Fa'asologa o Galu Eletise

Fa'asologa o Galu Eletise: O se Fa'amatalaga Loloto

O galu eletise maneta o se mea taua tele i le fisiki, o lo latou iai ma le faʻaaogaina e aofia ai le tele o vaega o le olaga faʻaonaponei. Mai faʻailoilo leitio tatou te faʻalogoina i aso uma i ave X-ray e fesoasoani e suʻesuʻe ai faʻamaʻi, e taua tele le vaega eletise maneta. I totonu o lenei tusiga, o le a tatou suʻesuʻeina le manatu o le vaega eletise maneta, mai lona faʻamatalaga faavae i ona faʻaoga faʻatino i vaega eseese.

Malamalama i Galu Eletise

O galu eletise maneta o galu ia e feaveaʻi le malosiaga eletise ma e mafai ona sosolo i totonu o se avanoa gaogao. O nei galu e faʻamatalaina e vaega autu e lua: o se fanua eletise ma se fanua maneta, e feʻaveaʻi faʻataʻamilomilo le tasi i le isi ma le itu e sosolo ai galu. O lona uiga afai e feʻaveaʻi le fanua eletise i luga ma lalo, o le a feʻaveaʻi le fanua maneta i le agavale ma le taumatau, aʻo agai i luma le galu lava ia.

Fa'ailoga Eletise Maneta

O le fusi o le eletise e faasino i le tele o galu eletise uma o loʻo iai, ua vaevaeina e tusa ai ma o latou galu uumi poʻo le televave. O le umi o galu o le mamao i le va o tumutumuga galu e lua sosoo, ae o le televave o le aofaʻi o taamilosaga o galu e pasia se tulaga ua tuʻuina atu i le iunite o le taimi.

O le faasologa lea o le fusi o le eletise mai le galu aupito umi i le galu aupito puupuu:

1. Galu Leitio
2. Ogaumu Maikoloveve
3. Ave o le Infrared
4. Malamalama Va'aia
5. Ave o le Ultraviolet
6. X-ray
7. Ave o le Gamma

FAITAU FOI  Fa'ata'ita'iga o fesili e uiga i le mafiafia: goto ifo, opeopea, opeopea

Leitio galu

O galu leitio e sili ona uumi galu i le fusi o le eletise, e amata mai i ni nai senitimita i le faitau afe mita. O le tele o galu leitio e amata mai i ni nai kilohertz (kHz) i le gigahertz (GHz). O nei galu e faʻaaogaina lautele i fesootaʻiga, e aofia ai le leitio AM ma le FM, televise, ma faʻailoilo telefoni feaveaʻi. E ui e faʻaaogaina tele mo le fesiitaiga o faʻamatalaga, ae e faʻaaogaina foʻi galu leitio i le vateatea e suʻesuʻe ai mea faalelagi.

Ogaumu Maikoloveve

O galu maikolovevu e iai galu e va i le tasi le milimita ma le tasi le mita, ma o ala fa'asalalau e amata mai le 300 MHz i le 300 GHz. O nei galu e fa'aaogaina i le tele o fa'aoga fa'atekonolosi, e aofia ai le radar, feso'ota'iga satelite, ma ogaumu maikolovevu. I le tulaga o ogaumu maikolovevu, e galue ogaumu maikolovevu e ala i le fa'agateteina o molekula o le vai i mea'ai, ma fa'atupuina ai le vevela.

Ave o le Infrared

O le malamalama infrared e iai galu e amata mai le pe tusa ma le 700 nanometers (nm) i le 1 millimeter (mm). O le televave o le malamalama infrared e amata mai le pe tusa ma le 300 GHz i le 400 THz. O lenei malamalama e masani ona ta'ua o le fa'avevela o le vevela, aua o le tele o mea vevela e fa'asalalauina le malamalama infrared. O fa'aoga aoga e aofia ai mea e pulea mamao, meapueata vevela, ma togafitiga faafoma'i.

Malamalama Va'aia

O le malamalama vaaia o le vaega lea o le fusi o le eletise e vaaia e mata o le tagata. O ona galu e amata mai le 380 nm i le 750 nm, faatasi ai ma le va o le 400 THz ma le 790 THz. O le malamalama vaaia e aofia ai le tele o lanu mai le violē (e sili ona susulu) i le mumu (e sili ona umi le galu). O le mata o le tagata e sili ona maaleale i le malamalama i lenei vaega, ma mafai ai ona tatou vaai i le lalolagi o siomia ai i tatou.

