Meafaitino o le Taimi o le Inertia
E lua mea faitino, o le tasi e laʻititi lona mamafa ae o le isi e tele lona mamafa. O le fea mea faitino e faigofie ona gaoioi pe a tuleia i le malosi tutusa? O le mea moni e faʻaalia ai o mea faitino e laʻititi lona mamafa e faigofie ona gaoioi nai lo mea faitino e tele lona mamafa. O lea la, o le tele o le mamafa o le mea faitino e fuafua ai le tele o le faʻavavevaveina o le mea faitino pe a faʻaaogaina se malosi. Afai i le gaioiga saʻo, o le mamafa o se mea faitino e fuafua ai pe faigofie pe faigata ona gaoioi se mea faitino (faʻavavevave) ae i le gaioiga faʻataʻamilomilo, o le taimi o le inertia o se mea faitino e fuafua ai pe faigofie pe faigata ona gaoioi se mea faitino.
Vaega
Mafaufau i se vaega e feliuliuai. O se vaega e mamafa m ua tuuina atu i ai se malosiaga F ina ia feliuliuai ai le vaega i le au o le feliuliuai O. O le vaega e mamao r mai le au o le feliuliuai. I le taimi muamua, o le vaega e malolo (v = 0). A uma ona gaoioi e le malosiaga F, e feliuliuai le vaega i se saoasaoa patino ina ia maua ai e le vaega se faatelevavega tangential (o se tan).
O le sootaga i le va o le malosi (F), le mamafa (m), ma le faatelevaveina o le tangential (a tan) o se vaega o loʻo faʻaalia e le fua faʻatatau:
E feliuliua'i le vaega ina ia maua ai e le vaega se fa'atelevavega tulimanu. O le sootaga i le va o le fa'atelevavega tangential ma le fa'atelevavega tulimanu e fa'aalia e le fua fa'atatau:
Sui pe sui le fa'avavevaveina o le tangential (o se tan) i le fua fa'atatau 3 i le fa'avavevaveina o le tangential (o se tan) i le fua fa'atatau 4.
Fa'atele le itu tauagavale ma le itu taumatau i le r:
r F o le taimi o le malosi ma le mr2 o le taimi o le inertia o le vaega I). O le fua fa'atatau 5 o lo'o ta'u mai ai le sootaga i le va o le taimi o le malosi, le taimi o le inertia ma le fa'avavevaveina o le angular o se vaega fe'avea'i. O le fua fa'atatau 5 o le fua fa'atatau o le tulafono lona lua a Newton mo se vaega fe'avea'i.
O le I o le fua o le mamafa o le vaega (m) ma le sikuea o le mamao o le vaega mai le au o le vili (r).2).
Fa'amatalaga:
I = le taimi o le inertia o le vaega, m = le mamafa o le vaega, r = le mamao i le va o le vaega ma le au o le vili
O le fua fa'atatau 6 e fa'aaogaina e fuafua ai le taimi o le inertia o se vaega feliuliua'i.
Ina ia mafai ona e malamalama atili i le iloiloga e faatatau i le taimi o le inertia o vaega, faamolemole Su'esu'e fa'ata'ita'iga o fa'afitauli o le taimi o le inertia o vaega.
Tino malō tutusa
O se tino malō e aofia ai le tele o vaega o loʻo salalau solo i le tino. O le taimi o se tino malō o le aofaʻi lea o taimi uma o vaega taʻitasi e fausia ai le tino malō.
Mo le fuafuaina o le I o se mea malō, e vaʻaia le mea aʻo feliuliuaʻi auā o le tulaga o le au o le feliuliuaʻi e aʻafia ai le taua o le taimi. I le faʻaopoopoga i le faʻalagolago i le tulaga o le au o le feliuliuaʻi, o le I o se vaega e faʻalagolago foʻi i le mamafa o le vaega (m) ma le sikuea o le mamao o le vaega mai le au o le feliuliuaʻi (r).2). O le mamafa o vaega uma e fausia ai se mea faitino e tutusa ma le mamafa o le mea faitino lava ia. O le faʻafitauli, e eseese le mamao o vaega taʻitasi mai le au o le vili.
Mafaufau i le fa'asologa o le fua fa'atatau mo se mama manifinifi o le radius R ma le mamafa M. Afai o le au o le viliina o lo'o i le ogatotonu o le mama, o lona uiga o vaega uma o lo'o faia le mama o lo'o i le mamao r mai le au o le viliina. O le I o le mama manifinifi e tutusa ma le aofa'i o taimi o vaega uma o lo'o faia le mama.
O vaega taʻitasi e fausia ai le mama manifinifi e iai i le mamao r mai le au o le viliina ina ia1 =r2 =r3 = r = R.
Fua fa'atatau mo le mama manifinifi:
A'u = MR2
Fa'amatalaga:
I = le taimi o le inertia o le mama manifinifi, M = le mamafa o le mama manifinifi, R = le radius o le mama manifinifi
Ae fa'apefea pe a le o iai le au o le vili i le ogatotonu o le mama? Afai e le o iai le au o le vili i le ogatotonu o le mama, e le mafai ona maua le fua fa'atatau mo le mama manifinifi e fa'aaoga ai le metotia o lo'o i luga ona e eseese le mamao o vaega ta'itasi mai le au o le vili.
Fua fa'atatau mo se tino ma'a'a tutusa
O lo'o mulimuli mai ni fua fa'atatau mo ni tino ma'a'a tutusa.




Faʻataʻitaʻiga o faʻafitauli
1. Fesili o le Su'ega Fa'aleatunuu a le SMA/MA 2017
Ia ua'i toto'a atu i le laulau o lo'o mulimuli mai!

O mea faitino P, Q, ma le R e fesoʻotaʻi e se uʻamea e leai se mamafa. O le tele o le taimi o le inertia o le faiga e faʻatatau i se axis e faʻasaga saʻo i le vaalele e ala i le axis o le mea faitino P o le…
Talanoaga
Ua iloa:

Fesiligia: Moment of inertia o le faiga
Tali:
Taimi o le inertia o le mea faitino Q:
I Q = mr 2 = (0,5)(10 2 ) = (0,5)(100) = 50 kg m 2
Taimi o le inertia o le mea faitino R:
I R = mr 2 = (3)(6 2 ) = (3)(36) = 108 kg m 2
Taimi o le inertia o le mea faitino P:
O le au o le vili e ui atu i le au o le mea faitino P ina ia = 0.
Taimi o le inertia o le faiga:
I = 50 kg m² + 108 kg m²
I = 158 kg m²