Auala e Fai ai Au Lava Mea'ai Manu
O le faia o au lava mea'ai a manu o se gaioiga atamai mo faifaato'aga lafumanu, e fa'avae i le fale ma pisinisi, e fa'aitiitia ai tau o le gaosiga a'o fa'atumauina pea le lelei o mea'ai a manu. I le fa'aaogaina o mea'ai o lo'o maua i le lotoifale, e mafai ai e faifaato'aga ona faia ni mea'ai e fetaui ma mana'oga o a latou lafumanu, e fou, ma e mafai ona fa'atulagaina e tusa ai ma o latou tausaga ma sini fa'afailele (fa'apopo'a, gaosiga o fuamoa, po'o le gaosiga o le susu). Peita'i, o le faia o au lava mea'ai e mana'omia ai lava le malamalama fa'avae i mea'ai, tumama, ma metotia fa'afefiloi ina ia mautinoa ai ni taunu'uga saogalemu ma lelei.
Aiseā e te Fai ai Au Lava Mea'ai Manu?
O tau o mea'ai e masani lava o le tau sili ona tele i le fa'ato'aga lafumanu. O le fa'alagolago i mea'ai gaosi e mafua ai ona vaivai faifa'ato'aga i le fesuisuia'i o tau ma le maua. I le gaosia o a latou lava mea'ai, e mafai e faifa'ato'aga ona:
1. Se'i fa'asaoina tupe faaalu auā e mafai ona fa'atau fa'atau oloa mata pe fa'aaoga oloa fa'ato'aga.
2. Puleaina o le lelei — e mafai e faifaatoʻaga ona faʻamautinoa e le o uma le aso e aoga ai meaʻai a manu, e le pala, ma e le fefiloi ma mea e le manaʻomia.
3. Fetuuna'i le fa'atulagaga e fa'atatau i mana'oga o lafumanu i nisi o la'asaga o le tuputupu a'e.
4. Faaaoga mea fa'alotoifale e pei o le pulupulu, sana, 'a'ano o tofu, keke popo, laulaau legume, ma otaota o fuala'au 'aina e talafeagai pea mo le fa'aaogaina.
Peita'i, e tatau ona sa'o le fa'atulagaina o mea'ai e fai i le fale. Afai e fa'afefiloi fa'afuase'i, e mafai ona itiiti le porotini i mea'ai, tele naua le fiber, pe le lava fo'i minerale, ma iu ai ina fa'aitiitia ai le malosi o manu.
Malamalama i Manaʻoga Faʻavae o Meaʻai mo Manu Faʻatoʻaga
I se tulaga lautele, o mea'ai lelei e tatau ona aofia ai ni vaega autū se tele:
– Malosiaga: o se puna o le malosi mo gaioiga ma le tuputupu aʻe (faʻataʻitaʻiga: sana, manioka, pollard).
– Porotini: taua mo le tuputupu a’e o maso, gaosiga o le susu/fuamoa (fa’ata’ita’iga: falaoa pi, falaoa popo, falaoa i’a, otaota tofu).
– Alava: fesoasoani i le fa'a'ai, aemaise lava i manu fa'a'ai e pei o povi ma 'oti (fa'ata'ita'iga: mutia, vaomago, laula'au).
– Vitamini ma minerale: lagolago i le metabolism, tete’e o le tino, ma le fausiaina o ponaivi (fa’ata’ita’iga: minerale premix, masima, mea’ai o ponaivi).
– Vai: e masani ona galo, e ui lava e taua tele mo le taumafaina o mea'ai a manu ma le soifua maloloina o lafumanu.
E eseese manaʻoga o ituaiga lafumanu taʻitasi. E manaʻomia e moa fagafao le tele o le malosi ma le porotini mo le vave tuputupu aʻe, ae o povi ruminant e manaʻomia le lava o le fiber e faʻatumauina ai le galuega lelei o le rumen.
Fuafuaina o le Ituaiga o Meaʻai: Mago, Susu, pe Faʻafefete
A'o le'i amataina le faia o mea'ai, fuafua muamua le ituaiga mea'ai e te mana'o e fai:
1. Mea'ai mago (mea palu po'o pellets)
E talafeagai mo moa, pato, ma nisi mea'ai fa'asusu mo ruminant. E umi se taimi e teu ai ma e itiiti le susu.
