Maneta

Maneta: O se Folasaga Atoatoa

O le maneta o se mea masani ua tosina mai ai tagata talu mai aso anamua. O mea uma mai tapasa anamua i tekinolosi faʻaonaponei e pei o le MRI (Magnetic Resonance Imaging) e aofia ai mataupu faavae autu o le maneta. O lenei tusiga o le a suʻesuʻeina ai mataupu faavae o le maneta, ituaiga o maneta, o latou mataupu faavae o galuega, ma faʻaoga aoga i le olaga i aso faisoo ma tekinolosi.

Malamalamaaga Fa'avae o le Maneta

O le uiga autū, o le maneta o le meatotino faaletino lea o se mea e tosina mai ai pe teteʻe atu ai i isi mea. E mafua le maneta i se tafega eletise poʻo le iai o se fanua maneta. O se fanua maneta o le eria e siomia ai se maneta lea e mafai ona lagona ai lona faatosinaga.

O le fisiki o Hans Christian Ørsted o se tasi o saienitisi muamua na mauaina le sootaga i le va o le eletise ma le maneta i le 1820. Na iloa e Ørsted o le tafe o le eletise i totonu o se uaea e mafua ai ona liliu ese se nila o le tapasa o loo tuu i tafatafa o le uaea. O lenei sailiga na saunia ai le ala mo le atinaeina o le talitonuga o le eletise maneta.

Ituaiga o Maneta

1. Maneta Tumau ma Maneta Le Tumau

– Maneta Tumau: O nei maneta e tumau pea o latou uiga fa'amaneta e tusa lava pe leai se fanua fa'amaneta mai fafo. O fa'ata'ita'iga masani o maneta pa ma maneta solofanua.

– Maneta Lē Tumau: E na'o le tu'uina o nei maneta i totonu o se fanua maneta i fafo e fa'aalia ai o latou uiga maneta. E masani ona faia mai mea ferromagnetic e pei o le u'amea, lea e leiloa o latou uiga maneta pe a aveese le fanua maneta i fafo.

2. Maneta Faanatura ma Maneta Fa'apitoa

FAITAU FOI  Uiga o le Nucleus Atomika

– Maneta Faanatura: O maneta faanatura, e pei o le lodestone, o minerale ia e iai uiga faanatura faanatura. O nei maneta e maua i le natura ma ua faaaogaina talu mai aso anamua.

– Maneta Fa'apitoa: E gaosia maneta fa'apitoa e ala i ni metotia patino, e pei o le oloina o le u'amea i se maneta tumau po'o le fa'auluina atu o se eletise i totonu o se uaea (solenoid).

3. Maneta eletise

O le eletise maneta o se ituaiga maneta lea e gaosia ai se fanua maneta e ala i le tafe o se tafe eletise. E mou atu le fanua maneta pe a taofi le tafe eletise. E lautele le fa'aoga o eletise maneta, e aofia ai afi eletise, generators, ma MRI scanners.

Auala e Galue ai Maneta

E fa'avae galuega a maneta i luga o le mataupu faavae o le tosina ma le tete'e i le va o pole maneta. E lua pole autū o le maneta: o le pole i matū ma le pole i saute. O le malosi o le tosina ma le tete'e i le va o nei pole e mafai ona aoteleina fa'apenei:

– E pei ona Tete’e le Tasi i le Isi Poles: O poles i Matu e iai poles i Matu po’o poles i Saute e iai poles i Saute o le a tete’e le tasi i le isi.
– E Fetosoa’i Polo Fa’afeagai: O le a fetosoa’i le tasi i le isi le polo i mātū ma le polo i saute.

O lenei mea ua tupu e mafua mai i le fanua maneta e mafua mai i le gaioiga o eletise i totonu o le meafaitino. O nei eletise e iai se malosiaga maneta totino e fausia ai se fanua maneta.

Maneta i le Olaga i Aso Taitasi

E tele faʻaoga o le maneta i le olaga i aso faisoo:

1. Tapasa

O le tapasa o se meafaigaluega faigofie mo femalagaaiga e faʻagaoioia i luga o le mataupu faavae o le maneta. O le nila o le tapasa o se tamaʻi maneta e feliuliuaʻi saoloto e faʻasino i taimi uma i le itu i matu o le pole maneta o le Lalolagi, e fesoasoani ai i femalagaaiga, aemaise lava mo le au folau ma tagata suʻesuʻe.

