Motsamao oa potoloho - mathata le litharollo
Nako e khutšoanyane
1. Lehlaseli le bolelele ba 140 cm. Ho na le matla a mararo a sebetsang holim'a lehlaseli, F 1 = 20 N, F 2 = 10 N, le F 3 = 40 N ka tataiso le boemo joalo ka ha ho bontšitsoe setšoantšong se ka tlase. Torque ke efe e etsang hore lehlaseli le potolohe bohareng ba boima ba lehlaseli?
Tse tsejoang:
Bohareng ba boima bo bohareng ba lehlaseli.
Bolelele ba lehlaseli (l) = 140 cm = 1.4 metres
Matla a 1 (F 1 ) = 20 N, letsoho la lever 1 (l 1 ) = 70 cm = 0.7 metres
Matla a 2 (F 2 ) = 10 N, letsoho la lever 2 (l 2 ) = 100 cm – 70 cm = 30 cm = 0.3 metres
Matla a 3 (F 3 ) = 40 N, letsoho la lever 3 (l 3 ) = 70 cm = 0.7 metres
Ho batloa: Boholo ba torque
Tharollo:
Torque 1 e potoloha lehlaseli ka lehlakoreng la oache, kahoo torque 1 e fuoa letšoao le fosahetseng.
τ 1 = F 1 l 1 = (20 N)(0.7 m) = -14 N m
Torque ea 2 e potoloha lehlaseli ka lehlakoreng le leng, kahoo e beha letšoao le letle ho torque ea 2.
τ 2 = F 2 l 2 = (10 N)(0.3 m) = 3 N m
Torque ea 3 e potoloha ka lehlakoreng la oache, kahoo torque ea 3 e fuoa letšoao le letle.
τ 3 = F 3 l3 = (40 N)(0.7 m) = -28 N m
Torque ea letlooa:
Στ = -14 Nm + 3 Nm – 28 Nm = – 42 Nm + 3 Nm = -39 Nm
Boholo ba torque ke 39 N m. Tsela eo lehlaseli le potolohang ka eona e lebile ka oache, kahoo ho fanoe ka letšoao le fosahetseng.
2. Torque ea letlooa e sebetsa joang holim'a lehlaseli? Mothapo oa potoloho ntlheng ea D. (sin 53 o = 0.8)
Tse tsejoang:
Mokhahlelo oa potoloho ntlheng ea D
F 1 = 10 N le l 1 = r 1 sebe θ = (40 cm)(sebe 53 o ) = (0.4 m) (0.8) = 0.32 limithara
F 2 = 10√2 N le l 2 = r 2 sebe θ = (20 cm)(sebe 45 o ) = (0.2 m)(0.5√2) = 0.1√2 limithara
F 3 = 20 N le l 3 = r 1 sebe θ = (10 cm)(sebe 90 o ) = (0.1 m) (1) = 0.1 limithara
Ho batloa: Torque ea letlooa
Tharollo:
τ 1 = F 1 l 1 = (10 N) (0.32 m) = 3.2 Nm
(Torque 1 e potoloha lehlaseli ka lehlakoreng le leng la oache kahoo re beha letšoao le letle ho torque 1)
τ 2 = F 2 l 2 = (10√2 N)( 0.1√2 m) = -2 Nm
(Torque ea 2 e potoloha ka lehlakoreng la oache kahoo re beha letšoao le fosahetseng ho torque ea 2)
τ 3 = F 2 l 2 = (20 N) (0.1 m) = 2 Nm
(Torque 3 e potoloha lehlaseli ka lehlakoreng le leng la oache kahoo re beha letšoao le letle ho torque 3)
Torque ea letlooa:
Στ = τ 1 – τ 1 + τ 3
Στ = 3.2 Nm – 2 Nm + 2 Nm
Στ = 3.2 Nm
3. Torque ea net ke eng haeba axis ea potoloho ntlheng ea D. (sin 53 o = 0.8)
Tse tsejoang:
Mokhahlelo oa potoloho ntlheng ea D.
Sebaka se pakeng tsa F 1 le axis ea potoloho (r AD ) = 40 cm = 0.4 m
Sebaka se pakeng tsa F 2 le axis ea potoloho (r BD ) = 20 cm = 0.2 m
Sebaka se pakeng tsa F 3 le axis ea potoloho (r CD ) = 10 cm = 0.1 m
F 1 = 10 Newton
F 2 = 10√2 Newton
F 3 = 20 Newton
Sebe 53 o = 0.8
Ho batloa: Torque ea letlooa
Tharollo:
Motsotso oa matla 1
Στ 1 = (F 1 )(r AD sebe 53 o ) = (10 N)(0.4 m)(0.8) = 3.2 Nm
(Torque 1 e potoloha lehlaseli ka lehlakoreng le leng la oache kahoo re beha letšoao le letle ho torque 1)
Motsotso oa matla a 2
Στ 2 = (F 2 )(r BD sebe 45 o ) = (10√2 N)(0.2 m)(0.5√2) = -2 Nm
(Torque ea 2 e potoloha ka lehlakoreng la oache kahoo re beha letšoao le fosahetseng ho torque ea 2)
Motsotso oa matla a 3
Στ 3 = (F 3 )(r CD sebe 90 o ) = (20 N)(0.1 m)(1) = 2 Nm
(Torque 2 e potoloha lehlaseli ka lehlakoreng le leng la oache kahoo re beha letšoao le letle ho torque 3)
Torque ea letlooa:
Στ = Στ 1 + Στ 2 + Στ 3
Στ = 3.2 – 2 + 2
Στ = 3.2 Limithara tsa Newton
Motsotso oa inertia
4. Bolelele ba terata = 12 m, l 1 = 4 m. Hlokomoloha boima ba terata. Nako ea ho se sebetse hantle ha sistimi ke efe.
Tse tsejoang:
Boima ba A (m A ) = 0.2 kg
Boima ba B (m B ) = 0.6 kg
Sebaka se pakeng tsa A le axis ea potoloho (r A ) = limithara tse 4
Sebaka se pakeng tsa B le mothapo oa potoloho (r B ) = 12 – 4 = limithara tse 8
Ho batloa: Motsotso oa ho hloka botsitso ha tsamaiso
Tharollo:
Motsotso oa ho se inertia ha A
I A = (m A )(r A 2 ) = (0.2)(4) 2 = (0.2)(16) = 3.2 kg m 2
Motsotso oa ho se inertia ha B
I B = (m B )(r B 2 ) = (0.6)(8) 2 = (0.6)(64) = 38.4 kg m 2
Motsotso oa ho se sebetse hantle ha tsamaiso:
Ke = I A + I B = 3.2 + 38.4 = 41.6 kg m 2
5. Matla a 6-N a sebediswa thapong e phuthetsweng ho potoloha pulley ya boima ba M = 5 kg le radius R = 20 cm. Ho potlaka ha pulley ka lehlakoreng le leng ke eng. Pulley ke silindara e tiileng e tshwanang.
Tse tsejoang:
Matla (F) = 6 Newton
Boima (M) = 5 kg
Radius (R) = 20 cm = 20/100 m = 0.2 m
Ho batloa: Ho potlakisa ka Angular (α)
Tharollo:
Motsotso oa matla:
τ = FR = (6 Newton)(limithara tse 0.2) = 1.2 N m
Nako ea ho se sebetse hantle ha silindara e tiileng:
Ke = halofo ea MR 2
I = 1/2 (5 kg)(0.2 m) 2
I = 1/2 (5 kg)(0.04 m2 )
Ke = 1/2 (0.2)
I = 0.1 kg m 2.
Ho potlaka ha angular:
τ = I α
α = τ / I = 1.2 / 0.1 = 12 rad s -2
6. Boloko ba boima = 4 kg e leketlileng thapong e phuthetsweng ka pulley ya boima = 8 kg mme radius R = 10 cm. Ho potlaka ka lebaka la matla a khoheli ke 10 ms -2 . Ho potlaka ha boloko ka mola ke eng? Pulley ke silindara e tiileng e ts'oanang.
Tse tsejoang:
Boima ba pulley (m) = 8 kg
Radius ea pulley (r) = 10 cm = 0.1 m
Boima ba boloko (m) = 4 kg
Ho potlaka ka lebaka la matla a khoheli (g) = 10 m/s 2
Boima (w) = mg = (4 kg)(10 m/s 2 ) = 40 kg m/s 2 = 40 Newtons
Ho batloa: Ho potlaka ha ho oa ha boloko ka bolokolohi
Tharollo:
Motsotso oa ho se sebetse hantle ha silindara e tiileng:
I = 1/2 MR 2 = 1/2 (8 kg)(0.1 m) 2 = (4 kg)(0.01 m 2 ) = 0.04 kg m 2
Motsotso oa matla:
τ = F r = (40 N) (0.1 m) = 4 Nm
Ho potlaka ha angular:
Στ = I α
4 = 0.04 α
α = 4 / 0.04 = 100
Ho potlaka ha mola:
a = r α = (0.1)(100) = 10 m/s 2
7. Boloko bo nang le boima ba m bo leketlileng thapong e phuthetsweng ka pulley. Haeba lebelo la ho wa ha boloko le sa lefellweng ke am/s 2 , motsotso wa ho se sebetse hantle ha pulley ke ofe..
Tse tsejoang:
boima = w = mg
Letsoho la lever = R
Ho potlaka ha angular = α
Ho potlaka ha ho oa ha boloko ka bolokolohi = a ms -2
Ho batloa: Motsotso oa ho se sebetse hantle ha pulley (I)
Tharollo:
Khokahano pakeng tsa ho potlakisa ka mola le ho potlakisa ka angular:
a = R α
α = a / R
Motsotso oa ho se be le nako:
τ = I α
I = τ : α = τ : a / R = τ (R / a) = τ R a -1
Motsamao o potolohang
8. Karolwana ya 0.2-gram e tsamaya ka sedikadikwe ka lebelo le sa fetoheng la 10 m/s. Radius ya sedikadikwe ke 3 cm. Momentum ya sedikadikwe ke efe?
