Masimo a motlakase - mathata le litharollo
1. Ntlha ea A e bohareng pakeng tsa litefiso tse peli. Litefiso ka bobeli li na le boholo bo tšoanang empa li na le letšoao le fapaneng 'me li arotsoe ke sebaka sa a. Boholo ba tšimo ea motlakase ntlheng ea A ke 36 N/C. Haeba ntlha ea A e tsamaea 1/2a haufi le e 'ngoe ea litefiso ka bobeli , boholo ba tšimo ea motlakase ntlheng ea A ke bofe?
Tse tsejoang:
Tefiso 1 (q 1 ) = +Q
Tefiso ea 2 (q 2 ) = -Q
Sebaka se pakeng tsa tjhaja 1 le ntlha A (r 1A ) = ½ a
Sebaka se pakeng tsa tjhaja 2 le ntlha A (r 2A ) = ½ a
Boholo ba tšimo ea motlakase ntlheng ea A (E A ) = 36 NC -1
Ho batloa: Boholo ba tšimo ea motlakase
Tharollo:
Mohato oa 1.
Tšimo ea motlakase e hlahisoa ke tjhaja +Q ntlheng ea A :

Tefiso ea teko ke e ntle 'me tefiso ea 1 ke e ntle e le hore tsela eo tšimo ea motlakase e shebaneng le eona e supe ho tjhaja ea 2.
Tefiso ea motlakase e hlahisoang ke tefiso -Q ntlheng ea A :

Tefiso ea teko ke e ntle 'me tefiso ea 2 ke e mpe hoo tsela eo tšimo ea motlakase e shebaneng le eona e supang ho tjhaja ea 2.
Sephetho sa tšimo ea motlakase ntlheng ea A:

Hata 2.
Haeba ntlha A e suthisetswa haufi le tjhaja ya 1, joale:
Sebaka se pakeng tsa tjhaja 1 le ntlha A (r 1A ) = ¼ a
Sebaka se pakeng tsa tjhaja 2 le ntlha A (r 2A ) = ¾ a
Tšimo ea motlakase e hlahisoang ke tjhaja +Q ntlheng ea A :

Tefiso ea teko ke e ntle 'me tefiso ea 1 ke e ntle e le hore tsela eo tšimo ea motlakase e shebaneng le eona e supe ho tjhaja ea 2.
Tšimo ea motlakase e hlahisoang ke tjhaja -Q ntlheng ea A :

Tefiso ea teko ke e ntle 'me tefiso ea 2 ke e mpe hoo tsela eo tšimo ea motlakase e shebaneng le eona e supang ho tjhaja ea 2.
Sephetho sa tšimo ea motlakase ntlheng ea A:

2. Litefiso tse peli q A = 1 μC le q B = 4 μC li arotsoe ka sebaka sa 4 cm (k = 9 x 10 9 N m 2 C −2 ). Boholo ba tšimo ea motlakase bohareng ba q A le q B ke bofe.
Tse tsejoang:
Tefiso A (q A ) = 1 μC = 1 x 10 −6 C
Tefiso B (q B ) = 4 μC = 4 x 10 −6 C
k = 9 x 10 9 N m 2 C −2
Sebaka se pakeng tsa litefiso A le B (r AB ) = 4 cm = 0.04 metres
Sebaka se pakeng tsa tjhaja A le ntlha e bohareng (r A ) = 0.02 metres s
Sebaka se pakeng tsa tjhaja B le ntlha e bohareng (r B ) = 0.02 metres s
Tse tsejoang: Boholo ba tšimo ea motlakase
Tharollo:
Tšimo ea motlakase e hlahisoang ke tjhaja A sebakeng se bohareng:
![]()
Tefiso ea teko e ntle 'me tefiso ea A e ntle e le hore tsela eo tšimo ea motlakase e shebaneng le eona e supe ho tjhaja B.
Tšimo ea motlakase e hlahisoang ke tjhaja B sebakeng se bohareng:
![]()
Tefiso ea teko e ntle 'me tefiso ea B e ntle e le hore tsela eo tšimo ea motlakase e shebaneng le eona e supe ho tjhaja A.
Sephetho sa tšimo ea motlakase bohareng ba ntlha:
E A le E B li na le lehlakore le fapaneng.
E = E B – E A = 9 x 10 7 – 2.25 x 10 7 = 6.75 x 10 7 NC -1
3. Ho ya ka setshwantsho se ka tlase , ntlha P e hokae hoo boholo ba tshimo ya motlakase ntlheng P = 0? (k = 9 x 10 9 Nm 2 C −2 , 1 μC = 10 −6 C)

