T Lymphocytes ma Tali Puipuiga Fa'apitoa a le Sela
O le puipuiga o le tino o le tagata o se fesoʻotaʻiga lavelave o sela ma molelaʻau e galulue faʻatasi e puipuia le tino mai faʻamaʻi pipisi ma faʻamaʻi. O se tasi o vaega autū o lenei faiga o lymphocytes T, lea e taua tele i le tali atu o le puipuiga o sela. O lenei tusiga o le a suʻesuʻeina loloto po o le a le T lymphocytes, pe faʻapefea ona latou galulue, ma lo latou taua i le tali atu o le puipuiga.
Faatomuaga i T Lymphocytes
O lymphocytes T o se ituaiga o sela toto paʻepaʻe e taua tele i le faiga puipuia o le tino. E le pei o le faiga puipuia o le tino e masani ona iai, lea e puipuia ai le tino mai siama, o le faiga puipuia o le tino e puipuia ai le tino e sili atu ona patino ma malosi pe a uma ona aafia le tino i se siama. E atiaʻe T lymphocytes i le ponaivi o le ponaivi, ae e faasolo ina matua i le thymus gland, lea e tu i tua o le ivi o le fatafata, o le mafuaʻaga lea o le igoa "T" i le "thymus."
E lua ituaiga autū o lymphocytes T e faʻavae i la latou galuega: sela fesoasoani T (Th) ma sela cytotoxic T (Tc). O nei ituaiga sela e lua e tutusa a la matafaioi i le tausia o le tulaga lelei o le puipuiga o le tino.
Fa'agaoioiga o le T Lymphocyte
E amata le faagasologa o le fa'agaoioiga o le T lymphocyte pe a iloa e le T-cell receptor (TCR) ni vaega fa'apitoa o le antigen o lo'o tu'uina atu e major histocompatibility complex (MHC) molecules i luga o le antigen-presenting cells (APCs) e pei o macrophages po'o dendritic cells. O le fegalegaleaiga i le va o le TCR ma le MHC-antigen complex e taua tele i le fuafuaina o le fa'apitoa o le tali atu o le puipuiga o le tino.
A maeʻa ona iloa le antigen, e manaʻomia e sela T se faʻailoilo faʻaosofia lona lua e tuʻuina atu e ala i le fegalegaleai o molelaʻau i luga o le APC ma le sela T. A maeʻa ona maua faʻailoilo uma e lua ona faʻagaoioia atoatoa lea o le sela T ma amata ona faʻateleina ma faʻatino ana galuega faʻatino.
Galuega a le Fesoasoani ma le Cytotoxic T Cells
Sela Fesoasoani T (Th): E taua tele le sao o sela Fesoasoani T i le fesoasoani i isi tali puipuia. Latou te faia lenei mea e ala i le faʻasaʻolotoina o cytokines, o ni molelaʻau avefeʻau e faʻailoa atu ai isi sela puipuia. E vaevaeina foʻi sela Fesoasoani T i ni vaega laiti e faʻatatau i le ituaiga o cytokine latou te gaosia ma le tali patino latou te faʻatinoina, e pei o le Th1, Th2, Th17, ma Tregs (sela faʻatonutonu T).
– Th1: E gaosia ai cytokines e pei o le interferon-gamma (IFN-γ) lea e fa'agaoioia ai macrophages ma e taua tele i le tali atu fa'asaga i siama fa'ama'i i totonu o le tino, e pei o nisi siama ma siama.
– Th2: E gaosia ai cytokines e pei o le interleukin-4 (IL-4) lea e iai sona sao i le tali atu i faʻamaʻi pipisi faʻamaʻi ma faʻapea foʻi i faʻagasologa o allergies e ala i le faʻalauiloaina o le gaosiga o antibody e sela B.
– Th17: E iai sona sao i le puipuiga faasaga i siama ma fungi mai fafo atu o le tino, ma e fesoasoani i le pathogenesis o faamai e puipuia ai le tino mai le puipuiga o le tino.
– Tregs: E aofia ai i le faatumauina o le onosaia o le puipuiga o le tino ma le puipuia o le puipuiga o le tino e ala i le tuuina atu o faailoilo taofiofi e taofia ai le soona galue o isi sela puipuia.