FAITAU FOI  Fa'ata'ita'iga o fesili e uiga i mata tioata

2. Masini Fa'aeletoronika

E tele masini eletise, e pei o tisiki malo o komepiuta, e faʻaaogaina le mataupu faavae o le maneta e teu ai faʻamatalaga. O faʻamatalaga e teuina i foliga o ni fasi vaega, e faʻatusalia e ni fanua maneta laiti i luga o le tisiki.

3. Afi Eletise ma Generators

E fa'aaogā e afi eletise ni maneta eletise e liua ai le malosi eletise i le malosi fa'amekanika. I se isi itu, e fa'aaogā e generators ni fanua maneta e liua ai le malosi fa'amekanika i le malosi eletise. E taua uma ia mea i le olaga fa'aonaponei mo fa'amoemoega fa'alotoifale ma fa'apisinisi.

Fa'aoga o Tekonolosi Fa'amagnetika

E iai fo'i le sao taua o le maneta i le tele o tekinolosi fa'aonaponei:

1. Ata o le Magnetic Resonance (MRI)

O le MRI o se metotia fa'afoma'i e le fa'alavelaveina ai le tino e fa'aaogaina ai se malosiaga fa'amaneta malosi ma galu leitio e maua ai ni ata auiliili o totoga i totonu. E taua tele lenei tekinolosi i su'esu'ega fa'afoma'i aua e mafai ona maua ai ni ata maualuga le iugafono e aunoa ma le mana'omia o se taotoga.

2. Felauaiga i luga o le nofoaafi Maglev

O le Maglev, o le faapuupuuga lea o le "magnetic levitation," o se tekinolosi felauaiga lea e lele ai nofoaafi i luga a'e o alalaupapa e fa'aaoga ai maneta malolosi, e fa'aitiitia ai le fete'ena'iga ma mafai ai ona latou malaga i ni saoasaoa maualuluga tele. Ua uma ona fa'agaoioia nofoaafi Maglev i le tele o atunu'u, e aofia ai Iapani ma Saina.

3. Teuina o le Malosiaga

E fa'aaogaina fo'i maneta i masini e teu ai le malosi e pei o uili lele ma maa magnetoelectric. E fa'aaogaina e uili lele le malosi o fanua maneta e teu ai le malosi fa'atino, ae o maa magnetoelectric e fa'aaogaina mataupu fa'avae o le maneta e fa'ateleina ai le gafatia e teu ai le malosi.

FAITAU FOI  Fa'ata'ita'iga o Fesili e Talanoaina ai Vaega o le Radiation

Maneta i Suesuega ma Atina'e

O loʻo faʻaauau pea suʻesuʻega i le matata o le maneta, ma saunia ai le ala mo ni faʻafouga fou ma ni faʻaoga. O nisi o autu o suʻesuʻega o loʻo iai nei e aofia ai:

1. Mea Fa'amagnetika Fou

O loʻo faʻaauau pea ona sailia e le au suʻesuʻe ni mea fou e sili atu ona lelei ma e le afaina ai le siosiomaga. O nisi suʻesuʻega e taulaʻi i le atinaʻeina o mea e faʻavae i uʻamea seasea e sili atu ona lelei le malosi faʻamaneta.

2. Spintronics

O le Spintronics o se matā'upu o su'esu'ega e su'esu'eina ai le fa'aaogāina o le electron spin, e fa'aopoopo atu i lona eletise, mo masini manatua ma masini fa'alogika. O lenei tekinolosi e mafai ona ta'ita'ia ai ni komepiuta e vave ma sili atu ona lelei.

3. Magnetocaloric

O le aafiaga magnetocaloric o se mea e fa'avevela pe fa'amālūlūina ai se meafaitino e tali atu ai i se suiga o le fanua maneta. E mafai ona i ai ni fa'aoga talafeagai i totonu o faiga fa'amālūlū e le afaina ai le siosiomaga.

I'uga

O le maneta o se mea taua tele e tele ona faʻaoga, mai le olaga i aso faisoo e oʻo atu i tekinolosi faʻaonaponei. O lo tatou malamalama tuputupu aʻe i le maneta ua mafai ai ona faia ni suiga fou e aʻafia ai toetoe lava o vaega uma o le olaga faʻaonaponei. Mai tapasa faʻaonaponei i MRI faigata, o loʻo faʻaauau pea ona faʻamaonia le maneta o se faʻavae taua i le fisiki ma tekinolosi. Aʻo faʻagasolo suʻesuʻega, e mafai ona tatou faʻamoemoe o le a aliaʻe mai nisi faʻaoga fou mai se malamalama loloto i le maneta.

Taofi faamatalaga