tharollo
Haeba ntlha P e le ka letsohong le letšehali la Q 1 ; tšimo ea motlakase e hlahisoang ke Q 1 ntlheng ea P e supa ka letsohong le letšehali ( hole le Q 1 ) 'me tšimo ea motlakase e hlahisoang ke Q 2 ntlheng ea P e supa ka letsohong le letona (supa ho Q 1 ). Tsela eo tšimo ea motlakase e shebaneng ka eona e fapane hoo tšimo ea motlakase ntlheng ea P = 0.
Tse tsejoang:
Q 1 = +9 μC = +9 x 10 −6 C
Q 2 = -4 μC = -4 x 10 −6 C
k = 9 x 10 9 Nm 2 C −2
Sebaka se pakeng tsa tjhaja 1 le tjhaja 2 = 3 cm
Sebaka se pakeng tsa Q 1 le ntlha P (r 1P ) = a
Sebaka se pakeng tsa Q 2 le ntlha P (r 2P ) = 3 + a
Ho batloa: Boemo ba ntlha P
Tharollo:
Ntlha ea P e ka letsohong le letšehali la Q 1.
Tšimo ea motlakase e hlahisoang ke Q 1 ntlheng ea P:
![]()
Tefiso ea teko e ntle 'me Q 1 e ntle e le hore tsela ea tšimo ea motlakase e be ka letsohong le letšehali.
Tšimo ea motlakase e hlahisoang ke Q 2 ntlheng ea P :
![]()
Tefiso ea teko e ntle 'me Q2 e mpe e le hore tsela eo tšimo ea motlakase e tsamaeang ka eona e be ka ho le letona.
Sephetho sa tšimo ea motlakase ntlheng ea A:

Sebelisa foromo ea quadratic ho fumana:

Sebaka se pakeng tsa Q 2 le ntlha P (r 2P ) = 3 + a = 3 – 1.8 = 1.2 cm kapa 3 + a = 3 – 9 = -6 cm.
Sebaka se pakeng tsa Q 1 le ntlha P (r 1P ) = a = -9 cm kapa -1.8 cm.
Ntlha ea P e fumaneha ho 1.2 cm ka ho le letona ho Q 2.
4. Tefiso q 3 e fumanehang ho 5 cm ka ho le letona la q 2 , joalo ka ha ho bontšitsoe setšoantšong se ka tlase. Boholo ba tšimo ea motlakase e lefisoang q 3 ke bofe (1 µC = 10 -6 C).

Tharollo:

Tefiso q 3 e ntle hoo tataiso ea tšimo ea motlakase e tjhajwang q 3 e supang ho minus charge q 2 (E 2 ) le hole le plus charge q 1 (E 1 ). Sephetho sa tšimo ea motlakase ke kakaretso ea masimo a motlakase E 1 le E 2.
Tse tsejoang:
Tefiso q 1 = 5 µC = 5 x 10 -6 Coulomb
Tefiso q 2 = 5 µC = -5 x 10 -6 Coulombs
Sebaka se pakeng tsa tjhaja q 1 le tjhaja q 3 (r 1 ) = 15 cm = 0.15 m = 15 x 10 -2 metres
Sebaka se pakeng tsa tjhaja q 2 le tjhaja q 3 (r 2 ) = 5 cm = 0.05 m = 5 x 10 -2 metres
k = 9 x 10 9 N m 2 C -2
Ho batloa: Tšimo ea motlakase e chajang q 3
Tharollo:
Tšimo ea motlakase 1:
E 1 = kq 1 / r 1 2
E 1 = (9 x 10 9 )(5 x 10 -6 ) / (15 x 10 -2 ) 2
E 1 = (45 x 10 3 ) / (225 x 10 -4 )
E 1 = 0.2 x 10 7 N/C
Tšimo ea motlakase 2:
E 2 = kq 2 / r 2 2
E 2 = (9 x 10 9 )(5 x 10 -6 ) / (5 x 10 -2 ) 2
E 2 = (45 x 10 3 ) / (25 x 10 -4 )
E 2 = 1.8 x 10 7 N/C
Sephetho sa tšimo ea motlakase:
Sephetho sa tšimo ea motlakase e chajang q 3 :
E = E 2 – E 1 = (1.8 x 10 7 ) – (0.2 x 10 7 ) = 1.6 x 10 7 N/C
Tsela eo tšimo ea motlakase e tsamaeang ka eona e supa ka letsohong le letšehali (ka lehlakoreng le tšoanang le la E2 ).
5. Lichaja tse peli li arotsoe joalo ka ha ho bontšitsoe setšoantšong se ka tlase. Tšimo ea motlakase ke eng ntlheng ea P (k = 9 x 10 9 N m 2 C -2 )
tharollo