Sela T e afaina ai sela (Tc): O nei sela e iai le gafatia tuusa'o e fasiotia ai sela o le tino ua a'afia i siama, aemaise lava siama. A uma ona fa'agaoioia, latou te iloa sela ua a'afia e ala i fa'aaliga o peptides ese mai le MHC vasega I ma fa'aumatia i latou e ala i le fa'asa'olotoina o porotini oona e pei o le perforin ma granzymes.
Tali atu o le Puipuiga Fa'apitoa o le Sela
O le tali atu fa'apitoa o le puipuiga o le tino e fa'atatau i le mafai e le tino puipuia ona fa'atatau ma fa'aumatia siama po'o sela ua a'afia i le sa'o maualuga. E taua tele le matafaioi a T lymphocytes i lenei tali atu, fa'atasi ai ma vaega autu e lua: iloa fa'apitoa o antigens ma le fa'aosofia o le fa'aumatia po'o le fa'aumatia o le sini.
A uma ona fa'agaoioia, e lē gata ina fa'ateleina sela T ae fa'aeseese fo'i i sela effector e mafai ona feoa'i atu i le nofoaga o lo'o a'afia ai. O nei sela effector e fa'atino galuega eseese e fa'atatau i le ituaiga ma siama latou te iloa. Mo se fa'ata'ita'iga, o sela T cytotoxic ua fa'agaoioia e fasiotia sa'o sela o lo'o a'afia, a'o sela fesoasoani T e fa'agaoioia isi sela puipuia e fa'ateleina ai le tali atu o le puipuiga.
E le gata i lea, e iai fo'i le sao o sela T i le atina'eina o le manatua o le puipuiga o le tino. O nisi o lymphocytes T ua fa'agaoioia e toe fa'aeseeseina i ni sela manatua e mafai ona tumau mo se taimi umi i le tino. O nei sela manatua e mafai ai ona vave ma sili atu le lelei o le tali atu o le puipuiga o le tino pe a toe fa'ama'i lona lua i le siama lava e tasi, o se auala e fa'aaogaina i le atina'eina o tui puipui.
Aafiaga i le Soifua Maloloina ma Faʻamaʻi
O le matafaioi tāua a T lymphocytes i le tali atu o le puipuiga o le tino o lona uiga foʻi e fesoʻotaʻi vavalalata i latou ma le tele o tulaga o faʻamaʻi. O le le lelei o le faʻagaoioiga o le T cell, e pei o le le pulea o le faʻagaoioiga poʻo le le iloa o sela o le tino lava ia e pei o le 'tagata lava ia,' e mafai ona oʻo atu ai i faʻamaʻi o le autoimmune, lea e osofaʻia ai e le puipuiga o le tino ia aano o le tino lava ia.
I le isi itu, o nisi siama fa'ama'i, e pei o le siama HIV, e taula'i i sela fesoasoani T, ma fa'avaivaia ai le puipuiga atoa o le tino. O le le lava o le numera ma le galuega a sela T e mafua ai ona faigofie ona a'afia le tino i le tele o fa'ama'i pipisi e mafai e tagata e malolosi a latou puipuiga ona pulea.
O togafitiga fa'ama'i e fa'aaogaina ai le T lymphocytes, e pei o le atina'eina o le togafitiga o le CAR (Chimeric Antigen Receptor) T-cell, ua fa'aalia ai le gafatia i le togafitia o kanesa eseese, e ala i le suia o sela T e osofa'ia faapitoa ai sela o le tumo.
I'uga
O lymphocytes T o se vaega taua o le faiga puipuia o le tino, e nafa ma le iloa ma le aveesea o siama. E ala i le faigata o ituaiga eseese o siama ma lo latou gafatia e manatua ai siama, e maua ai e lymphocytes T se puipuiga talafeagai ma tumau. O le malamalama i faiga o le gaioiga a lymphocytes T e le gata ina maua ai ni malamalamaaga i galuega autu o le faiga puipuia o le tino ae saunia ai foi le ala mo le atinaʻeina o togafitiga fou e faasaga i faamai pipisi, faamai o le tino e puipuia ai le tino, ma le kanesa. O suʻesuʻega faifai pea i lenei vaega e folafola mai ai se vaitau fou i le tausiga sili atu ona lelei ma patino o gasegase.