Fesili Fa'ata'ita'i e Talanoaina ai Mataupu Faavae o Fa'itoto'a Logika
Pendahuluan
I totonu o mea fa'aeletoronika ma komepiuta, o faitoto'a fa'alogika o poloka taua ia e faia ai fa'ai'uga. Latou te fa'aaogaina le tasi pe sili atu Boolean inputs (moni pe sese, 1 pe 0) ma maua ai se Boolean output e tasi. O faitoto'a fa'alogika o le fa'avae lea o matagaluega fa'atekinolosi, e pei o microprocessors, manatua, ma isi matagaluega fa'atonutonu. O lenei tusiga o le a aofia ai ni fa'ata'ita'iga o fa'afitauli ma talanoaina ai mataupu fa'avae autu o faitoto'a fa'alogika, fa'atasi ai ma le taula'iga autu i faitoto'a AND, OR, NOT, NAND, NOR, XOR, ma XNOR.
Mataupu Faavae Autu o Faitotoa Logika
Ina ia fesoasoani e malamalama i fesili faʻataʻitaʻi, e tatau ona tatou malamalama muamua i mataupu faavae autu o ituaiga taʻitasi o le faitotoʻa faʻamatalaga.
1. MA le faitotoʻa:
– O le a na'o le 1 le output pe afai o inputs uma e 1.
– Laulau o le Upu Moni:
| A | B | A MA LE B |
|——|————|
| 0 | 0 | 0 |
| 0 | 1 | 0 |
| 1 | 0 | 0 |
| 1 | 1 | 1 |
2. Fa'itoto'a PO'O:
– O le taunuuga o le a 1 pe afai o se tasi o mea e ulufale mai o le 1.
– Laulau o le Upu Moni:
| A | B | A PO'O LE B |
|——|————|
| 0 | 0 | 0 |
| 0 | 1 | 1 |
| 1 | 0 | 1 |
| 1 | 1 | 1 |
3. E LE o le faitoto'a:
– O le mea e maua mai ai o le a faafeagai ma le mea e maua mai ai.
– Laulau o le Upu Moni:
| O SE | E LE O SE |
|—|——-|
| 0 | 1 |
| 1 | 0 |
4. Fa'itoto'a NAND (E lē o le AND):
– O le fa'ai'uga o le fa'afeagai lea o le faitoto'a AND.
– Laulau o le Upu Moni:
| A | B | A NAND B |
|——|———-|
| 0 | 0 | 1 |
| 0 | 1 | 1 |
| 1 | 0 | 1 |
| 1 | 1 | 0 |
5. Fa'itoto'a NOR (E le o le OR):
– O le fa'ai'uga o le fa'afeagai lea o le faitoto'a OR.
– Laulau o le Upu Moni:
| A | B | A NOR B |
|——|————|
| 0 | 0 | 1 |
| 0 | 1 | 0 |
| 1 | 0 | 0 |
| 1 | 1 | 0 |
6. Fa'itoto'a XOR (Fa'apitoa OR):
– O le a 1 le taunuuga pe afai e ese le mea e ulufale mai ai.
– Laulau o le Upu Moni:
| A | B | A XOR B |
|——|————|
| 0 | 0 | 0 |
| 0 | 1 | 1 |
| 1 | 0 | 1 |
| 1 | 1 | 0 |
7. Fa'itoto'a XNOR (NOR Fa'apitoa):
– O le a 1 le output pe afai e tutusa le input.
– Laulau o le Upu Moni:
| A | B | A XNOR B |
|——|———-|
| 0 | 0 | 1 |
| 0 | 1 | 0 |
| 1 | 0 | 0 |
| 1 | 1 | 1 |
Fesili Fa'ata'ita'i ma Talanoaga
Se'i o tatou talanoaina nisi o fa'ata'ita'iga o fa'afitauli e aofia ai nei faitoto'a fa'alogika eseese.
Faʻataʻitaʻiga 1: Tuufaatasiga o Faʻitotoʻa AND ma OR
Fesili:
Faapea e tolu mea e ulufale mai ai A, B, ma le C. Fuafua le mea e maua mai le matagaluega o le logic lea:
– Q1 = A MA LE B
– Q2 = Q1 PO'O le C
Talanoaga:
Laasaga o fofo:
1. Fuafua le tau o le Q1.
2. Faaaoga le tau o le Q1 e fuafua ai le Q2.
Faapea A = 1, B = 0, ma C = 1:
1. Q1 = A MA LE B = 1 MA LE 0 = 0
2. Q2 = Q1 PO'O C = 0 PO'O 1 = 1
O lea la, o le taunuuga mulimuli o le Q2 e 1.