Tse tsejoang:
Tefiso q A = +2.5 C
Tefiso q B = -2 C
Sebaka se pakeng tsa tjhaja q A le ntlha P (r A ) = 5 m
Sebaka se pakeng tsa tjhaja q B le ntlha P (r B ) = 2 m
k = 9 x 10 9 N m 2 C -2
Ho batloa: boholo ba tšimo ea motlakase ntlheng ea P.
Tharollo:
Tšimo ea motlakase A:
E A = kq A / r A 2
E A = (9 x 10 9 )(2.5) / (5) 2
E A = (22.5 x 10 9 ) / 25
EA = 0.9 x 10 9 N / C
Tšimo ea motlakase B:
E B = kq B / r B 2
E B = (9 x 10 9 )(2) / (2) 2
E B = (18 x 10 9 ) / 4
E B = 4.5 x 10 9 N/C
Sephetho sa tšimo ea motlakase:
Sephetho sa tšimo ea motlakase ntlheng ea P:
E = E B – EA = (4.5 – 0.9) x 10 9 = 3.6 x 10 9 N/C
Tsela e yang ka letsohong le letshehadi (tsela e tshwanang le ya E B ).
6. Litefiso tse peli Q 1 = -40 µC le Q 2 = +5 µC joalo ka ha ho bontšitsoe setšoantšong se ka tlase (k = 9 x 10 9 Nm 2 .C -2 le 1 µC = 10 -6 C). Boholo ba tšimo ea motlakase ntlheng ea P ke bofe.

Tse tsejoang:
Tefiso q 1 = -40 µC = -40 x 10 -6 C
Tefiso q 2 = +5 µC = +5 x 10 -6 C
Sebaka se pakeng tsa q 1 le ntlha P (r 1 ) = 40 cm = 0.4 m = 4 x 10 -1 m
Sebaka se pakeng tsa q 2 le ntlha P (r 2 ) = 10 cm = 0.1 = 1 x 10 -1 m
k = 9 x 10 9 N m 2 C -2
Ho batloa: boholo ba tšimo ea motlakase ntlheng ea P.
Tharollo:
Tšimo ea motlakase 1:
E 1 = kq 1 / r 1 2
E 1 = (9 x 10 9 )(40 x 10 -6 ) / (4 x 10 -1 ) 2
E 1 = (360 x 10 3 ) / (16 x 10 -2 )
E 1 = 22.5 x 10 5 N/C
Tšimo ea motlakase 2:
E 2 = kq 2 / r 2 2
E 2 = (9 x 10 9 )(5 x 10 -6 ) / (1 x 10 -1 ) 2
E 2 = (45 x 10 3 ) / 1 x 10 -2
E 2 = 45 x 10 5 N/C
Sephetho sa tšimo ea motlakase:
Sephetho sa tšimo ea motlakase ntlheng ea P:
E = E 2 – E1 = (45 – 22.5) x 10 5 = 22.5 x 10 5 N/C
E = 2.25 x 10 6 N/C
Tsela eo tšimo ea motlakase e tsamaeang ka eona e supa ka ho le letona (e tšoana le E2 ).
7. Litefiso tse peli tsa lintlha joalo ka ha ho bontšitsoe setšoantšong se ka tlase.

Ntlha P e hokae hoo boholo ba tšimo ea motlakase ntlheng P = 0. k = 9.10 9 Nm 2 .C -2 , 1 µC = 10 -6 C.
Tse tsejoang:
Tefiso 1 (q 1 ) = -9 µC = -9.10 -6 Coulombs
Tefiso 2 (q 2 ) = 1 µC = 1.10 -6 Coulomb
Sebaka se pakeng tsa q 1 le q 2 (r 12 ) = 1 cm
k = 9.10 9 Nm 2 .C -2
Ho batloa: Boemo ba ntlha P
Tharollo:
E 1 = boholo ba tšimo ea motlakase e hlahisoang ke q 1 ntlheng ea P
Tsela ea E 1 ho ea ho q 1 hobane q 1 e mpe.
E 2 = boholo ba tšimo ea motlakase e hlahisoang ke q 2 ntlheng ea P
Tsela eo E 2 e shebaneng le yona e hole le q 2 hobane q 2 e ntle.


