motsotso oa inertia o itšetlehile ka boima ba ntho le kabo ea eona mabapi le axis ea ho potoloha.
- Molao oa pele oa Newton oa motsamao o sebetsa joang motsamaong oa ho potoloha?
- karabo: Feela joalokaha ntho e tsamaeang ka mola e lula e tsamaea ntle le haeba e etsoa ke matla a kantle, ntho e tsamaeang ka ho potoloha e tla lula e le boemong boo ntle le haeba e etsoa ke torque ea kantle.
- Bohlokoa ba radius ea gyration ke bofe?
- karabo: Radius ea gyration e fana ka tekanyo ea kabo ea boima ba ntho hole le axis ea eona ea potoloho. Ha e le hantle e hlalosa hore na boima bohle ba ntho bo tla hloka ho kopanngoa hole hakae ho tloha axis ho ba le motsotso o tšoanang oa inertia le kabo ea pele.
- Momentum ea angular ke eng 'me e bolokoa joang?
- karabo: Momentum oa Angular ke o lekanang le momentum o otlolohileng oa potoloho. Ke sehlahisoa sa motsotso oa ho se sebetse ha ntho le lebelo la eona la angular. Tsamaisong e koetsoeng, momentum oohle oa angular o lula o tsitsitse ntle le haeba o etsoa ke torque ea kantle, e totobatsang paballo ea momentum oa angular.
- Torque e ama motsamao oa potoloho joang?
- karabo: Torque ke matla a lekanang le a potolohang. E baka diphetoho motsamaong wa ho potoloha ha ntho. Kamano ena e fanwa ke molao wa bobedi wa Newton bakeng sa ho potoloha: , moo ke torque, ke motsotso oa ho se inertia, 'me ke ho potlaka ha angular.
- Bohareng ba boima bo fapana jwang le bohareng ba potoloho?
- karabo: Le hoja li ka tsamaellana, setsi sa boima ke ntlha eo boima bohle ba ntho bo ka nkoang bo le matla ka sepheo sa ho bala ka motsamao o otlolohileng, athe setsi sa potoloho ke ntlha (kapa axis) eo ntho e potolohang ho eona.
- Karolo ea matla a bohareng ke efe motsamaong oa potoloho?
- karabo: Matla a bohareng ke matla a sebetsang nthong e tsamayang tseleng e chitja, e lebisitsweng bohareng ba potoloho. A ikarabella bakeng sa ho boloka ntho tseleng ya yona e kobehileng le ho e thibela ho tsamaya moleng o otlolohileng ka lebaka la ho se sebetse hantle.
-
Matla a kinetic a potolohang a amana joang le motsotso oa inertia le lebelo la angular?
- karabo: Matla a kinetic a potolohang ke matla a bakoang ke ho potoloha ha ntho e potolohileng axis. A fanoa ke foromo: , moo ke motsotso oa ho se inertia le ke lebelo la angular.