2. Mea'ai susu
E masani lava o se fa'afefiloi o le pulupulu, otaota o le tofu, po'o se mea'ai lanumeamata fa'atasi ai ma sina vai. E fiafia i ai nisi lafumanu, ae e vave ona pala, o lea e tatau ai ona fafaga vave.
3. Mea'ai fa'afefete
E fa'aleleia atili e le fa'afefeteina le faigofie ona foloina, fa'aitiitia le manogi leaga, fa'aumiumi le umi e teu ai mea'ai, ma e mafai ona taofia ai mea e tete'e i mea'ai. E talafeagai mo manu ruminants ma e mafai fo'i ona fa'aaogaina o se isi mea'ai a moa pe a sa'o le fua.
Mea Fa'aoga Fa'alotoifale e Masani Ona Fa'aaogaina
O nisi nei o mea fa'aoga lauiloa ma a latou galuega:
– Pulu araisa/pulu araisa: o se puna o le malosi ma sina porotini, e faigofie ona maua.
– Sana olo: maualuga le malosi, lelei tele mo moa.
– Aano o le popo/soya: o se puna o porotini fuala'au 'aina.
– Tofu regs: e tele i porotini ae vave ona pala (e sili ona lelei pe fa'apala pe fa'aaoga loa).
– 'Ai o le i'a: maualuga le porotini, e fa'aleleia ai le tuputupu a'e, ae fa'aaoga fa'aitiitia e 'alo 'ese ai mai le manogi malosi.
– Manioka/onggok: puna o le malosi, e manaʻomia le faʻagasologa lelei.
– Lau lanumeamata (mutia elefane, lau lamtoro, indigofera): puna o alava ma porotini mo manu fe'ai.
– Paluga minerale + masima: fesoasoani e paleni minerale ma puipuia ai le le lava o minerale.
Ia mautinoa o mea uma e fai ai e aunoa ma le popole. E mafai e le popole i mea'ai ona gaosia ni mycotoxins mata'utia, e mafua ai ona leai se fia 'ai, fa'aleagaina le ate, ma e o'o lava i le oti o manu.
Meafaigaluega Faigofie mo le Faia o Mea'ai
E te lē manaʻomia ni mea faigaluega taugata i le taimi muamua. O nisi nei o mea faigaluega e mafai ona e faʻaaogaina:
– Fua (e fa'amautinoa ai le tutusa o le tuufaatasiga)
– Pakete tele po'o se pesini palu
– Suo po'o le mea e fa'agae'e ai
– Masini olo (filifiliga, pe afai e te manaʻo ia lamolemole)
– Masini pellet (filifiliga, pe afai e te manaʻo i pellets)
– Tapoleni mo le fa'amago pe teuina fa'afuase'i
O le ki autū o le mamā o meafaigaluega ina ia ʻaua neʻi vave ona pala meaʻai.
Laasaga e Fai ai Au Lava Mea'ai Manu
1. Fuafua sini mo lafumanu ma sini tau tausiga
Pe mo moa fa'apuna, moa fafine, 'oti fa'atupu fa'ato'aga, po'o povi susu, o fa'amoemoega eseese o le a a'afia ai le mana'oga o porotini ma le malosi.
2. Fausia se fua fa'atatau faigofie
Amata i se fua faigofie ma mea e faigofie ona maua. O le mea taua, tu'u fa'atasi:
– Punaoa o le malosi (e.g. sana/bran/casava)
– Punaoa o porotini (tofu regs/i'a)
– Minerale ma vitamini (premix + masima)
Afai e mafai, fa'afeso'ota'i se tagata fa'alautele lafumanu mo le fua fa'atatau pe fa'aaoga se fa'asinomaga e masani ona fa'aaogaina.
3. Ia mautinoa le lelei o meafaitino
Siaki le manogi, lanu, ma le mafiafia. E le tatau ona fa'aaogaina mea'ai e manogi leaga pe foliga mai e tumu pe popole.
4. Fa'aleleia ma le fuaina o le faagasologa
Ia olo lelei mea mafiafia ina ia faigofie ona palu tutusa. Ona fua lea o mea ta'itasi e tusa ai ma lona tuufaatasiga.