FAITAU FOI  Fa'ata'ita'iga o fesili e uiga i le Particle Dynamics

Ave o le Ultraviolet

O le malamalama ultraviolet e iai galu e amata mai le 10 nm i le 400 nm ma le tele o galu e amata mai le 7.5 x 10^14 Hz i le 3 x 10^16 Hz. E ui o le malamalama ultraviolet (UV) e tele ona fa'aoga, e aofia ai le fa'amamāina o siama, lolomiina o le fluorescent, ma togafitiga o le pa'u, o le tele o le a'afia i le malamalama UV e mafai ona fa'aleagaina ai le pa'u ma mata.

X-ray

O galu o ave-X e i le va o le 0.01 nm ma le 10 nm, ma o le tele o taimi e amata mai le 10^16 Hz i le 10^19 Hz. O nei ave e maualuga le malosi ma e matua'i malosi le ati atu, ma e matua aoga tele i ata faafoma'i ma le saogalemu o malaevaalele. E mafai e ave-X ona ati atu i aano o le tino, ma mafai ai e foma'i ona va'ai i fausaga i totonu e aunoa ma se taotoga.

Ave o le gamma

O ave o le gamma e iai le galu aupito pu'upu'u ma le malosi aupito maualuga i le fusi o le eletise, fa'atasi ai ma galu e itiiti ifo i le 0.01 nm ma le televave e sili atu i le 10^19 Hz. O le fa'avevela o le gamma e gaosia e ala i faiga fa'aniukilia ma tali atu o fetu. I vaila'au fa'afoma'i, e fa'aaogaina le fa'avevela o le gamma i togafitiga o le kanesa e fasiotia ai sela o le kanesa.

Mataupu Faavae ma A'oa'oga Fa'avae

O le aʻoaʻoga eletise maneta na muamua faʻatulagaina e James Clerk Maxwell i le seneturi lona 19, e faʻamatalaina ai le auala e fegalegaleai ai ma feʻaveaʻi ai fanua eletise ma fanua maneta e maua ai galu eletise maneta. Na atiaʻe e Maxwell se faasologa o faʻatusatusaga eseese faʻapitoa, e taʻua o Faʻatusatusaga a Maxwell, e faʻamatalaina ai lenei mea.

FAITAU FOI  Malosiaga o Galu Eletise

Fa'aaogāga o Galu Eletise

E tele fa'aoga o le electromagnetic spectrum, e aofia ai vaega eseese o le olaga ma tekinolosi. O nisi nei o fa'ata'ita'iga o ona fa'aoga:

1. Fesootaiga: E fa'aaogaina lautele galu leitio ma maikoloveve i fesootaiga uaealesi e pei o leitio, televise, ma faailoilo telefoni feavea'i.
2. Faafoma'i: E fa'aaogaina ave-X ma le gamma radiation i ata fa'afoma'i ma togafitiga fa'avevela.
3. Alamanuia: E fa'aaogaina ogaumu maikoloveve i le gaosiga o mea'ai ma le radar.
4. Astronomy: E fa'aaogaina galu leitio, ave infrared, ma ave-X e su'esu'e ai le atulaulau.
5. Soifua Maloloina ma le Saogalemu: E fa'aaogaina ave ultraviolet i le fa'amamāina o siama, ae o ave X-ray e fa'aaogaina i le saogalemu o malaevaalele.

I'uga

O le electromagnetic spectrum o se manatu faavae i le fisiki e tele ona faʻaoga taua ma eseese i le olaga i aso faisoo. Mai galu leitio e mafai ai ona fesootaʻi mamao i ave gamma e fesoasoani i togafitiga o le kanesa, o le malamalama i le electromagnetic spectrum e mafai ai ona faia ni mea fou ma tekinolosi o loʻo suia ai le auala tatou te ola ai. I le lalolagi o loʻo faʻateleina le faʻalagolago i tekinolosi i aso nei, o le malamalama ma le faʻaaogaina o mataupu faavae o le electromagnetic spectrum e le gata ina taua mo saienitisi ma inisinia ae taua foi mo tagata lautele.

Taofi faamatalaga