Tšimo ea motlakase ntlheng = 0.
Sebelisa foromo ea quadratic:

Sebaka se pakeng tsa P le q 2 = x = 0.5 cm.
Ntlha ea P e fumaneha ho 0.5 cm ka ho le letona q 2 kapa 0.25 cm ka ho le letšehali q 1.
8. Ho ya ka setshwantsho se ka tlase, haeba boholo ba tshimo ya motlakase ntlheng ya P = k Q/x 2 , jwale x = ….

Tse tsejoang:
EP = k Q / x 2
Ho batloa: x
Tharollo:

E 2 = Boholo ba tšimo ea motlakase ntlheng ea P ka tjhaja +32Q
r 2 = Sebaka se pakeng tsa tjhaja +32Q le ntlha P = a + x

Sebelisa foromo ea quadratic:

- Tšimo ea motlakase ke eng?
- karabo: Tšimo ea motlakase ke sebaka se potolohileng ntho e tjhajileng moo matla a motlakase a ka bonoang ke lintho tse ling tse tjhajileng. Ke tšimo ea vector, ho bolelang hore e na le boholo le tataiso ntlheng e 'ngoe le e 'ngoe.
- Matla a tšimo ea motlakase a fumanoa joang?
- karabo: Matla kapa boholo ba tšimo ea motlakase ntlheng e itseng e hlalosoa e le matla e bile le tefiso e ntle ea teko e behiloeng sebakeng seo, e arotsoe ka boholo ba tefiso ea teko ka boeona: .
- Tšimo ea motlakase ka lebaka la tjhaja ea ntlha e fapana joang ho latela sebaka?
- karabo: Tšimo ea motlakase ka lebaka la tefiso ea ntlha e lekana ka tsela e fapaneng le sekwere sa sebaka ho tsoa qosong. Kamano e fanoa ke , moo ke ntho e sa fetoheng ea Coulomb.
- Tsela ea tšimo ea motlakase ke efe ka lebaka la tjhaja e ntle?
- karabo: Tšimo ea motlakase e bakoa ke lintlha tsa tjhaja tse ntle tse tsoang ka ntle ho tloha tjhaja. Bakeng sa tjhaja e mpe, tšimo e shebile ka hare ka hare, ho ea tjhaja.
- U ka emela masimo a motlakase joang ka setšoantšo?
- karabo: Masimo a motlakase a ka emeloa ka setšoantšo ho sebelisoa mela ea tšimo (kapa mela ea matla). Tataiso ea tšimo ntlheng efe kapa efe e amana le mola oa tšimo ntlheng eo, 'me boima ba mela bo bontša boholo ba tšimo.
- Ho etsahala'ng ka tšimo ea motlakase ka hare ho mokhanni ka tekanyo ea motlakase e sa fetoheng?
- karabo: Ka hare ho mokhanni ka tekanyo ea motlakase, tšimo ea motlakase ke lefela. Lebaka ke hobane tšimo efe kapa efe ea kantle e baka hore lielektrone tse lokolohileng ka har'a mokhanni li arolelane bocha, e leng se hlakolang tšimo ea kantle ka hare.
- Methapo ea motlakase e sebetsa joang haufi le moeli o bohale oa mokhanni?
- karabo: Haufi le ntlha e bohale kapa ntlha e nchocho ea mokhanni, mela ea tšimo ea motlakase e tiile haholoanyane, e leng se lebisang tšimong e matla ea motlakase sebakeng seo. Ena ke motheo oa ts'ebetso ea lisebelisoa tse kang molamu oa lehalima.
- Melao-motheo ea superposition e sebetsa joang masimong a motlakase?
- karabo: Tšimo ea motlakase e bakoang ke litefiso tse ngata ntlheng e itseng ke kakaretso ea vector ea masimo a motlakase a bakoang ke tefo ka 'ngoe. Sena se tsejoa e le molao-motheo oa superposition.
- Mosebetsi o etsoang ke moemeli oa kantle o amana joang le tšimo ea motlakase ha ho tsamaisoa tjhaja ka har'a tšimo?
- karabo: Mosebetsi e entsoeng ke moemeli oa kantle ho tsamaiseng tefiso ho tloha ntlheng e 'ngoe ho ea ho e 'ngoe tšimong ea motlakase ho lekana le negative ea phetoho ea matla a motlakase, e leng , moo ke phetoho ea matla a motlakase.
-
Na mela ea motlakase e ka tšela e 'ngoe le e 'ngoe?
- karabo: Tjhe, mela ya motlakase e ke ke ya tshelelana. Haeba e ne e ka tshelelana, ho ne ho tla bolela hore moo ho kopanang teng, ho na le ditsela tse pedi tse fapaneng tsa motlakase, e leng ntho e ke keng ya kgoneha.