5. Fa'afefiloi mai le itiiti i le tele o aofa'iga
Ina ia palu tutusa, palu mea e fai i le faasologa lenei:
– mea fa'aopoopo laiti (premix, masima) ua palu fa'atasi ma sina paluga muamua,
– ona faaopoopo lea i le paluga faatasi ai ma nisi mea faaopoopo.
O lenei metotia e puipuia ai le faaputuputuina o vitamini/minerale i le mea e tasi.
6. Foliga fafaga (filifiliga)
– Afai e te manaʻo e palu, faʻafefiloi seʻia oʻo ina tutusa lelei.
– Afai e te manaʻo i ni pellets, faʻaopopo sina vai ina ia mafai ona oomi le paluga, ona faʻamago lea o pellets seʻia mago atoa.
7. Teuina lelei
Teu mea'ai a manu i se nofoaga mago, mago, ma e lelei le ea e alu ese mai ai mai isumu ma iniseti. Faaaoga ni taga mama ma fa'ailoga i ai le aso na gaosia ai.
Fa'ata'ita'iga o le Fua Fa'atatau Faigofie (Ata)
O se faʻataʻitaʻiga lea o se faʻatulagaga faigofie mo meaʻai moa (e le o se faʻataʻitaʻiga atoatoa, naʻo se faʻataʻitaʻiga):
– Sana olo: 45%
– Pulu: 25%
– Falaoa soya/falaoa popo: 20%
– Mea'ai i'a: 5%
– Minerale ua uma ona palu faatasi + masima: 2–3%
– Isi mea fa'aopoopo (lime/bone meal): e tusa ai ma le tofo
Mo manu fe'ai ('oti/povi), o mea'ai e masani ona aofia ai le vaomago ma le mea e fa'aputu ai. O mea e fa'aputu ai e mafai ona aofia ai le pa'u, mea'ai mamago, ma minerale. E tatau ona avea pea vaomago ma mea autu e fa'atumauina ai le mautu o le fa'aga'oina o le rumen.
Fa'amatalaga taua: O mana'oga fa'aletino e matua a'afia lava i le matua, mamafa, ma le tulaga o lafumanu. Afai e sese le fa'atulagaga, e ono le lelei le fa'atinoga o lafumanu pe a'afia fo'i i fa'afitauli o le manava.
Fautuaga e Fa'aleleia Atili ai le Aoga o Mea'ai Fa'a fale
1. Fai fa'atasi ina ia tumau lona fou, aemaise lava pe a fa'aaogaina mea susu.
2. Fa'afefeteina o mea e vave ona pala, mo se fa'ata'ita'iga otaota o tofu, e fa'aumi ai le umi e teu ai.
3. Mata'ituina le fia 'ai ma le faatinoga a le lafumanu pe a uma ona sui le mea'ai. Afai e fa'aitiitia, iloilo le tuufaatasiga.
4. Aua le suia faafuase'i le mea'ai. Fai se suiga malie i le va o le 3–7 aso.
5. Ia saunia vai mamā i taimi uma, aemaise lava mo moa ma lafumanu fafaga.
Fa'ato'a
O le faia o au lava mea'ai a manu e aofia ai le tu'ufa'atasia o le malamalama i mea'ai, filifilia o mea e saogalemu, ma auala talafeagai e palu ai ma teuina ai. O fa'amanuiaga autū o le taugofie ma le pulea lelei o le lelei, ae e tatau ona paleni ma le sa'o nei mea ina ia mautinoa le soifua maloloina ma le fua lelei o manu. Amata i se fua faigofie e fa'aaoga ai mea'ai e maua i le lotoifale, fa'amaumau i'uga, ona faia lea o ni fa'aleleiga malie. Fa'atasi ai ma le tumau ma le iloiloga, e mafai e mea'ai e fai i le fale ona avea ma se fofo aoga mo le fa'ateleina o tupe maua mai fa'ato'aga.
Afai e te manaʻo ai, e mafai ona ou faia se fua faʻatatau mo meaʻai e sili atu ona patino e faʻatatau i le ituaiga o lafumanu (moa moa faʻapuna/moa failele, pato, ʻoti, povi), tausaga, ma mea mata o loʻo maua i lou eria.