Ituaiga o Faalapotopotoga Tumaoti a le Malo: Poutū o le Tamaoaiga o le Atunuu
O Pisinisi Tumaoti a le Malo (SOE) o ni pisinisi e umia atoa pe tele lava tupe faavae e le malo. I Initonesia, e taua tele le sao o SOE i le atinaeina o le tamaoaiga ma le faamalieina o manaoga o le atunuu. I totonu o lenei tusiga, o le a matou suʻesuʻeina ai ituaiga eseese o SOE, o latou matafaioi taʻitasi, ma le auala latou te sao ai i le tamaoaiga o Initonesia.
1. Fa'amatalaga ma Tala'aga o le BUMN
O Pisinisi a le Malo (SOEs) o kamupani ia ua fa'atuina e le malo e fa'agaoioia i vaega taua eseese. O le fa'amoemoega autū o SOEs o le pulea lea o puna'oa taua, tu'uina atu auaunaga e le mafai ona tu'uina atu atoa i le vaega tumaoti, ma fa'amautinoa le tutusa ma le soifua manuia lautele. I Initonesia, o SOEs e fa'atonutonuina e le Tulafono Numera 19 o le 2003 e fa'atatau i Pisinisi a le Malo.
O pisinisi a le malo (SOE) e iai so latou sao taua i le alualu i luma o le tamaoaiga e ala i le sauniaina o atinae tetele, malosiaga, fesootaiga, felauaiga, ma isi auaunaga a le malo. E le gata i lea, o SOE e avea foi ma punaoa o tupe maua mo le malo e ala i lafoga ma tufatufaga.
2. Fa'avasegaga o Pisinisi e Pulea e le Malo
E mafai ona fa'avasegaina pisinisi a le malo e fa'atatau i o latou foliga ma le ituaiga o galuega. I se tulaga lautele, e vaevaeina pisinisi a le malo i ni ituaiga se lua:
a. Kamupani Noataga Fa'atapula'aina (Persero)
O le Persero (Kamupani Fa'atapula'aina) o se fa'alapotopotoga e umia e le malo (BUMN) lea o nisi po'o ana sea uma e umia e le malo. O le sini autū o le Persero o le sailia lea o tupe mama. E masani ona fa'agaoioia e Persero i vaega tauva ma e tutusa le fausaga o pulega ma kamupani tumaoti. O fa'ata'ita'iga o Persero i Initonesia e aofia ai le PT Pertamina, PT Telekomunikasi Indonesia (Telkom), ma le PT Bank Mandiri.
e. Kamupani Lautele (Perum)
O se kamupani a le malo (Perum) o se fa'alapotopotoga a le malo (BUMN) e fa'amoemoe e tu'uina atu auaunaga i tagata lautele e aunoa ma le fa'atauaina o tupe mama. O tupe mama mai se kamupani a le malo (Perum) e masani ona fa'atulaga e fa'aleleia atili ai auaunaga a le malo. E masani ona fa'agaoioia e Perums vaega e fa'amuamua ai auaunaga a le malo nai lo tupe mama. O fa'ata'ita'iga o Perums e aofia ai le Regional Public Water Company (PDAM) ma le State Logistics Agency (Bulog).
3. Ituaiga o Pisinisi e Pulea e le Malo e Faʻavae i le Vaega
E mafai fo'i ona fa'avasega pisinisi a le malo e fa'atatau i la latou vaega tau alamanuia. O nisi o vaega autū o lo'o fa'agaoioia e pisinisi a le malo i Initonesia e aofia ai:
a. Malosiaga ma le Eliina o Mea
O le vaega o le malosiaga ma le eliina o minerale o se vaega taua tele e pulea e pisinisi a le malo (SOEs) e pulea punaoa faalenatura tamaoaiga a Initonesia. O le PT Pertamina o se tasi o SOEs sili ona tetele i lenei vaega, e nafa ma le gaosiga o le suauu ma le kesi. O le PT Aneka Tambang (ANTAM) ma le PT Bukit Asam o isi faataitaiga o kamupani o loo faagaoioia i le vaega o le eliina o minerale ma le malala.
e. Fesootaiga
I le vaega o fesoʻotaʻiga, e taua tele le sao o le PT Telekomunikasi Indonesia (Telkom) i le tuʻuina atu o auaunaga fesoʻotaʻiga i Initonesia atoa. E le gata ina tuʻuina atu e Telkom auaunaga telefoni ma le initaneti ae o loʻo aʻafia foʻi i le atinaʻeina o atinaʻe faʻatekinolosi i le atunuʻu.