Fa'ata'ita'iga Fesili 2: Tuufaatasiga o Fa'itoto'a NAND ma Fa'itoto'a AND
Fesili:
Afai e lua a tatou inputs X ma Y, fuafua le output o le logic circuit lea:
– Q1 = X NAND Y
– Q2 = Q1 MA LE X
Talanoaga:
Se'i o tatou fuafuaina le output e fa'atatau i tu'ufa'atasiga o input e ono mafai. Fa'apea o le X = 1 ma le Y = 1:
1. Q1 = X NAND Y = 1 NAND 1 = NOT(1 MA LE 1) = NOT(1) = 0
2. Q2 = Q1 MA X = 0 MA 1 = 0
O lea la, o le taunuuga mulimuli o le Q2 e 0.
Faʻataʻitaʻiga 3: Tuufaatasiga o Faʻitotoʻa XOR ma Faʻitotoʻa NOR
Fesili:
Fuafua le fa'ai'uga mo le matagaluega fa'alogika o lo'o mulimuli mai fa'atasi ai ma mea e ulufale ai D ma le E:
– Q1 = D XOR E
– Q2 = Q1 PO'O LE E
Talanoaga:
Se'i o tatou fuafuaina le output e fa'atatau i tu'ufa'atasiga o input e ono mafai. Fa'apea o le D = 0 ma le E = 1:
1. Q1 = D XOR E = 0 XOR 1 = 1
2. Q2 = Q1 NOR E = 1 NOR 1 = LEAI(1 PO'O LE 1) = LEAI(1) = 0
O lea la, o le taunuuga mulimuli o le Q2 e 0.
Fa'ata'ita'iga Fesili 4: Fa'aaogaina o Fa'itoto'a Logika Eseese e Tolu
Fesili:
Faatasi ai ma mea e ulufale mai ai e tolu P, Q, ma le R, fuafua le taunuuga o le matagaluega o le mafaufau lea:
– Q1 = P MA LE Q
– Q2 = Q1 PO'O le R
– Q3 = E LE O LE Q2
Talanoaga:
Laasaga o fofo:
1. Fuafua le Q1 i le faitotoa AND.
2. Faaaoga le Q1 e fuafua ai le Q2 faatasi ai ma se faitotoa OR.
3. Faaaoga le Q2 e fuafua ai le Q3 faatasi ai ma se faitotoa NOT.
Faapea P = 1, Q = 0, ma R = 1:
1. Q1 = P MA Q = 1 MA 0 = 0
2. Q2 = Q1 PO'O R = 0 PO'O 1 = 1
3. Q3 = E LE O Q2 = E LE O 1 = 0
O lea la, o le taunuuga mulimuli o le Q3 e 0.
Faʻataʻitaʻiga Fesili 5: Fuafuaina o se Matāgaluega Faʻalogika
Fesili:
Fuafua se matagaluega fa'alogika e maua ai se fa'ai'uga MONI pe afai ma na'o le lua o fa'ai'uga e tolu (A, B, C) e MONI.
Talanoaga:
Mo se tali e faʻamalieina ai tulaga o loʻo i luga, e mafai ona tatou faʻaaogaina le tuʻufaʻatasiga o faitotoʻa faʻalogika nei:
1. Q1 = A MA B MA (E LE O LE C)
2. Q2 = A MA (E LE O LE B) MA LE C
3. Q3 = (E LE O LE A) MA LE B MA LE C
4. Galuega Faatino = Q1 PO'O Q2 PO'O Q3
Se'i o tatou iloiloina la'asaga i lea la'asaga mo se tu'ufa'atasiga fa'apitoa o mea e ulufale mai ai. Fa'apea A = 1, B = 1, ma C = 0:
1. Q1 = A MA LE B MA (E LE O LE C) = 1 MA LE 1 MA LE 1 = 1
2. Q2 = A MA (E LE O LE B) MA C = 1 MA 0 MA 0 = 0
3. Q3 = (E LE O LE A) MA LE B MA LE C = 0 MA LE 1 MA LE 0 = 0
4. Galuega Faatino = Q1 PO'O Q2 PO'O Q3 = 1 PO'O 0 PO'O 0 = 1
O lea la, o lenei matagaluega e na'o le pau lava le mea e maua mai ai o le TRUE output pe afai e MONI lua o inputs e tolu.
I'uga
I totonu o lenei tusiga, ua matou talanoaina mataupu faavae autu o faitotoʻa faʻalogika ma tuʻuina atu ni faʻataʻitaʻiga o faʻafitauli faʻatasi ai ma faʻamatalaga. O le malamalama i mataupu faavae ma le faʻagaioiga o faitotoʻa faʻalogika e taua tele mo soʻo se tasi e galue i matagaluega faʻatekinolosi, microprocessors, poʻo isi matāʻupu e fesoʻotaʻi. O le malamalama i le faiga o galuega ma le faʻalogika i tua atu o nei faitotoʻa e mafai ai ona matou mamanuina ni matagaluega faigata ma lelei. Matou te faʻamoemoe o nei faʻataʻitaʻiga ua fesoasoani i le faʻalauteleina o lo matou malamalama i faitotoʻa faʻalogika.