Tse tsejoang:
Boima ba karoloana (m) = 0.2 gram = 2 x 10 -4 kg
Lebelo la Angular (ω) = 10 rad s -1
Radius (r) = 3 cm = 3 x 10 -2 limithara
Ho batloa: Motsamao o potolohang oa karoloana
Tharollo:
Tekanyo ea momentum ea angular:
L = Ke ω
I = motsamao o potolohang, I = motsotso wa ho se inertia, ω = lebelo le potolohang
Motsotso oa inertia (bakeng sa likaroloana):
Ke = monghadi 2 = (2 x 10 -4 )(3 x 10 -2 ) 2 = (2 x 10 -4 )(9 x 10 -4 ) = 18 x 10 -8
Motsamao o potolohang:
L = I ω = (18 x 10 -8 )(10 rad s -1 ) = 18 x 10 -7 kg m 2 s -1
- Motsamao oa ho potoloha ke eng?
- karabo: Motsamao oa ho potoloha o bolela motsamao oa ntho ho potoloha axis e tsitsitseng. Ke mofuta oa motsamao oo ntlha e 'ngoe le e 'ngoe ea ntho e tsamaeang ka selikalikoe ho potoloha axis.
- Lebelo le otlolohileng le amana joang le lebelo la angular motsamaong oa potoloho?
- karabo: Lebelo le otlolohileng () ea ntlha nthong e potolohang e lekana ka ho toba le sebaka sa eona () ho tloha mothating oa potoloho le lebelo la angular () ea ntho. Kamano e fanoa ke .
- Motsotso oa inertia ke ofe, hona o amana joang le motsamao oa potoloho?
- karabo: Motsotso oa inertia ke analoge ea ho potoloha ha boima motsamaong o otlolohileng. E lekanya ho hanyetsa ha ntho liphetoho boemong ba eona ba ho potoloha. Motsotso oa inertia o itšetlehile ka boima ba ntho le kabo ea eona mabapi le axis ea ho potoloha.
- Molao oa pele oa Newton oa motsamao o sebetsa joang motsamaong oa ho potoloha?
- karabo: Feela joalokaha ntho e tsamaeang ka mola e lula e tsamaea ntle le haeba e etsoa ke matla a kantle, ntho e tsamaeang ka ho potoloha e tla lula e le boemong boo ntle le haeba e etsoa ke torque ea kantle.
- Bohlokoa ba radius ea gyration ke bofe?
- karabo: Radius ea gyration e fana ka tekanyo ea kabo ea boima ba ntho hole le axis ea eona ea potoloho. Ha e le hantle e hlalosa hore na boima bohle ba ntho bo tla hloka ho kopanngoa hole hakae ho tloha axis ho ba le motsotso o tšoanang oa inertia le kabo ea pele.
- Momentum ea angular ke eng 'me e bolokoa joang?
- karabo: Momentum oa Angular ke o lekanang le momentum o otlolohileng oa potoloho. Ke sehlahisoa sa motsotso oa ho se sebetse ha ntho le lebelo la eona la angular. Tsamaisong e koetsoeng, momentum oohle oa angular o lula o tsitsitse ntle le haeba o etsoa ke torque ea kantle, e totobatsang paballo ea momentum oa angular.
- Torque e ama motsamao oa potoloho joang?
- karabo: Torque ke matla a lekanang le a potolohang. E baka diphetoho motsamaong wa ho potoloha ha ntho. Kamano ena e fanwa ke molao wa bobedi wa Newton bakeng sa ho potoloha: , moo ke torque, ke motsotso oa ho se inertia, 'me ke ho potlaka ha angular.
- Bohareng ba boima bo fapana jwang le bohareng ba potoloho?
- karabo: Le hoja li ka tsamaellana, setsi sa boima ke ntlha eo boima bohle ba ntho bo ka nkoang bo le matla ka sepheo sa ho bala ka motsamao o otlolohileng, athe setsi sa potoloho ke ntlha (kapa axis) eo ntho e potolohang ho eona.
- Karolo ea matla a bohareng ke efe motsamaong oa potoloho?
- karabo: Matla a bohareng ke matla a sebetsang nthong e tsamayang tseleng e chitja, e lebisitsweng bohareng ba potoloho. A ikarabella bakeng sa ho boloka ntho tseleng ya yona e kobehileng le ho e thibela ho tsamaya moleng o otlolohileng ka lebaka la ho se sebetse hantle.
-
Matla a kinetic a potolohang a amana joang le motsotso oa inertia le lebelo la angular?
- karabo: Matla a kinetic a potolohang ke matla a bakoang ke ho potoloha ha ntho e potolohileng axis. A fanoa ke foromo: , moo ke motsotso oa ho se inertia le ke lebelo la angular.