i. Tupe
O pisinisi a le malo (SOEs) i le vaega tau tupe e aofia ai faletupe, inisiua, ma isi auaunaga tau tupe. O le PT Bank Mandiri, PT Bank Negara Indonesia (BNI), ma le PT Bank Rakyat Indonesia (BRI) o ni faʻataʻitaʻiga ia o faletupe lauiloa a le malo i le pisinisi tau faletupe. E le gata i lea, o le PT Asuransi Jiwasraya ma le PT Asabri o ni SOE se lua o loʻo faʻagaoioia i le vaega o inisiua.
o. Fausiaina ma Atina'e Fa'apitoa
O le vaega o fau fale ma atina'e tetele o se taula'iga tele fo'i lea mo pisinisi a le malo. O le PT Wijaya Karya (WIKA), PT Pembangunan Perumahan (PP), ma le PT Adhi Karya o nisi ia o pisinisi a le malo o lo'o a'afia i galuega tau atina'e tetele e pei o auala totogi, alalaupapa, ma fale tetele e lagolagoina ai mana'oga o le atina'e a le atunu'u.
e. Felauaiga
O le vaega o felauaiga e aofia ai vaalele, nofoaafi, ma auaunaga tau uafu. O le PT Kereta Api Indonesia (KAI) e iai sona sao taua i le tuuina atu o auaunaga tau felauaiga i le laueleele. Ae o le PT Garuda Indonesia o le kamupani vaalele a le atunuu, e tautua vaalele i totonu o le atunuu ma faavaomalo.
4. O le Matafaioi ma Luʻitau o Pisinisi e Pulea e le Malo
O pisinisi a le malo (SOEs) e galulue o ni malosiaga autū o le atinaʻeina o le tamaoaiga, e galulue o ni sui o le atinaʻe, ma paleni le malosiaga tau tamaoaiga i le va o le vaega a le malo ma le vaega tumaoti. E taua foʻi lo latou sao i le sauniaina o galuega ma le faʻaleleia atili o le faʻafouga tau alamanuia i totonu o le atunuʻu.
Peita'i, o le iai o pisinisi a le malo (SOEs) e lē aunoa ma ni lu'itau. O mataupu tau pulega, faiga fa'apulega faigata, ma le fa'atapula'aina o mea fou e masani ona ta'ua o ni fa'alavelave e mana'omia ona fo'ia. E mana'omia SOEs e fa'atino galuega lelei ina ia tauva ma le vaega tumaoti, i maketi i totonu o le atunu'u ma le lalolagi atoa.
5. Suiga o Pisinisi e Pulea e le Malo i le Vaitaimi Fa'aonaponei
I le feagai ai ma le tauvaga faavaomalo ma le suiga faifai pea o le tamaoaiga, ua amata ona faia e pisinisi a le malo o Initonesia (SOEs) ni suiga eseese. O nei suiga e aofia ai le faʻaonaponeiina o tekinolosi, faʻaleleia atili o le tulaga lelei o tagata faigaluega, ma le toe faʻatulagaina o faʻalapotopotoga e faʻaleleia atili ai le lelei o galuega.
O fuafuaga e pei o le fa'atekinolosiina o auaunaga, faiga fa'apa'aga fa'ata'atitia ma kamupani fa'avaomalo, ma le fa'alauteleina o pisinisi o lo'o avea nei ma mea e sili ona taua i mafaufau o pisinisi a le malo (SOE). O lo'o fa'aauau pea ona fa'amalosia e le malo SOE e auai i galuega fa'atino lanumeamata e lagolago ai le atina'e gafataulimaina.
I'uga
O pisinisi a le malo (SOE) o ni poutū taua o le tamaoaiga o le atunuʻu. E lē gata ina avea o se poutū o le tuputupu aʻe o le tamaoaiga ae e iai foʻi se sao taua i le tufatufaina tutusa o le manuia ma le faʻaleleia atili o le tulaga lelei o le soifuaga mo le alalafaga. Ina ia feagai ma luʻitau i le lumanaʻi, e tatau i SOE ona faʻaauau pea ona faʻafouina ma galulue faʻatasi ma vaega eseese ina ia tumau pea le talafeagai ma le tauva i se tamaoaiga o le lalolagi ua faʻatupulaʻia le lavelave.
Faatasi ai ma le lagolago a tulafono faatonutonu talafeagai ma le pulega faapolofesa, o le a faaauau pea ona avea pisinisi a le malo ma aseta taua mo le atunuu o Initonesia, e maua ai faamanuiaga e le gata i le tamaoaiga ae faapea foi i le va fealoai ma le siosiomaga.